Sanem'in Penceresi

Zaman

2012-02-06T10:33:00.001+02:00

Ben, kardeşini ve seni böyle izlemesem, anlamayacağımzamanın bu kadar çabuk geçtiğini.

Oysa ben değil miyim aynadaki? Saçlarımın beyazlarıdeğil mi ki gün be gün artan?

Yok, en iyi siz anlatıyorsunuz bana zamanın ne kadarhızlı ve geri dönüşümsüz bir şekilde akıp gittiğini. Daha dün, bırak yürümeyi,emeklemeyi bile beceremezken sen, hangi ara büyüdün de harfleri yan yanagetirmeyi öğrendin? Hangi ara büyüdün de, benimle yarış tutar oldun?

Şimdiyekadar duyduğum hiçbir cümle bana, bu cümle kadar güzel gelmemişti biliyormusun: "Ali ile Ela el ele"

Ben de Çocuktum

2012-02-02T10:15:00.002+02:00

Aziz Nesin’in yoksulluk içinde geçen çocukluk yıllarınısamimiyetle anlattığı duygu yüklü birkitap…, Kitabını toplam 36 farklı hikayede toplayan yazar, yoksulluğunkendisini “toplumcu” yaptığını söylüyor.

“Benşimdi çocukluğumu anımsadıkça anılarımdan mutluluk duysam da, gerçekte mutlubir çocukluk yaşamadım. Hatta çocukluğumu bile yaşayabildiğim sayılmaz. Amayine de bana o günlerimi düşünmek, şimdi buruk bir tat veriyor.”

İçim burkularak okuduğum birbirinden duygusal bu hikayelerin hepsini çok sevdim.

# #

Yazar: Aziz Nesin

Adam Yayıncılık

Sayfa sayısı: 104

Başucumda Müzik

2012-01-21T10:21:00.000+02:00

Özgürlüğüne düşkün, muzır bir genç kız olan başkahramanımız –aynı zamanda anlatıcımız- çocukluğundan itibaren anlatır başındangeçenleri. Anne babası ve abisinden oluşan bir çekirdek ailede doğup büyür. Mutlubir çocukluk geçirir. Genç kızlığa adım attığında, ailesinin tüm itirazlarınarağmen yaşından oldukça büyük bir diplomatla, kendisine karşı hiçbir şeyhissetmeden, sözümona mantık evliliği(!) yaparak Amerika’ya gider. Yaşınınverdiği delilikle, evliliğin bir macera olacağını ya da bir evcilik oyunundanibaret olduğunu sanar belki de, kim bilir?

Amerika’daki değişik ortam bocalamasına neden olsa da kısazamanda alışır. Birkaç yıl böyle yaşadıktan sonra, Türkiye’den gelen birhaberle yıkılır. Babası ölüm döşeğindedir. Uçağa atlayıp yurda döndüğündehastane odasında yatan babasının bitkin yüzüyle karşılaşır. Çok mutlu geçençocukluğunu anımsar babasıyla geçirdiği uyur-uyanık saatler boyunca. Çoküzülür, çok ağlar ve günlerce babasının elini hiç bırakmaz. Ama anlar ki, yaşamasınıistediğiniz birinin elini sıkı sıkı tutmak, onun bu dünyadan ayrılmasınıengellemek için yeterli değildir.

Aylar sonra kahramanımız bir başkasına deliler gibi aşıkolunca, dolu dizgin bir ilişkinin içinde bulur kendini. Bu durum zamanla onuçok rahatsız etmeye başlar. Eşi Turgut’a gerçekleri açıklayamaz, ne evliliğinibitirmek ne de sevgilisi Fuat’tan ayrılmak ister. Sancılar, kararsızlıklar,kısır döngüler içinde, ayağı yere basmadan uzun bir zaman geçirir. Eşinegerçekleri anlatıp anlatmamakta o kadar kararsız kalır ve aynı şeyleri o kadarçok tekrarlar ki, bu bölüm benim en çok sıkıldığım ve kitabın büyüsününbozulduğunu hissettiğim bölüm oldu.

Nihayet tüm cesaretini toplayıp eşine ilişkisindenbahseder. Onunla beraber olduğunu, hatta çocuk aldırdığını bile anlatıverir birçırpıda. Eşinin bu durumu çok önceden anladığını ama aklı başına gelmesi içinsesini çıkarmadığını söylemesi üzerine daha da yıkılır.
İsrarla, ayakları yerden kesilmiş olarak yaşamayıtercih eden kahramanımız, eşinden ayrılır ama aşık olduğu adamdan (Fuat)kopamaz. Bu oyun böyle sürer gider. Ta ki, Fuat’ın idam edildiğini haber aldığıo sabaha kadar…

Alıntılar:

“O zamanbilmiyordum ama şimdi anlıyorum ki, hayatımızda bir yerde, anlaşılmaz biçimdebize gelen bir duygu sonradan hep bizimle kalıyor.”

*****

“Bir konuda fazla düşünürseniz, hiçbir şeyyapamazsınız.”

*****
“… Ama anlamadıkları şuydu: Bazı insanlar hayatlarınıkendi istedikleri gibi kurarlar. Geri kalanlarsa onların yaptıklarınıbirbirlerine anlatıp dururlar. Ben başkalarının hayatlarını anlatarak ömrümügeçirmek istemedim. Varsın başkaları benim hayatımı anlatsın. Bana, kocamabağlı olduğum için mi saygı duyacaklardı? Kurallara karşı gelmedim diye mi?Onlar arkamdan konuşmasınlar, birbirlerinin kulağına bire bin katıp benianlatmasınlar diye bütün hayatımı onların istediği gibi mi geçirecektim?

Tabii ki yapmadım. Umrumda da değildi zaten.

Hiç değer vermediğim insanların benim için nedüşündüğünden bana ne?!

Vız gelir bana!”

*****

“Sözcükler böylesine güçlü mü?

Evet sahiden de güçlü. Bütün o hayatlar silinip gidiyor,yapılanlar unutuluyor. Hatırlanması imkansız sayısız andan, gündelik hayatıniçindeki tanımsız duygulardan, sürekli yenilenen, yenilenen ve bütün o eskisuretlerini geçmişte bırakan koskoca bir ömürden geriye bir tek sözcüklerkalıyor.”

*****

Yazar: Kürşat Başar

Everest Yayınları

Sayfa sayısı: 508

ADI: AYLİN

2012-01-06T10:39:00.001+02:00

Tarihe baktım da, 6 aydır bloğuma yazamamışım. Malum,eve yeni bir kuzunun daha gelişiyle iki çocuklu olmak, büyük bir sevincinyanında yoğun günleri de beraberinde getirdi. Sil baştan, tüm düzenimi tekraroturtmaya çalıştım. Kah yetiştim, kah yetişemedim. Ama zaman geçtikçe gördümki, afacanlarım kendilerine göre bir uyku düzeni oturttular. Böyle olunca gecebelli bir saatten sonra boş zaman yakalamaya başladım. Eşimle beraber sinemakeyfi yapabilmek ve sessizlikte kitap okuyabilmek, ancak çocuklar uyku düzeninekavuşunca oldu. Bu kitabımı da bu şekilde bitirebildim. Sanırım zamanla daha da yoluna girecek.

Bunları neden yazıyorum? Mail kutuma gelen “neden artıkyazmıyorsun, özledik” diyen içten maillerinize cevaben tabii ki. Hepinize çok teşekkürederim.

Adı Aylin, önceden de okuduğum ve çok etkilendiğim birkitaptı. Buraya yazmalı şimdi. Zaman geçip de hafızam zayıflayınca okuyuphatırlamak fena olmaz öyle değil mi?

Yazar, kahramanımız Aylin Devrimel’in hayatınıanlatıyor. Nefes nefese, oradan oraya koşuşturan, azimli, inatçı, başarılı birkadını… Aylin Devrimel’in ailesi ve arkadaşları dahil yüzlerce kişiyle konuşarakbilgi toplamış ve kitabı öyle oluşturmuş.
Aylin Devrimel, Amerikan Kız Koleji’ni bitirdiktensonra, eğitim için Paris’e gider. İyi kalpli, alçakgönüllü, zeki, hırslı, insanve yaşam sevgisiyle dolup taşan, “tatlı kaçık” bir hatundur. Annesini 23yaşında kaybedince çok sarsılır. Bu kayıp, hayatındaki dönüm noktalarından biriolur. Kız kardeşi Nilüfer en büyük destekçisidir artık.

Ablasının tüm itirazlarına rağmen, Paris’te tesadüfen tanıştığıbir Libya prensiyle evlenir. Evliliği yürümez. Kitabın bence en heyecanlı, ensoluk kesen yeri bu bölümdü. Prens, Aylin’i odaya kilitlemeye ona hapis hayatıyaşatmaya başlayıp tüm özgürlüğünü elinden alınca ablası Nilüfer yetişirimdadına. Gizlice yaptırdıkları bir yedek anahtar sayesinde bir gece bulunduğuyerden kaçmayı başarır ve Nilüfer ve eşi tarafından yurt dışına çıkarılır. Boşanmayıisrarla reddeden prens, uzun uğraşlar sonucunda boşanmak zorunda kalmıştır.
26 yaşına geldiğinde onun deli dolu halini bilenlerintüm karşıt fikirlerine rağmen, tıp okumaya karar verir. Ona göre, ne yaşıengeldir senelerce tıp eğitimi almaya, ne de başka bir şey.

İsviçre’de girdiği tıp fakültesini başarıyla bitirip, mezun olunca New York’a taşınıporada Psikiyatrist olarak çalışmaya başlar. Mesleğinde o kadar başarılı olurki, ünü hızla yayılır ve pek çok hastası olur kısa zamanda. Olup bitenleriyakın çevresi hayretler içinde izlemektedir.
Aylin, iş hayatında gösterdiği başarıyı evlilikhayatında gösteremez, dört evliliğinde de hüsrana uğrar.

Çocuk sahibi olmayı çok istemesine rağmen yaşadığıdüşükler sonucu çocuğu olmayınca, bu duruma çok üzülen Nilüfer, kızı Tayibe’yiAylin’in yanına gönderir. Evlat hasretini bir nebze de olsa giderir Aylinböylelikle.
Deli dolu, uçarı kahramanımız, dördüncü evliliğindensıkılınca, eşine Amerika’ya gitmek istediğini söyler. Bu gidiş, iki yıllığınaolacaktır ve iki yıl sonra geri geldiğinde her şey kaldığı yerden devam edeceksanır. Eşi Joe, durumu eşinin gelip geçici heveslerinden biri olarak görür önceama işin ciddiyetini anlayınca Aylin’in gitmesine şiddetle karşı çıkar. Hiçkimseyi dinlemediği gibi, onu da dinlemez ve soluğu Amerika’da alır Aylin. Çokçalışıp, uzun uğraşlar sonucunda Amerikan ordusunda subay olmayı başarmıştır.Kitabın burası apayrı bir heyecan konusu.

Ordudaki çalışmaları sırasında, birinci yılın bitimindeeşi Joe ona boşanmak istediğini bildirir. Aylin işte bu haberle yıkılır, büyükbir bunalıma sürüklenmeye başlar ve kendini koca bir boşluğun içinde bulur.Durumu kabullenmek istemez. Boşanma dilekçesini imzalamaz. Amacı, gururunu bukadar ayaklar altına alan bir adamı son kerteye kadar uğraştırmaktır.
Günden güne çok durgunlaşır. Yerinde duramayan, yaşamasevinciyle dolu o kadın gitmiş, yerine bambaşka biri gelmiştir. Yakınları buduruma çok üzülür ama ellerinden bir şey gelmez.

Nihayetinde, bir gün evinin bahçesinde “kimseninsebebini anlayamadığı bir şekilde” (57 yaşında) ölü bulunur.

Hayatı çok hızlı yaşayan Aylin’in ölümü de çokhızlı olmuştur.

“AylinRadomisli Cates, 19 Ocak 1995 Perşembe günü, evinin bahçesinde, o sabah evinitemizlemeye gelen hizmetçisi tarafından kendi arabasının altında ölü bulundu.Üstünde ve etrafta nasıl öldüğüne dair hiçbir iz yoktu. Bir hırsızınsaldırısına uğramamıştı. Bir katille boğuşmamıştı. Elbisesi yırtılmamış,tırnakları kırılmamış, saçı başı dağılmamıştı. Çorapları bile kaçmamıştı.Arabası, dümdüz avluda, aklın almayacağı bir nedenle kayarak, dört parmakyüksekliğindeki seti atlamış, meyil aşağı inmiş, ön tekerlekleri yolda, arkatekerlekleri duvara takılı durmuştu. Aylin, arabanın altına çaprazlamasınagirmiş, sırtüstü yatıyordu.
Zenginünlü ve saygın insanların yaşadığı mahallede, yerel polis ve yerel yöneticiler,Bedford’un adını polisiye bir olaya bulaştırmamak için dosyayı apar topardenilebilecek bir hızla kapattılar. Teşhis “Freak Accident”, yani "Garip BirKaza" idi.

Ailesiözel dedektifler tutarak olayın üstüne gitti. Hatta MİT’in bile bir araştırmayaptırdığı söylentisi oldu. Ama, ölümü üzerine verilen ilk raporların dışındahiçbir bulgu elde edilemedi.”

Alıntılar:

Laurie(Aylin’in psikiyatristlik yaptığı dönem hastalarından biri) yepyeni açılarlabakmayı öğreniyordu dünyaya. Aylin’in kitabında kötü, günah, ayıp diyekavramlar yoktu. İnsanlar dünyaya başlarına gelebilecek şeyleri yaşamak içingeliyorlardı. Her şey gelebilirdi başlarına. Bu nedenle hoşgörülü olmak şarttı.Ayıplamak, kınamak yanlıştı.

Aylinbir gün Laurie’ye,
“Kimseyikırmamak, üzmemek şartıyla istediğin her şeyi dene. Bir gün çekip giderken,geride ne aklın kalsın, ne de senin yüzünden kırılmış bir yürek” demişti birkeresinde.

“Seninkırdığın yürek hiç yok mu?!”

“Olmazolur mu. Bir sürü.”

“Eeekendi yapamadığını bana niye satıyorsun?”

“Lafa bak. Kendim çalamıyorum diye, piyano dinlemem yasak mı yani?” demiştiAylin.

* * * * * * *

“16Kasım 1992’de, aldığı terfiyle Yarbay Doktor Aylin Radomisli, Reynolds ArmyCommunity Hospital’ın psikiyatri Bölümü’nün başına getirilmişti. Başındabulunduğu bölümde, Körfez Savaşı’ndan depresyon uykusuzluk ve uyumsuzlukşikayetleriyle dönen askerler için, o güne kadar ordunun sadece Alaska’dakullanmış olduğu IŞIK TERAPİSİNİ devreye sokmak istiyordu.”

* * * * * * *

Arka kapakta Ayşe Kulin şöyle diyor.
“İştebu kitap, kökleri Giritli Deli Mustafa Naili Paşa’ya kadar uzanan bir aileninkızı olan Aylin Devrimel’in fırtınalı yaşamının öyküsüdür.”

Kitabı soluk soluğa okuduktan sonra, “Hem de nefırtına!” diyesim geliyor bu söze…

##

Yazar: Ayşe Kulin

Remzi Kitabevi

19. Basım

Sayfa sayısı: 328

PEK YAKINDA...

2012-01-04T17:26:00.000+02:00

Sanem'in Penceresi, pek yakında kaldığı yerden devamedecek. :)

Mola

2011-07-04T09:39:00.001+03:00

Bir önceki post’a yorum bırakan herkese tek tek teşekkürediyorum.

Okumaya devam ancak yazmaya bir süre daha ara veriyorum.

Sevgiyle, sağlıcakla kalın.

Yüreğinin Götürdüğü Yere Git

2011-06-01T10:29:00.003+03:00

İşte size içinizi ısıtacak sıcacık bir kitap, hiç bitmesinisteyeceğiniz bir öykü..

İlaria, 80 yaşındaki anneannesiyle birlikte aynı evdeyaşamaktadır. Annesini küçükken trafik kazasında kaybetmiş, gerçek babasınınvarlığını çok sonra anneannesinden öğrenmiş, kalbi kırık bir genç kızdır İlaria.

Annesiz babasız büyüyen İlaria, küçüklüğünden bu yanayaşadığı travmalardan olsa gerek, kendisiyle ve dış dünyayla barışık değildir.Kendisini hiç anlamadığını düşündüğü anneannesiyle konuşmaktan hiç hoşlanmaz. Nezaman konuşmaya başlasalar tartışırlar. 18 yaşına basınca İlaria, artık özgürolduğunu düşünür ve anneannesinin yanından kaçarcasına uzaklaşıp Amerika’yagider. Kalbi kırık anneanne, İlaria’nın gidişiyle yalnız kalır ve beraberlerkenonunla iletişim kurmaya çalıştığı, ama her defasında başarısız olduğu için,yokluğunda ona bir mektup yazmaya karar verir. Daha doğrusu bir günlük tutar.Böylece Iliara Amerika’dan döndüğünde -eğer anneannesi ölmüş olursa- busatırlar İlaria’ya anneannesinden bir hatıra olarak kalacaktır. İlaria’yakendini ancak bu şekilde anlatabileceğini düşünür.

Biz İlaria’yı hiç duymuyoruz. Kitaptaokuduğumuz 80 yaşındaki anneannenin gün aşırı torununa yazdığı mektup biçimligünlükler…

Torununa, yapabileceği asıl anlamlı yolculuğun içineyaptığı yolculuk olduğunu vurgulayan anneanne, istediği hedefe ancak ve ancak yüreğininsesini dinlediğinde ulaşabileceğini söylüyor.

Alıntılar:

“Günlergeçiyor ve ben hiçbir karar alamıyordum. Sonra, işte bu sabah, gül bunu önerdi.Ona bir mektup yaz, onunla yarenlik ettiğin günlere ait küçük bir günce tutdedi. Ve işte şimdi burada, mutfaktayım. Önümde senin eski bir defterin,ödevlerini yaparken zorlanan bir çocuk gibi kalemimin ucunu kemiriyorum. Birvasiyet mi bu? Hayır, öyle sayılmaz. Daha çok, seni yıllarca izleyecek, beniyakınında hissetmek isteyince okuyabileceğin bir şeyler. Korkma, sana ne vaazvereceğim, ne üzeceğim. Yalnızca bir zamanlar ikimizi sarmalayan ve sonyıllarda yitirdiğimiz o içtenlikle seninle biraz çene çalacağım. Çok uzun süreyaşadığım ve pek çok kişi yitirdiğim için artık biliyorum ki, ölüleryokluklarıyla değil de, -onlarla bizim aramızda- söylenmeden kalan sözleryüzünden keder verirler asıl.”

“Bedenimizinçevresinde görünmez bir zırh oluşması ergenlik döneminde başlar. Bu zırh budönemde oluşur ve ergin yaşam boyunca kalınlaşır. Gelişimi biraz incininkinebenzer. Yara ne kadar büyük ve derinse, çevresinde oluşan zırh da o kadar güçlüolur. Ama sonra zamanla çok uzun süre giyilen bir giysi gibi, en çok kullanılanyerlerinden yıpranır. Dikişleri atar ve ani bir hareket sonucu yırtılır.Başlangıçta hiçbir şey fark etmezsin. Zırhının hala seni sıkıca sardığınısanırsın. Ama bir gün birdenbire aptalca bir şey karşısında bir çocuk gibinedenini bilemeden ağlamaya başlarsın.”

“Akmayangözyaşları kalpte birikirler, zamanla kabuk tutarlar ve kirecin çamaşırmakinesini tıkaması gibi kalbi tıkayıp felç ederler.”

“Sana krep pişirmeyi öğretmemi anımsıyor musun? Sana, onları tavaya attığındatavaya düz düşmeleri gerektiğinden başka her şeyi düşünmelisin derdim. Bütündikkatini havadaki kreplere verirsen, çarpık düşeceklerine ya da fırınayapışacaklarına emin olabilirsin. Komik ama, her şeyin merkezine, tam yüreğinevurmak için gereken, yalnızca dikkatin dağılmasıdır”

“Emin olduğum tek şey, çevre görünümününburalarda yaşayan insanların kişiliklerini etkilediğidir. Ben genellikle böylesert ve buruk bir insansam, sen de öyleysen, bunu Carso’ya, onun aşındırmagücüne, renklerine ve onu kamçılayan rüzgara borçluyuz. Biz Umbria tepeleriarasında doğmuş olsaydık, daha yumuşak olurduk. Hiddet bizim huyumuz olmazdı.Daha mı iyi olurdu? Bilmiyorum. Yaşanmamış olan bir koşulun hayali kurulamaz.”

“Yalnızca acı insanı geliştirir. Ama acıylagöğüs göğüse gelmelisiniz. Kaçmaya çalışan ya da ağlayıp sızlayan kaybetmeyemahkumdur.”

“Büyürken, yanlışların yerine doğruları koymakistediğinde şunu anımsa: Yapılacak ilk devrim, insanın kendi içine yapacağıdır.Evet, ilk ve en önemli devrim budur. İnsan, kendi hakkında bir düşünceye sahipdeğilken, bir düşünce uğruna savaşmak, yapılabilecek en tehlikeli şeylerdenbiridir.”

“Önündepek çok yol açılıp sen hangisini seçeceğini bilemediğin zaman, herhangi birine,öylece girme, otur ve bekle. Dünyaya geldiğin gün nasıl güvenli ve derin derinsoluk aldıysan, öyle soluk al, hiçbir şeyin senin dikkatini dağıtmasına izinverme. Bekle ve gene bekle. Dur, sessizce dur ve yüreğini dinle. Seninlekonuştuğu zaman kalk ve yüreğinin götürdüğü yere git.”

Aranızda bu kitabı okumayan varsa tavsiye ediyorum. Okadar akıcı, üslubu o kadar içten ve içeriği öylesine dopdolu ki, bir soluktaokuyup bitirecek ve çok seveceksiniz.

##

Yazar: Susanna Tamaro
Çeviren: Eren Cendey
Can Yayınları
Sayfa sayısı: 160

Miral

2011-05-26T11:02:00.006+03:00

“Cemal’in kızlarını dünya görüşünü etkilemeden bu husumetin kökenlerini anlatması çok zordu. Farklı ırklardan insanlara saygı duyarak büyümelerini istiyordu. Fakat bir gün bu durumun yıllar boyu dini fanatiklerce sürdürülen sayısız savaşın sonucu olduğunu açıklaması gerekeceğini biliyordu. Onları farklılaştıran koşullar bazen sadece siyasi ve ekonomik menfaatlerden, bazen ise uzun zamandır unutulmuş nedenlerden doğmuştu.

Çoğu insan, kendi yollarının asıl olduğuna inanırken, diğerleri çok fazla masumun kanıyla lekelenmiş aynı yolların tekrar birleşeceğini umuyordu. Cemal, kesinlikle ikinci gruba dahil olduğunu düşündü.”

--------------------------------
Yıllardır İsrail ile Filistin arasında süren kanlı çatışmalar… Bu çatışmalarda ölen, yaralanan binlerce insan.. Öksüz, yetim kalan binlerce çocuk.. Kitaptaki ise bu gerçekliğin içinden alınan, yürek burkan bir öykü… Annelerini hazin bir şekilde kaybeden iki küçük kızın, Miral ve Rana‘nın öyküsü…

Öykünün başında Hind Hüseyni ile tanışıyoruz ve Hind Hüseyni’nin, İsaillilerin Filistin’e uyguladığı -9 Nisan 1948- Deir Yasin katliamından hemen sonra Kudüs’te Dar El Tifel Yetimhanesi’ni kurduğunu öğreniyoruz. 254 Filistinli sivilin öldürüldüğü bu katliam sonrası öksüz ve yetim kalan çocuklar Hind Hüseyni’nin kurduğu bu yetimhaneye yerleştirilmiş. 55 öğrenciyle yola çıkan yetimhanenin nüfusu, yapılan katliamların sayısıyla doğru orantılı olarak artmış ve kısa sürede 2000’e ulaşmış.

Miral ve Rana da annelerinin ölümünden sonra babaları tarafından bu yetimhaneye verilmiş. Sıkıntılı geçen alışma süresinin ardından, Dar El Tifel’de, Hind Hüseyni’nin sevgisi, şevkati ve disiplini ile eğitimlerini başarıyla tamamlamışlar.

Kitapta yetim kalan çocuklar hakkında yapılan öyle saptamalar var ki ne yazsam, ne söylesem boş kalacağını hissediyorum. Anlatabileceğimi bile düşünmüyorum.
En iyisi şu "alıntı" anlatsın:

------------------------

“Miral yatağını kardeşininkine yanaştırdı.Rana’ya, beraber oldukları sürece her şeyin yoluna gireceğini söyledi. Ardından, uyuyana kadar kardeşinin saçını ve yanağını okşadı. Diğer dört küçük kız da yataklarını birleştirmiş,beraber uyudukları tek bir büyük yatak haline getirmişti. Böylece yalnızlık ve terk edilmişlik hislerini uzaklaştırıyorlardı.Sadece Miral uyuyamıyordu.Tekrar babasının ağaçlıklı araba yolundan uzaklaşmasını ve o akşam büyük kızların anlattığı öyküleri düşündü. Gerçek olan üzücü öyküler…

Eskiden mutlu olan ve bir gün gülümsemeyi bırakıp ölen kendi annesinin öyküsü gibi…"

# #

Yazar: Rula Jebreal
Çeviren: Yosun Erdemli
Sayfa sayısı: 288
Resif Yayıncılık

Babamın Ettiği B..tan Laflar

2011-05-10T10:32:00.005+03:00

Ailesiyle birlikte San Diego’da yaşayan 28 yaşındaki üniversite öğrencisi Justin Halpern ve babası arasındaki diyaloglardan oluşan bir kitap...

Günlük konuşmaları sırasında, babasının sözlerinin komik ve ilgi çekici olduğunu düşünen Justin, bunları başkalarıyla da paylaşmak ister. İnternet üzerinden “Shit My Dad Says” adlı bir hesap açar ve twitter’da bu sözleri her gün güncellemeye başlar. Zaman içinde insanların büyük ilgisini kazanır. Önce yüz, sonra bin, sonra on binlere varan bir izleyici kitlesine ulaşır.

Babasının tepkisini kestiremediği için, gittikçe büyüyen bu ün’den ona bahsedemez önceleri. Sadece erkek kardeşi Dan’e olan biteni anlatır. Bir süre sonra cesaretini toplayıp durumu babasına açmaya karar verir. Günlük yaşamda kullandığı –bizim deyimimizle bol argolu- sözlerinin, oğlu tarafından her gün twitter sayfasında güncellendiğinden ve bunu on binlerin izlediğinden habersiz olan baba ne yanıt verecektir?

Justin bu konuyu güçlükle babasına açtığında, “İnsanların benim hakkımda ne düşündüklerinden bana ne!” diyen baba oğluna, bunları yayımlamasının bir sakıncası olmadığını söyler. Tek şartı vardır. Eğer bir gün bir gazeteci ordusu evlerinin kapısına dayanırsa, bu konu hakkında kesinlikle konuşmayacaktır.

Çekincesiz, rahat bir baba ve oğlu…

Bizim kültürümüze biraz yabancı ama sevimli bazı diyaloglar…

Ve bir çırpıda bitiveren bir kitap…

Kitabın kahramanlarının gerçek bir baba-oğul oldukları konusunda hayrete düşüyorsunuz önce. Ama sonra alışıyorsunuz.

Eh, babalar her zaman bilgece laflar edecek değiller ya!

# #

Yazar: Justin Halpern
Çeviren: Anıl Bilge
Sayfa sayısı: 160
Resif Yayıncılık

Düşüş

2011-05-06T13:07:00.004+03:00

Düşüş’le yıldızlarımızın barışmasını dilerdim ama olmadı. Kitabın yarısına gelmeden sıkılmaya başladım. Ortalarına geldiğimde ise oflaya puflaya okumaya devam ettim. İnat bu ya, ille bitmeli.

Kitabı okurken, kollarını birbirine bağlamış, bacak bacak üstüne atmış, başını kaldırıp başka bir şeyle ilgilenmeden sürekli konuşan biri karşınızda oturuyormuş gibi hissediyorsunuz. İşte bu kişi romanımızın anlatıcısı ve tek karakteri, Jean Baptiste Clamence…

Cezaevi yargıcı olup da kendisini bu kadar çok yargılayan kaç kişi vardır hayatta? Bir anlamda kutluyorum bu kahramanı. Kendisini yargılayarak, elindeki aynayı okuyucusuna uzatıp, okuyucusunun da kendisini görmesine çalışmasını ise ikinci kez kutluyorum. Kitabı böyle bir teknik kullandığı için (teknik mi demeli?) çok sevdim. Hatta kitabın sevdiğim tek yönü buydu. Bunun dışında, okurken dönüp dolaşıp aynı yere gelmek pek bunaltıcıydı: Jean Baptiste Clamence ve hayatı boyunca tatmin etmeye çalıştığı o şişirilmiş egosu…

Kitabın adı neden “Düşüş” ola ki? Asil davaların savunucusu çok değerli yargıcımız, sürekli tepelerde gezmiş zira.

# #

Yazar: Albert Camus
Can Yay.
Sayfa sayısı: 104

Ne demeli?

2011-03-17T10:30:00.015+02:00

Blogspot’a erişim engeli buraya yazma isteğimi o kadar kırdı ki, okuduğum ŞU habere sevinemedim bile.

İnsan Ne İle Yaşar

2011-02-18T10:55:00.004+02:00

“Simon, ailesiyle küçük bir barakada yaşıyor, ekmeğini ayakkabıcılık yaparak kazanıyordu. Malsız-mülksüz bir adamdı. İşi fazla para kazandırmıyordu ve geçim darlığı içindeydi. Kazandığı boğazlarına anca yetiyordu. Bütün kış boyunca karısıyla koyun derisi kürkü ortak kullanmışlardı ama onun da yüzüne bakılır yanı kalmamış, eskiyip yıpranmıştı. Yeni bir kürk almak için iki yıldır para biriktiriyordu. Kış gelip dayanmadan önce, az da olsa biraz para biriktirmişti. Kumbarasında üç ruble vardı. Köy sakinleri de Simon’a beş ruble, yirmi kapik borçluydu.”

Bu dizelerle başlıyor kitap.
Uzun süredir bir kitaptan böyle bir tat alabilmeyi, okumanın yanında, kitabı yaşayabilmeyi diliyordum. Soğuk kış gecelerinde, yanında bir fincan çay ile tadından yenmez hale gelen enfes bir esermiş meğer İnsan Ne İle Yaşar.

Kitap, İnsan Ne İle Yaşar, İnsanın Ne Kadar Toprağa İhtiyacı Var, Bey İle Uşağı adlı üç farklı hikayeden oluşuyor. Hikayeler farklı ama birbirini bütünlüyor.

Hepsi de insanoğlunun açgözlülüğü üzerine yazılmış. Elindekiyle yetinmesini bilmeyen insanın içine düştüğü durumla alay ediyor Tolstoy. Atalarımızın deyimiyle, “Midyat’a pirince giderken evdeki bulgurdan olan” kahramanlar var kitapta. Anlatım öyle güzel ki, sayfaları aralamaya başladığınız zaman, adeta kanlı canlı insanlara dönüşüveren kahramanlar bunlar. Benden söylemesi.
Tam bir kış kitabı olan İnsan Ne İle Yaşar’ı okuyunca, Tolstoy’un başka kitaplarını da okuma isteği uyandı içimde.

# #

Yazar: Lev N.Tolstoy
Oda Yay.
Sayfa sayısı: 94

İmkansızın Şarkısı

2011-02-11T12:39:00.006+02:00

Kitabın ilk dört sayfasındaki doğa betimlemeleri, Vatanabe ve Naoko’nun bir yere varmayı düşünmeksizin yaptıkları uzun, çok uzun yürüyüşler…
Kitap hafızamda sadece bu sayfaların bana hissettirdikleriyle kalsın istiyorum. Çünkü bu anlatılanlardan ileriye gittikçe ne yazık ki ilk sayfaların büyüsü silindi gitti.

“Aradan geçen on sekiz yıla karşın o çayırlar hala o gün gibi gözlerimin önünde. Günlerdir süren incecik yağmurun yazın tozundan arındırdığı çıplak dağ, göz alıcı koyu yeşil renkteydi. Kasım rüzgarı, çevredeki susuki otlarını dalgalandırıyordu. Buz mavisi gökyüzündeyse bulutlar, çok yükseklere iplik iplik dağılıyordu. Uçsuz bucaksız gök kubbe göz kamaştırıcıydı. Rüzgar, çayırı boydan boya geçiyor ve saçlarını hafifçe yaladıktan sonra ormanın içinde yok oluyordu. Ağaçların tepesinde yapraklar hışırdıyordu. Uzaklardan bir köpeğin havladığını duyuyordum. Boğuk bir havlamaydı bu. Belli belirsiz işitilen, sanki farklı bir dünyadan geliyordu. Başka hiçbir şey duymuyordum. Hiçbir şey görmüyordum. Varlığımızdan ürkerek orman yönünde uçup giden iki kızıl kuştan başka. Yürürken Naoko bana kuyu öyküsünü anlatıyordu.”

Vatanabe ve Naoko adlı iki gencin arasındaki platonik ve kısır döngüyle çevrili bir aşk var kitapta. Yer yer romantik, sancılı, çoğu zaman anlaşılmaz bir hikaye...

Çok sevdikleri ve yanlarından hiç ayrılmayan Kizuki adlı arkadaşlarının hiç sebepsiz, birdenbire intihar etmesi, terapi gören Naoko’nun, gelişme kaydettiğini, iyileşme yolunda hızla ilerlediğini öğrenirken, Naoko’nun da aniden kendini asarak yaşamına son vermesi, Naoko’nun cenazesine gelen ailesinin tutumu, terapi sırasında Naoko’yu hiç yalnız bırakmayan, ona hep destek olan Reiko’nun Naoko’nun ölümünden sonra Vatanabe ile birlikte olması.... gibi anlamsız bulduğum pek çok yer oldu.

Çok merak ediyorsanız okunabilir ama naçizane fikrim, merak edilecek bir kitap olmadığı yönünde.

# #

Yazar: Haruki Murakami
Doğan Kitap
Çev: Nihan Önol
Sayfa sayısı: 349

Sana Hiç Elveda Demedim ki

2011-01-18T10:45:00.008+02:00

İki ya da üç kitabı aynı anda okumam genelde. Hangi kitaba başlamışsam devam eder, bitirinceye kadar elimden bırakmam. Gitmiyorsa ertelerim. Ama “Tutunamayanlar” 724 sayfa olunca başka şeyler de okumak istedim. “Sana Hiç Elveda Demedim ki”, ertelediğim kitaplardandı. Okuyamayacağımı anlayıp zorlamanın anlamı yok deyip bırakmıştım. Bitirdim ancak istediğim tadı alamadım.

Tam evlilik arifesindeyken eski sevgilisini unutamadığını anlayan ve yapacağı evlilikten vazgeçen Hande’nin hikayesi anlatılıyor romanda. Benim için tam bir zaman kaybı oldu. Tavsiye edebileceğim bir kitap değil.

Durup durup Türk Edebiyatı klasiklerine aşeriyorum. Onların verdiği tadı hiçbir kitap vermiyor sanki. Bir de okuma listemdeki Ahmet Ümit’in “İstanbul Hatırası” ve H.Murakami’nin “İmkansızın Şarkısı” adlı kitaplarını çok merak ediyorum. İlk fırsatta okumalı.

# #

Yazar: Sevim Asımgil
Lacivert Kitap
Sayfa sayısı: 220

Negatif Limanlardan Pozitif Sulara

2010-12-28T11:22:00.007+02:00

Bu kitap hakkında bildiğim tek şey arka kapağında okuduğum dört cümleydi. Böyle olması daha iyi diye düşünüyorum çünkü bir kitabın reklamı ne kadar çok yapılmışsa, o kitabı okumak için ben ne kadar çok yanıp tutuşmuşsam, kitap bittikten sonraki hayal kırıklığım o kadar fazla oluyor.

Yazarımız Oğuz Saygın, 1996 yılında Anthony Robbins’in “Sınırsız Güç” adlı kitabını okur ve bu kitapla birlikte hayatında yeni bir sayfa açmaya karar verir. Hedefine ulaşabilmek ve hayallerini gerçekleştirebilmek için uzun bir yolculuğa çıkar. Deneyimlerini, başarılarını, başarısızlıklarını, öğrendiklerini bu kitapta bizimle paylaşır.

Kitapta Oğuz Saygın’ı, “Okul hayatından sonra hiç alışık olmadığı hayat okuluna atılan ve sırası ile şoförlük, pazarlamacılık, masa tenisi antrenörlüğü, turizmcilik, matematik öğretmenliği işleriyle meşgul olan ve sonunda hep hayalini kurduğu danışmanlık şirketini açarak hedefine ulaşan mutlu bir insan” olarak tanıyoruz. “Eğer dünyada bir insan bir işi başarabiliyorsa, bunu herkes başarabilir.” diyen Oğuz Saygın, belli ki Negatif Limanlardan Pozitif Sulara doğru çıktığı bu uzun soluklu yolculuğu başarıyla tamamlamış.

İnsanı pozitif düşünceyle dolduran, her ne olursa olsun tekrar ve tekrar başlanabileceğini, hiçbir şey için geç olmadığını anlatan kitapları seviyorum. İşin güzel yanı, kurallar koymamış “Negatif Limanlardan Pozitif Sulara”. Şunu yapın, bunu yapın gibi öğütlerle insanı bunaltmıyor. Yumuşak dili ve hayatın içinden verdiği örneklerle okuyucuyu sarıp sarmalıyor. İnsan psikolojisini irdeleyen, iç sesimizi dinlememizi sağlayan, düşündürüp sorular sorduran ve bunu yaparken sıkmayan bu eseri herkese tavsiye ediyorum.
Her ne olursa olsun, yeniden, yeniden ve yeniden başlamak isteyen herkese…

# #

Yazar: Oğuz Saygın
Empati Yay.
65. Baskı
Sayfa sayısı: 150

Kirpinin Zarafeti

2010-12-13T11:08:00.014+02:00

Çok istemiştim bu kitabı okumayı. Yavaş yavaş, sabırla katettim sayfaları. Sabırla diyorum çünkü ne yazık ki ilk 47 sayfa benim için çok uzun sürdü. Bitiremeyeceğimi düşünmeye başladım. Tam umutsuzluğa kapılıyordum ki, bir şeyler oldu. Hikaye kıpırdanıp dile gelmeye başladı. İstediğim şey oluyordu. Bundan sonra, ben ve Kirpinin Zarafeti, ağır ağır, döne döne, kıvrıla kıvrıla, geceden gündüze, gündüzden geceye bir bütün oluverdik. Güzeldi.

Sayesinde hoş, keyifli saatler geçirebildiğim bir roman okumuş oldum.

Renee: Grenelle Sokağı 7 numaradaki apartmanın kapıcılığını yapan bir bayan. Lev adındaki tombiş kedisiyle yaşıyor mütevazi evinde. Japon sinemasına ve Rus Edebiyatına tutkun. Tam bir kitap kurdu.

Paloma: Aynı apartman sakinlerinden, varlık içinde yaşayan, mutsuz, 12 yaşında bir kız çocuğu. İster zengin, ister fakir olsun, tüm insanların eninde sonunda varacakları yerin balık kavanozunun dibi olduğunu bildiğini söyleyen, “o halde yaşamanın ne anlamı var” diyen Paloma, 13. yaş gününde intihar etmeyi planlıyor.

Manuela: Renee’nin tek dostu. Haftanın 2 günü kendi elleriyle hazırladığı enfes kurabiyelerle beraber Renee’yi ziyarete geliyor. Manuela ve Renee, Salı ve perşembeleri, kurabiyeler ve iki fincan çay eşliğinde yerine hiçbirşeyi koyamayacakları, hiçbirşeye değişmeyecekleri harika birkaç saat geçiriyorlar. Bunu adeta bir ritüele dönüştürmüş durumdalar.

Bay Ozu: Apartmana yeni taşınan kibar Japon beyefendi.

Romanı, Renee ve Paloma’nın günlüklerinden dönüşümlü olarak okuyoruz.
Apartmanda küçük tesadüfler gelişmeye başlar. Paloma ile Bay Ozu tanışır önce ve Bay Ozu ile Renee ve Manuela karşılaşır. Sonra da Paloma ve Renee tanışınca, sevimli kadro tamamlanmış olur. Paloma ve Renee’nin günlüklerinden, önceleri diğer apartman sakinlerini de dinlerken, bu apartman sakinleri arka fonda birer silüet halini alıverirler. Ve bu güzel hikayeyi Paloma, Renee, Manuela ve Bay Ozu’dan oluşan dörtlü sırtlanır.

Felsefeye ilgi duyan, sayfalar arasında gezinirken farklı bir lezzet almak isteyen herkese tavsiye ederim.

Alıntılar:

Ters olan şey, çocukların yetişkinlerin nutuklarına inanmaları ve yetişkin olduklarında kendi çocuklarını aldatarak intikam almalarıdır. “Hayatın bir anlamı vardır ve bunu da büyükler bilir” lafı herkesin inanmak zorunda kaldığı evrensel bir yalandır. Yetişkin olup da bunun yanlış olduğu anlaşıldığında artık vakit çok geçtir. Sır dokunulmadan kalır ama kullanılabilecek bütün enerji de uzun süredir salakça faaliyetlerle saçılıp savrulmuştur. Geriye kalan ise kişinin kendi yaşamına hiçbir anlam bulamamasını maskelemeye çalışarak kendini uyuşturmasıdır.

İnsanlar yıldızların peşinden koştuklarını sanırlar; ama sonları bir kavanozun içindeki kırmızı balık gibidir. Çocuklara yaşamın saçma olduğunu daha en baştan öğretmek daha basit olmaz mı diye kendi kendime düşünüp dururum. Bu, çocukluğun birkaç güzel anını yok etse de yetişkinlikte önemli bir zaman kazancı olur. En azından bir travmadan, kavanoz travmasından kurtulmak ise cabası.

Buna rağmen, bütün bu şansa ve bütün bu zenginliğe rağmen, varılacak nihai yerin balık kavanozu olduğunu çok uzun süredir biliyorum. Nereden mi biliyorum? Muhtemelen çok zekiyim.

Dışarda dünya uğulduyor ya da uyukluyor. Savaşlar patlak veriyor. İnsanlar yaşayıp ölüyor, uluslar yok oluyor, bir süre sonra batacak başka uluslar doğuyor. Bütün bu gürültü ve öfke içinde bu taşkınlar ve bu çatlamalar içinde dünya yol alıyor, tutuşuyor, parçalanıyor ve yeniden doğuyor. İnsan yaşamı ise çırpınıp duruyor.
O halde bir fincan çay içelim.

Çayın önemsiz bir içecek olmadığını biliyorum. Bir ritüel halini aldığında küçük şeylerdeki büyüklüğü görme yeteneğinin merkezini o oluşturur. Güzellik nerededir. Diğerleri gibi ölmeye mahkum büyük şeylerin içinde mi, yoksa hiçbir iddiada bulunmadan anın içine bir sonsuzluk tomurcuğu yerleştirmeyi bilen küçük şeylerde mi?

Sabah kahvaltısında ne okuduğunu söyle bana,
Ne gördüğünü.
Bileyim ben de kim olduğunu.

Sürekli arzulamak çok bitkinlik vericidir. Bir süre sonra arayışsız bir zevke özlem duyarız. Güzelliğin amaç ya da proje değil, doğamızın bizzat gerçekliği olacağı, ne başlayacak ne bitecek bir mutluluk durumu arzularız. İşte bu durum, sanattır.

Sonra bizzat düşününce Kakuro’nun Rus kayınlarından bahsederken hissettiğim o sevinci aniden kısmen anladım. Ağaçlardan, herhangi bir ağaçtan söz edildiğinde de aynı etki oluyor: Çiftlik avlusundaki ıhlamur ağacı, eski tahıl ambarının ardındaki meşe, artık yok olmuş büyük karaağaçlar, rüzgarlı bayırlar boyunca rüzgarın eğdiği açmalar, vb. Ağaçları sevme yeteneğinde çok fazla insanlık vardır. İlk büyülenmelerimize duyduğumuz özlem vardır. Doğanın bağrında kendini bunca anlamsız hissetmenin büyük gücü vardır. Evet, bu işte.

# #

Yazar: M.Barbery
3.basım
Turkuvaz Kitap
Çev.: Işık Ergüden
Sayfa sayısı: 280

Ateşten Gömlek

2010-12-03T10:40:00.004+02:00

Kurtuluş Savaşı yıllarında, milli mücadelenin tüm hızıyla devam ettiği dönemde Halide Edip Adıvar’ın yazdığı bir roman Ateşten Gömlek. Bir yanda Anadolu’yu yabancıların boyunduruğu altına sokmak, manda yönetimini kabul ettirebilmek için çabalayan güçler; diğer yanda yurdu düşman işgalinden kurtarmaya çalışan, bunu yaparken de ulusun kurtuluşunun ancak yine ulusun ellerinde olduğuna inanan milli mücadele birlikleri…

Kuva-i Milliye’de yer alan Peyami (dışişlerinde eski memur), İhsan (binbaşı) ve Ayşe (hemşire)romanın ana karakterleri…

İhsan ve Peyami aynı kadına (Ayşe’ye) aşık olduklarında içlerine düştükleri durum ateşten bir gömleğe benzetilmiş ve Anadolu’nun düşman işgali altındaki zor durumuyla bağdaştırılmaya çalışılmış. Hummalı bir anlatımı var. Dili oldukça yorucu. Yazıldığı dönemi düşününce, Osmanlıca kelimelerin yoğun olması şaşırtıcı değil. Sayfa altlarında verilen Türkçe karşılıklarla anlamlarını öğrenmek mümkün.

Vatan toprağının bütünlüğünü sağlamak için ne büyük zorlukların üstesinden gelindiğinin, şu anki bağımsızlığımızı kimlere borçlu olduğumuzun bir göstergesi Ateşten Gömlek. Kurtuluş Savaşı üzerine yazılan ilk roman olması bakımından da büyük öneme sahip.

# #

Yazar: H.Edip Adıvar
Özgür Yay.
Sayfa sayısı: 232

Okumalı

2010-11-12T12:18:00.002+02:00

Küçük Prens

2010-10-08T11:00:00.004+03:00

Kitabın ilk sayfalarını küçük bir çocuğun ağzından dinliyoruz. Ressam olmak isteyen, bu konuda çok yetenekli olduğunu düşünen, ancak büyüklerin onun çizimlerini anlamamasına çok içerleyip resim çizmeyi bırakan bir çocuğun ağzından.

O, bizi kitapta ilk karşılayan kişidir. Resim çizmeye çok meraklıdır. Yıllar önce fil yutmuş bir boğa yılanının resmini çizdiğinde, büyüklerin “bu bir boğa yılanı değil, bu bir şapka” karşılıklarına israrla onun bir boğa yılanı olduğunu anlatmaya çalışır. Çabaları sonuçsuz kalınca resminin anlaşılmamasına çok kırılır, üzülür. Uçak kullanmayı öğrenmeye karar verir sonunda. Hemen hemen dünyanın her yerine uçar, değişik ülkelerde ciddi ve yetişkin insanlarla bir arada bulunur. Büyüklere artık boğa yılanlarından, ormanlardan, yıldızlardan söz etmemeye, kendi değimiyle onların seviyesine inerek onların konuşmak istediklerini konuşmaya karar vermiştir.

Çıktığı yolculuklardan birinde uçağı bozulunca, uçsuz bucaksız Sahra Çölü’nde mahsur kalır. Kendisine sadece sekiz gün yetecek kadar suyu kalmıştır ve yalnızdır. Bir gün ne yapacağını bilemez halde yerde yatarken, yanına usulca bir çocuk yaklaşır ve kendisinden bir koyun resmi çizmesini ister. Çok şaşıran kazazedemiz, böylece yol arkadaşıyla tanışmış olur. Kendisinden koyun resmi çizmesini isteyen bu çocuğa Küçük Prens adını verir.

Başka bir gezegenden geldiğini ve en son dünya üzerine ayak bastığını iddia eden Küçük Prens, gördüklerini, duyduklarını arkadaşına anlatır. Hayal güçleri çok kuvvetli bu iki çocuk çok şey paylaşırlar ve birbirlerinden çok şey öğrenirler.

Kitabı okurken, iki küçük çocuk yanınızda konuşuyormuş ve siz de onları hem görüyor hem de duyuyormuş hissine kapılıyorsunuz. Sordukları sorular o kadar akıllıca, diyalogları o kadar net, sade ve naif ki… Bu iki küçüğün büyükleri anlayamadıklarından yakınmaları gülümsetiyor insanı. Büyüklerin takılıp kaldıkları sayıların o kadar da önemli olmadığını, asıl bakılması gerekenin “öz” olduğunu anlatıyorlar. Sorumluluk almanın ne demek olduğunu ve insana neler kazandırdığını anlatıyorlar. Mutlu olmak için bakış açısının önemli olduğunu söylüyorlar. Mutluluğu yakalamak için büyüklerin attığı taklaların yersizliğine değiniyorlar. Sevginin gücünü vurguluyorlar.

İllüstrasyonlar kitabı daha eğlenceli hale getirmiş. Daha özenli yapılsaydı daha iyi olurdu diye düşündüm. Mesela Küçük Prens’in yüzünün daha net olmasını ve yüz ifadelerini algılamayı isterdim. Çocukken de böyle yapardım ben. Resimli bir kitabı okurken okuduğum hikayeyle çizilen resmi birleştirip ilişkilendirmeyi severdim.

Kitabın sayfalarında yolculuk yaparken, bir çocuk kitabı okuyormuş hissine kapılmıyorsunuz. Aksine büyümüş de küçülmüş Küçük Prens ve arkadaşının diyalogları sizi omuzlarınızdan tutup silkeliyor ve sizi kendinize getiriyor.

Bakmayın onun adının Küçük Prens olduğuna. Biz büyüklerin ondan öğreneceği çok şey var.

# #

Yazar: Antoine de Saint Exupery
Çeviren: Ekrem Aydıner
Nilüfer Yay.
Sayfa sayısı: 112

"Mış Gibi" Yaşamlar

2010-10-02T11:00:00.007+03:00

Yazarın “mış gibi” deyimini kullanarak anlatmaya çalıştığı, “öyle olmayan, ama öyle imiş gibi görünen insanlar, olaylar, kısaca “mış gibi” hayatlar…

Doğan Cüceloğlu, Doğan Bey ve Arif Bey adlı iki karakter oluşturmuş ve anlatmak istediklerini Arif Bey ve Doğan Bey arasındaki diyaloglarla vermiş. Konuyu kolay anlaşılır hale getirmek ve okuyucuyu sıkmadan anlatabilmek için bir sohbet havası yaratmış. Bunu yaparken de çekirdekten başlamış. Aileden.. Sonra okula geçiş yapmış. Ardından değişik meslek gruplarına..

Anne, baba olan, ama annelik ve babalığın getirdiği sorumlulukları almayan, almak istemeyen, yazarın deyimiyle “anneymiş gibi” ya da “babaymış gibi” yapan bireyler, değinilen ilk grup. Sadece görünüşte ebeveyn olan, ancak davranışlarıyla aile içi çatışmalara neden olan bireyler ve bu bireylerin yarattığı “aileymiş gibi” olan kurumlar…

Öğretmenlerin “mış gibi” olanlarından bahsediyor mesela ki bence bu da çok yerinde bir örnek. Mesleğini hakkıyla yerine getirmeyen, öğrencilerine karşı alakasız, sorumsuz, pek çok örneğini çevremizde de görebileceğimiz öğretmenlerden… Yani öğretmenmiş gibi yapanlardan…

Avukatlık mesleğinden bahsediyor. Mesleğini icra ederken takınacağı sorumsuz tutumun toplumda nelere mal olacağından… Bunları yaparken değişik örneklerle zenginleştiriyor.

Ve son olarak bağlıyor. Her kişiyi bu zincirin bir halkası olarak görmek gerektiğini, ailede başlayan ve değişik meslek gruplarında devam eden bu sorumsuz, “mış gibi” insanların yarattığı “mış gibi” bir milletin, toplum için her alanda büyük bir tehdit meydana getireceğini savunuyor.

Uçurumdan yuvarlanmaya başlayan küçük bir kar topunun yol aldıkça büyüyerek tehlikeli bir çığ oluşturması gibi…

# #

Yazar: Doğan Cüceloğlu
Remzi Kitabevi
Sayfa sayısı: 352

Satranç

2010-09-29T10:45:00.000+03:00

Ailecek, Antalya’ya seyahatimiz sırasında iki minik kuzumun uyuduğu saatlerde elime alabildiğim, uzun soluklu, nefes kesen bir öykü oldu benim için. Kumsala bizimle geldi, şezlonglarda bizimle oturdu, çantamda gezinip etrafı seyreyledi. Tatilimizde topladığımız güzel anıların arasına, Satranç’ın damağımda kalan tadını da eklemiş oldum. Fırsat yaratıp tekrar okumalı bir ara.

New York’tan Buenos Aires’e hareket eden bir yolcu vapurunda başlıyor hikaye. Dünyaca ünlü satranç şampiyonu Mirko Czentovic’in de kendileriyle aynı vapurda olduğunu, yeni bir satranç turnuvasına katılmak için Arjantin’e yol aldığını öğrenen ve onunla satranç oynayabilmek için türlü mücadelelere girişen birkaç yolcunun başından geçenlerle devam ediyor.

----------------------------------------

Kitaptan:

"1930’lu yıllarda -Nazi rejiminin olduğu dönemlerde- bu rejime karşı net bir politik tavır almayan, olaylara mesafeyle yaklaşan “ne orda ne burada duran, ortalarda bir yerlerde yer alan” Stefan Zweig’in Satranç oyunundaki taşları, bu durumla sembolize etmesinden başka bir şey değil. İçinde bulunduğu psikolojiyi “satranç” oyunuyla özleştirip, yazdığı kitapta satranç oyununu sembolik bir unsur olarak kullanmış.

1.Dünya Savaşı yılları, Stefan Zweig’in politik ve kişisel olarak nasıl tavır alacağı konusunda kararsız kaldığı yıllardır. Savaş karşıtı ve pasifist olarak nitelendirilebilecek Jeremias’ı yazarken, Savaş Bakanlığı’nın arşivinde gizli belgeleri elden geçirip düzenlemektedir Zweig. Deyiş yerindeyse her iki tarafa da adamıştır kendisini. Vatanseverlik ile pasifizm arasında gidip gelen taraflardır bunlar."

# #

Yazar: Stefan Zweig
Can Yay.
Sayfa sayısı: 88

Kayıp Gül

2010-09-07T11:00:00.002+03:00

Diana adlı bir genç kızın kendini bulmaya çalışmasının öyküsü… Annesi, ölmeden önce Diana’ya bir mektup verir ve bu mektubu kendi öldükten sonra okumasını ister. Diana annesinin ölümünden sonra mektubu okur. Bu mektup O’na kendini bulma yolunda çıkacağı upuzun bir yolculuğun kapısını aralamıştır.

Mektupta, kendisine öldüğü söylenen babasının aslında yaşadığı, Diana’nın Mary adında bir ikiz kardeşinin olduğu ve ikizini bulması gerektiği yazar. Yıllarca babasının ve kız kardeşinin kendisinden saklanmış olmasını kendisine yapılmış bir haksızlık olarak görür Diana. Ama annesinin mektubunda yazdığı vasiyetini yerine getirmek için işe koyulur.

Yazarın “Kayıp Gül”ü merak uyandırıcı ve sürükleyici kılmak için kullandığı anlatım tarzı –labirent içinde labirentler, soru içinde sorular, dolaylı anlatımlar- kitaptan sıkılmama yetti. Umduğum tadı alamadım. Hakkında daha önce hiçbir fikrim olmayan, ilk defa karşıma çıkmış olan bu kitabı almaya kapağına bakarak karar verdim. "29 dilde 40’ı aşkın ülkede basıldığı" yazıyordu. Bu albeniye kanmamalıymışım.

Çok sevdiğim iki alıntı var ki, buraya not düşmeli.

# #

“Bir gül, diğerinin aynasıdır. Biri diğerine baktığında, ya kendi kokusunu ya da kendi kokusuzluğunu görür.”

“Yapay güllerin varlığı, sahici güllerin değerini gösterir. Gerçeği değerli olmayan bir şeyin sahtesini yaparlar mı ki?”

# #

Yazar: Serdar Özkan
Timaş Yay.
Sayfa sayısı: 205

Hayatın İçinden Sıcacık Öyküler

2010-08-31T10:28:00.006+03:00

Aşk, sevgi, ölüm, yalnızlık, dostluk, mutluluk,… üzerine kaleme alınmış onlarca kısa hikayeyi içine alıyor Sıcacık Öyküler. Okumak çok keyifliydi. Diğer türleri okumaktan ne kadar da farklı bu tip kitapları okumak. Her bir hikaye ayrı bir konsantrasyon gerektiriyor. Her hikayenin bitiminde önce şöyle bir nefes alıp, durup düşünüp, içine sindirip, ondan sonra diğer hikayeye geçmek gerekiyor. Bunu yapmalı ki, bambaşka bir başlık, başka bir konu, başka karakterler karşısına çıkınca insanın, kolayca adapte olabilsin. Her bir hikayeyi kendi içinde değerlendirebilsin.

Her öykünün sonunda hikayeden bağımsız ama hikayeyi özetler nitelikte bir cümlecik ve kim tarafından söylendiği not düşülmüş. William Bulmer, Sokrates, Tolstoy, Auguste Comte, Balzac, bunlardan bazıları. Tekrar tekrar okunabilecek, sıcacık, hayat dolu bu öyküleri çok sevdim. Bunlardan ikisini buraya da not düşmek istiyorum.

Eflatun

Eflatun’a iki soru sormuşlar. Birincisi “insanoğlunun sizi en çok şaşırtan davranışları nedir?” imiş.

Eflatun tek tek sıralamış:

_ Çocukluktan sıkılırlar ve büyümek için acele ederler. Ne var ki çocukluklarını özlerler.

_ Para kazanmak için sağlıklarını yitirirler. Ama sağlıklarını geri kazanmak için de para öderler.

_ Yarından endişe ederler, bugünü unuturlar. Dolayısıyla ne bugünü ne de yarını yaşarlar.

_ Hiç ölmeyecek gibi yaşarlar. Ancak hiç yaşamamış gibi ölürler.

Sıra ikinci soruya gelmiş: “Peki sen ne öneriyorsun?”

Bilge yine sıralamış:

_ “Kimseye kendinizi sevdirmeye kalkmayın”! Yapılması gereken tek şey sadece “kendinizi sevilmeye bırakmaktır”

_ Önemli olan, hayatta “en çok şeye sahip olmak” değil, “en az şeye ihtiyaç duymaktır”

Melek Annem

Bir zamanlar, dünyaya gelmeye hazırlanan bir bebek varmış. Bir gün Tanrı’ya sormuş.

_ Tanrım, beni yarın dünyaya göndereceğini söylediler. Fakat ben o kadar küçük ve güçsüzüm ki, orada nasıl yaşayacağım?

_ Tüm meleklerin arasından senin için bir tanesini seçtim. O seni bekliyor olacak ve seni koruyacak. Meleğin sana her gün şarkı söyleyecek ve gülümseyecek. Böylece sen onun sevgisini hissedecek ve mutlu olacaksın.

_ Peki insanlar bana bir şeyler söylediğinde dillerini bilmeden söylenenleri nasıl anlayacağım?

_ Meleğin sana dünyada duyabileceğin en güzel ve tatlı sözcükleri söyleyecek. Sana konuşmayı dikkatle ve sevgiyle öğretecek.

_ Peki Tanrı’m ben senle konuşmak istersem ne yapacağım?

_ Meleğin sana ellerini açıp bana dua etmeyi de öğretecek.

_ Dünyada kötü adamlar olduğunu duydum. Beni kim koruyacak?

_ Meleğin seni kendi hayatı pahasına dahi olsa, daima koruyacak.

_ Fakat ben, seni bir daha göremeyeceğim için çok üzgünüm.

_ Meleğin sana benden söz edecek ve bana gelmenin yollarını sana öğretecek.

O sırada cennette bir sessizlik olur ve dünyanın sesleri cennete kadar ulaşır. Bebek gitmek üzere olduğunu anlar ve son bir soru sorar:

_ Tanrı’m eğer şimdi gitmek üzereysem lütfen çabuk söyle, benim meleğimin adı ne?

_ Meleğinin adının önemi yok yavrum. Sen onu "ANNE" diye çağıracaksın.

# #

Yazar: Reşan Yıldırım
Yakamoz Yay.
Sayfa sayısı: 225

Kuyucaklı Yusuf

2010-08-25T10:30:00.002+03:00

Yusuf, Aydın'ın Nazilli İlçesine bağlı Kuyucak köyünde yaşayan, 9 yaşında bir çocuktur. Bir eşkıya baskınında (1903 yılı) anne ve babasının hunharca öldürülüşüne şahit olur. Baskının ardından, üç jandarma, bir doktor ve ilçe kaymakamı Selahattin Bey, incelemeler için olay yerine geldiklerinde Yusuf'u anne ve babasının cansız bedenlerinin yanında bulurlar. Manzara korkunçtur. Ama onları asıl etkileyen, Yusuf’un birkaç saat önce yaşanmış bu olay karşısındaki soğukkanlılığı ve iradesidir.

_______________________________________

"Kapıdan girince, sağ tarafta bir yük, onun biraz ötesinde yüksek bir konsol vardı. Konsolun üzerinde bir cam fanusun altına konulmuş eski usul bir saat, kırmızı gaz bezleriyle örtülü, abajurlu iki petrol lambası, sarı yaldız çerçeveli büyükçe bir ayna ve aynanın üst tarafında, duvarda kılıflarıyla asılmış bir çift çakmaklı tabanca duruyordu. Karşıda, perdeleri tamamen inik olan pencerelerin önünde, bütün duvar boyunca uzanan, üzerine halı döşeli alçak bir sedir ve sedirin köşelerinde pazen yüzlü minderlerle yastıklar, yastıkların üzerinde ise fiyonk yapılmış sırma işlemeli yağlıklar vardı. Sedirle kapı arasında, ayakucu kapıya doğru bir yatak duruyor, yatağın üzerini tamamen örten ve uçları biraz da yere uzanan yorganı hareketsiz iki insan vücudu kabartıyordu.

Yatağın kenarından başlayıp odanın ortasına kadar yayılan ve orada ufak bir gölcük meydana getiren pıhtılaşmış kanlar, bu odada birtakım hadiseler olduğunu söylüyordu. Fakat odaya girenleri dehşet içinde bırakan ne bu bir miktar kan, ne de yorganın altında görünmeden kabaran bu iki vücuttu. Onlar, sedirin köşesinde diz çöküp oturan ve kendilerine sabit gözlerle bakan küçük bir çocuk görmüşlerdi."
_____________________________________________________

Kaymakam Selahattin Bey, gördüğü an ısınır Yusuf’a. İncelemeler bittikten sonra, bu kimsesiz çocuğu Edremit’teki, evine götürür. Onu öyle çok sever ki, bir süre sonra, eşi Şahinde Hanım’ın tüm itirazlarına rağmen evlatlık edinir.

Yusuf ve Selahattin Bey’in kızı Muazzez, aynı evin içinde kardeş gibi büyürler. Yusuf kardeşini hep korur, gözetir. Genç yaşa geldiğinde, Yusuf’la, Muazzez arasında duygusal bir yakınlık doğar. İki genç önceleri, birbirleri için hissettiklerini kendilerine itiraf etmek istemeseler, kardeş gibi kalmaları gerektiğini bilseler de hislerine karşı çıkamazlar. Durumu öğrenen Selahattin Bey, Şahinde’nin itirazına rağmen, Yusuf ve Muazzezi evlendirir. Yusuf’a kaymakamlıkta katiplik görevi verir.
Bu evlilikten sonra olaylar Yusuf ve ailesinin aleyhinde gelişmeye başlar. Edremit’te, Muazzez’e göz koymuş birkaç kişi (Şakir ve Hilmi Bey) Yusuf’un başına bela olur. Selahattin Bey’in ölümünden sonra Yusuf, kardeşi Muazzez’i ve Şahinde Hanım’ı bu eşkıyalardan uzaklaştırmaya çalışsa da başarılı olamaz.

Babasının ölümüyle ev, ekonomik anlamda çöker. Selahattin Bey’in ölümünden sonra göreve gelen yeni kaymakam, Muazzez’e göz koyan Şakir ve Hilmi Bey’in yakın arkadaşıdır ve onların Yusuf’a karşı kurdukları tuzağa destek olur. Yusuf’u Edremit’ten uzaklaştırmak ve böylece tuzağa düşürmek için ona vergi tahsildarlığı işini verir. Edremit’ten ayrılıp at üzerinde köyleri dolaşan ve tahsildarlık yapmaya başlayan Yusuf, kendisine kurulan tuzağı başta fark edemez.

Yusuf’un sıkça evden ayrılması, kızının Yusuf’la evliliğini baştan beri onaylamayan Şahinde Hanım’ın işine gelir. Başına buyruk davranmaya başlayan Şahinde Hanım, Yusuf’un kendilerine verdiği birkaç mecidiye ile geçinmenin mümkün olmadığını savunarak, henüz çocuk yaştaki Muazzez’i de yanına alıp, Yusuf’a tuzak kuran Şakir ve yeni kaymakamın da içinde bulunduğu toplulukla gece alemlerine başlar. Kızının daha iyi koşullarda yaşamasını istediğini savunarak yaptığı bu sefalar, Muazzez’in kucaktan kucağa düşmesine sebep olur.

Olanları sezmeye başlayan Yusuf, neler döndüğünü anlamak için Şahinde Hanım’a ve Muazzez’e sorduğu sorulara yanıt alamaz. Muazzez Yusuf’un kendisini hem bu durumdan kurtarmasını ister, hem de konuşamaz. Yusuf, Şahinde Hanım’ı defalarca yanlış yapmaması konusunda uyarır ama sözünü dinletemez. Yusuf, işe gittiği bir gün, vakitsiz bir zamanda eve döner. Amacı, kendisi yokken ne olup bittiğini görmektir. Yusuf, eve döndüğünde gördüğü manzara karşısında şaşkına döner.
_______________________________________________

“Yusuf gözlerini odada şöyle bir gezdirdikten sonra içeri doğru bir adım attı. Kaymakam korku ile iskemlesini çekti fakat Yusuf kolunu birdenbire havaya kaldırdı. Elinde tuttuğu meşin kamçıyı İzzet Bey’in suratına yapıştırdı. Ondan sonra bu kamçı müthiş bir çabuklukla inip kalkmaya ve masanın etrafındakilere rastgele vurmaya başladı. Fakat bu sırada Yusuf kolunu tekrar havaya kaldırdığı zaman kamçı kenarda ve konsolun üzerinde duran lambaya çarptı ve onun şişesini düşürdü. Bunun rüzgarında birkaç kere yükselip alçalan isli bir alev hemen kayboldu ve oda tam bir karanlığa gömüldü. Yusuf lambanın sönmeden evvel verdiği dalgalı ve kırmızı aydınlıkta karşı sedirde oturan Şakir’in cebinden tabancasını çıkardığını görmüş ve kendisi de kamçıyı bir kenara fırlatarak gocuğunun cebinden nagant’ını çekmişti. Daha kendini toparlamaya vakit bulamadan karşısında bir alevin parladığını gördü ve sağ kulağının dibinden vınlayarak geçen kurşun, arkasındaki duvara saplandı.

O zaman Yusuf da ateş etmeye başladı. Evvela karşısına doğru iki el sıktı ve sedirden aşağı bir şeyin yuvarlandığını duydu. Fakat bu ona emniyet vermedi. Bu karanlık odanın her köşesinde bir ölüm saklı olduğunu ve buradan çıkmak için her şeyin yok edilmesi icap ettiğini sanıyordu. Zaten artık kafası herhangi bir şey düşünecek halde değildi.“
_____________________________________________

Açılan ateş sonucu Muazzez hariç, herkes ölür. Muazzez’i olay yerinden çıkartan Yusuf, bir daha Edremit’e dönmemek üzere yola düştüğü sırada Muazzez, Yusuf’un kollarında son nefesini verir.

# #

Yazar: Sabahattin Ali
Yapı Kredi Yay.
Yayın Yılı: 2000
Sayfa sayısı: 221

Bu Aralar

2010-04-28T10:00:00.002+03:00

İçten mailleriniz için hepinize çok teşekkür ederim. Kitaplarla pek haşır neşir olamıyorum bu ara. Telafi edicem ama şimdilik dört bir yanım dünyanın en güzel kokusuyla çevrili. Bebek kokusu… Ben de bu kokuyla sarhoş… Elimden düşmeyen şey bu ara bebek bezleri, kremleri, mini mini zıbınlar ve yelekler…

İkinci kez anneyim. Bir o yana bir bu yana koşturmakla geçen günler ve geri gelen uykusuz gecelerle biraz yorgun… Ama nihayetinde mutlu, çok mutlu bir anne!

Umursamaz Uykucu

2010-03-02T10:00:00.003+02:00

Hikaye okumak benim için ayrı bir keyif. Hikaye yazabilmek de öyle olmalı. Tatmadım. Ama yazabilmek isterdim. Hayal gücümü kullanarak küçük hikayeler yazabilmek, ya da bir resme bakarak, o resmi hikayeye dönüştürebilmek, konuşturabilmek, yaşatabilmek mesela…

Şimdilik ilkiyle yetiniyorum. Keyifle okuyorum. Hele bu kitap, Umursamaz Uykucu gibi birbirinden sevimli, farklı hikayelerle doluysa…

# #

Yazar: Refik Algan, Yapı Kredi Yayınları, 3. Basım, Sayfa Sayısı: 148

Piedra Irmağı'nın Kıyısında Oturdum Ağladım

2010-02-10T09:20:00.002+02:00

İki genç var kitapta birbirine aşık. Birbirlerini tutkuyla seven bu iki kişi uzun bir yolculuğa çıkıyor. Sorularla, hayallerle, bazen hayal kırıklıkları, bazen de mutluluklarla kendilerini sarıp sarmalayan bir yolculuğa…

Ve yolun sonunda Paulo Coelho, içinde dolaştığımız dünyevi aşk’ı bir kenara bırakıyor, ellerimizden tutup ilahi aşk’a çekiyor bizi. Tanrı’nın varlığına, inançlı olmanın insana neler kattığına, hedeflerimize ulaşabilmek için hangi yolu izlememiz gerektiğine ve bunu yaparken içimize dönmemiz gerektiğine, Tanrı’nın aslında içimizde barındığına dikkat çekiyor.

Simyacı’yı okumayan var mı bilmiyorum. Ona ilk rastladığımda lise yıllarındaydım. Büyük bir şevkle başlayıp sonra da yarım bıraktığımı anımsıyorum. Şimdi anlıyorum ki, yarım bırakılmayı hak etmiyor. Buram buram Simyacı kokan bu mistik kitabı okuyunca, Simyacı’yla tekrar buluşmayı daha çok istedim.

Alıntı:

Sürüp giden, başarısızlıklardır. Bundan kimse paçasını kurtaramaz. İnsanın, düşlerini gerçekleştirmek adına verdiği savaşımda bazı başarısızlıklara uğraması, ne uğruna savaştığını bilmeden yenilgiye uğramaktan daha iyidir.

--------------------------------

Evren her zaman, istediği kadar saçma görünsün, düşlerimizi gerçekleştirmek için verdiğimiz savaşımda bizim yanımızdadır. Çünkü onlar bizim düşlerimizdir ve o düşleri kurmanın bize nelere mal olduğunu yalnızca biz biliriz.

---------------------------------

Tanrıyı aramaya kalkan kişi yalnızca zaman yitirir. Bir sürü yol kat edebilir. Bir sürü dini, bir sürü tarikatı kucaklayabilir. Ama bunları yapmakla Tanrı’ya hiçbir zaman ulaşamaz. Tanrı, burada, şimdi, yanımızda. O’nu şu sisin içinde, şu toprağın üstünde, şu giysilerin, şu ayakkabıların içinde görebiliriz. Uyuduğumuz sırada melekleri bizi korur. Çalışırken bize yardım eder. Tanrı’yı bulmak için, çevremize bakmamız yeterlidir.

---------------------------------

Yazar: Paulo Coelho
Can Yayınları
4. Basım
Sayfa Sayısı: 216

Yolda

2010-02-05T09:20:00.001+02:00

Kitaptan Alıntı: sf.9

“Seyahat, seksten ve dans etmekten sonra insanların hayatta en fazla zevk aldıkları fiziksel aktivitedir. Ne zaman bu saptamayı yapsam hemen arkasından aynı itirazlar gelir. Bu yüzden insanın yemek ve su, uyku ve barınma, sağlık ve güvenlik gibi temel gereksinimlerinin önceliğini benim de bildiğimi açıklamak zorunda kalırım. Seyahat bir zevktir. İş, aş, güvenlik ve sağlık nedenleriyle yapılan göçleri seyahat etmenin kapsamı dışında tutuyorum elbette. Görüyorsunuz, yine bir açıklama yapmak gerekiyor. Oysa ben yalnızca iki cümle etmek istiyorum. Bence seyahat, seksten ve dans etmekten sonra, insanların en fazla zevk aldıkları fiziksel aktivitedir.”

---------------------

Bu paragrafla başlıyor “Yolda”. Ve yazarın İstanbul-New York yolculuğunu anlattığı diyalogla devam ediyor. Bunu, 6 farklı hikaye izliyor.

Yazar, Yolda’nın ortaya çıkışının başrolünde arkadaşının kitaplığından aldığı “On İki Gezici Öykü” adlı kitabı gösteriyor. Çünkü bu kitabı okuyunca karar vermiş “Yolda” yı yazmaya. İlham kaynağı olan bu kitabın yazarı, yıllarca yaptığı gezilerde, yaşadığı şehirlerde başından geçenleri 12 hikayede toplamış.

Yolda hikayelerinin ortak özelliği, “hepsinin bir taşıtta geçmesi” Kitap, Berlin, Madrid, Essen, Föhr Adası, Büyükada, Toronto, Montreal, Ankara, Muğla, New York ve İstanbul’daki yolculukları kapsıyor.

Yazarın benim çok sevimli bulduğum bir saptaması var ki, yazmadan geçemem: Kişinin, yaptığı uzun yolculuklarda yanına oturan bir yabancıyı hayatı boyunca tekrar görme olasılığının yok denecek kadar az olduğundan bahsediyor ve bu nedenle başkalarına açılmamış pek çok derin sır’ın, bu yolculuklarda rahatça açılabildiğini anlatıyor Buket Uzuner. Kendisi çok karşılamış böyle durumlarla. Bazen anlatıcı olarak, bazen de iyi bir dinleyici…

Yanımızdaki yabancıyı bir daha görmeyecek olmanın verdiği rahatlıkla dökülüp saçılan en derin sırlar, uzun zamandır yol hikayeleri yazmayı planlayan Buket Uzuner gibi bir yazara rastlayınca, önce kaydedilip biriktirilmiş bir köşede, sonra da kitap olup çıkıvermiş. Yazarın, hikayelerde adı geçen karakterlerin isimlerini değiştirmesinin sebebi de, onlara ait özel konular olduğunu düşünmesi.

Her coğrafyanın kendine özgü bir damak tadı olduğunu söyleyerek gittiği yerler ve tatlar arasında bir bağlantı kuran Buket Uzuner, her hikayesini o hikayede geçen şehrin en meşhur yemeğinin tarifiyle bitirmiş. Gerekli malzemeleri sıralayıp, yemeğin yapılışını yazmış. Hawaii yolculuğunun sonunda Hawaii Usulü Bademli Mahimahi Balığı’nı, Madrid yolculuğunun sonunda Paella Pilavı’nı, Montreal yolculuğunun sonunda Kanada Usulü Kiş’i tanıtması gibi.

“Yolda” yı okumayı seçenler de, umarım bir “yol hikayeleri kitabı” tadını bulabilirler. Tıpkı benim gibi…

# #

Yazar: Buket Uzuner
Turkuvaz Kitap
Sayfa Sayısı: 160

Gece Sesleri

2010-02-03T03:00:00.000+02:00

Bir geçmişe, bir şimdiki zamana gidip gelen, kalabalık ve yorucu bir kitap oldu benim için. Buraya sadece arka kapaktaki yazıyı not düşüyorum.

"Dört kuşağı içine alan anne-kız ilişkileri, aile içi çatışmalar, sık tekrarlanan askeri darbelerin değişik kuşaklar üzerindeki izleri...

Geçmiş araştırılırken ortaya çıkan sırlar, ertelenmiş, söylenmemiş sevgi sözleri, dolayısıyla pişmanlıklar... Kulin, Egeli büyük bir ailenin 40'lı yıllardan başlayarak günümüze kadar gelen öyküsünü anlatıyor."

Yazar: Ayşe Kulin, Remzi Kitabevi, Sayfa sayısı:256

İçimizdeki Şeytan

2010-01-15T09:02:00.001+02:00

İçimizdeki Şeytan, Nihat ve Ömer adlı iki yakın arkadaşın bir vapurda geçen diyaloglarıyla başlar. İşsizlikten yakınan iki genç konuşurlarken Ömer’in gözü vapurdaki bir bayana çarpar ve o an ona körkütük aşık olur.

Arkadaşı, olan bitenden habersiz, konuşmaya devam ederken, Ömer sözünü kesip bayanı gösterir arkadaşına. Ömründe böyle bir varlığa rastlamadığını söyleyen Ömer, Nihat’ın alaycı tavırlarına maruz kalır önce ama onu dinlemez. Bayanla tanışmak için kalkınca arkadaşı, çıkacak rezaleti görmemek için kafasını çevirir.

Tam bu sırada genç bayanın yanında oturan yaşlı teyze Ömer’i tanır ve seslenir. Ömer’den uzun zamandır haber çıkmadığından yakınan ve onu hayırsızlıkla suçlayan Emine Teyze, yakın bir ahbapları çıkar. Ömer, bayanın yanına gitmek için davrandığında Emine Teyze’yi fark etmemiştir bile. Emine Teyze Ömer’i, yanındaki bayanla tanıştırır. Ömer’in annesinin büyük dayısının torunudur Macide. Konservatuara devam etmekte ve bu arada Emine Teyzesinin yanında kalmaktadır. Bir hafta önce babası ölmüş olmasına rağmen Emine Teyze bunu Macide’ye bir türlü söyleyememiştir.

Bu tanışma faslından sonra Ömer o günü aklından çıkaramaz ve en kısa zamanda Macide’ye içindekileri açar. Macide de ona karşı boş değildir ve arkadaşlıkları böylece başlamış olur.

Macide okul çıkışlarında Ömer’le görüştüğü ve eve geç gelmeye başladığı için Emine Teyzesi, eniştesi ve kızları durumdan rahatsız olmaya başlamıştır. Macide’nin babasından gelen beş on kuruş sebebiyle onu yanına aldıkları için ve bu para da kesintiye uğradığı için zaten çok öfkeli olan Emine Teyze ve eşi, Macide’ye büsbütün kızmaya başlar. Macide kendisine dolaylı yollardan söylenmeye çalışılan -kendisinin neden eve alındığı gerçeğini- öğrenince sarsılır ve hemen eşyalarını toplayıp gizlice evden ayrılır.

İstanbul’da Ömer’den başka tanıdığı kimse yoktur. Gidecek yeri de yoktur. Ömer’e rastlayınca çaresiz onun kaldığı eve gider ve oraya yerleşir.

Ömer Macide’nin yanına yerleşmesini sevinçle karşılar. Ama Macide için her şey o kadar kolay olmaz, zor bir alışma devresi geçirir. Ömer, Macide’yi çok sevmesine rağmen güçsüz, iradesiz, bugün aldığı kararı yarın uygulamaya koyamayan bir yapıya sahiptir. Çocuksu yanları ve hovardalığı daha ağır basar. Her ne kadar Macide’yi sevse de bir aile kurabilecek ve ev geçindirebilecek irade ve kudreti yoktur. Bunun sorumluluğunu da, kendi içinde var olduğuna ve dışarı çıkmak ve Ömer’i yönetmek için fırsat kolladığına inandığı “şeytan” a yükler. Macide bunu anladığında bile onu sevmekten vazgeçmez. Onu olduğu gibi kabul edip çocuksu yanlarını sevgiyle karşılar. Ama bunlar anlaşmaları için yeterli olmaz. Ömer, kabul görmeyecek öyle yanlışlar yapar ki, Macide onunla başa çıkmakta zorlanır ve en sonunda araları açılmaya başlar.

Macide, Ömer’in yakın çevresine alışamaz. Ömer’in arkadaşları, sürekli bir şeylere ya da birilerine özenti duyan, zorda kaldıklarında birbirlerini sırtlarından bıçaklayacak kadar alçalabilen insanlardır. Macide Ömer’in bu insanlarla ne işi olduğunu defalarca sormuş ama cevabını Ömer gibi, kendisi de bulamamıştır.

Macide, yapabileceği en iyi şeyin bu ilişkiyi bitirmek olduğunu kavrar ve Ömer’e bir mektup bırakır. Mektupta ona kızgın olmadığını, kendisini hala sevdiğini ama ikisi için de en iyisinin yollarını ayırmak olacağını yazar. Ömer’in kendine gelmesi için yalnız kalması şarttır.

Ömer, bir siyasi suçtan dolayı içeri alınınca düşünmeye bol vakit bulur ve Macide’nin kendisi ve ilişkileri hakkındaki düşüncelerinden ve yazdığı mektuptan habersiz, bir takım kararlar alır. Arkadaşı Bedri’yi yanına çağırır ve ona aldığı kararı anlatıp, Macide’ye iletmesini ister. Macide’yi Bedri’ye emanet etmiştir bundan sonrası için.

Bedri’nin Ömer’le konuşacağından haberi olan ve onu merakla bekleyen Macide, Bedri dönünce ne olduğunu sorar. Bedri, Ömer’in söylediklerini bir bir aktarır. Bedri’yi dinleyince kendisinin ilişkileri hakkında ne kadar isabetli bir karar almış olduğunu anlar Macide. Bunun üzerine, Ömer’e vermek üzere çantasında sakladığı mektubu çıkartıp okuması için Bedri’ye uzatır. Macide’nin mektubu Bedri’ye vermesiyle roman son bulur.

Alıntı:

"İsteyip istemediğimi doğru dürüst bilmediğim, fakat neticesi aleyhime çıkarsa istemediğimi iddia ettiğim bu nevi söz ve fiillerimin daimi bir mesulünü bulmuştum: Buna içimdeki şeytan diyordum, müdafaasını üzerime almaktan korktuğum bütün hareketlerimi ona yüklüyor ve kendi suratıma tüküreceğim yerde, haksızlığa, tesadüfün cilvesine uğramış bir mazlum gibi nefsimi şefkat ve ihtimama layık görüyordum. Halbuki ne şeytanı azizim, ne şeytanı? Bu bizim gururumuzun, salaklığımızın uydurması... İçimizdeki şeytan pek de kurnazca olmayan bir kaçamak yolu... İçimizdeki şeytan yok... İçimizdeki aciz var... Tembellik var... İradesizlik, bilgisizlik ve bunların hepsinden daha korkunç bir şey: hakikatleri görmekten kaçmak itiyadı var..."

Kapaktan:

Bu romanında, toplumsal gündemin kişilikler üzerindeki baskısını ve güçsüz insanın "kapana kısılmışlığını" gösteriyor Sabahattin Ali. Aydın geçinenlerin karanlığına, "insanın içindeki şeytan"a keskin bir bakış.

# #

Yazar: Sabahattin Ali
Yapı Kredi Yay.
2.Baskı
Sayfa sayısı: 268

Gayet Ciddiyim

2009-12-06T00:01:00.002+02:00

Bitmesini istemediğim bir kitaptı. Kafam dağıldı, sık sık gülümsedim.

Günlük hayatta karşılaştığımız, bizi güldüren, şaşırtan bazen öfkelendiren bir çok konu... Bazen bu neden böyle diye sorduğumuz, bazen hiç üstünde durmadığımız...

Bir zamanlar televizyon programı olarak yayınlanan, sunuculuğunu Gülse Birsel'in yaptığı g.a.g 'ın metinleri de var kitabın içinde.

"Eğlenin diye yazıyorum, başka derdim yok. Vallahi. Gayet ciddiyim" diyerek yazma amacını açıklayan Gülse Birsel, bence amacına ulaşmış. En azından benim için öyle oldu.

Birkaç Alıntı:

İçiyoruz, birşey olmuyor!
İçecek reklemlarına sinir olmuyor musunuz? Söz konusu gazozu, meyve suyunu içer içmez odaya birden bire güzel kızlar, yakışıklı çocuklar doluşuyor. Bir partiler, bir eğlenceler...

Siz içiyorsunuz. Eee hiçbir şey yok. Kanepe aynı kanepe, televizyon aynı televizyon, siz aynı siz. "Bak yahu onlar buzlu içiyor, ben de koyayım" deseniz nafile. Ben denedim. Hiçbir şey olmuyor. Özellikle yaz mevsiminde büyük hayal kırıklığı...

Elalem dikiyor buzlu meyve suyunu, hooop plajda samba yapmaya başlıyor. Etrafta şahane insanlar, lüks bir hayat, müzik, su kayağı yapanlar, paraşütle atlayanlar... Sizinki meyve suyunun sahtesi midir yerlisi midir nedir, içiyorsununz içiyorsunuz aynı kadife kanepe, sıcaktan bacağınıza yapışmış, aynı bunaltıcı ev, sokaktan aynı simitçinin aynı sesi.

İçecek reklamlarını beklentisiz seyredelim. İçeceğin tadıyla yetinelim.

Kim, neyi, niye icat etti?
İnsanlar icat yaparken neyi niye icat ettiklerini biliyorlar mıydı acaba?

Benim bu konuda bir dizi sorum var.

Tükenemz kalemi kim icat etti. İcat edeni bırak, hangi salak tükenemz kalem adını verdi? Bu ismi verdikten sonra kalem tükendiğinde ne yaptı?

Yoğurt nasıl icat edildi? İcat edilen ilk yoğurda nasıl yoğurt mayası katıldı? İlk mayayı kim icat etti?

Zeytinyağlı yaprak sarmasıyla mantıyı icat eden kadının aklından zoru mu vardı, yoksa çok mu sıkılıyordu?

Fotoğraf makinesini icat eden insan mı fotoğraflara sırıtıarak poz verilmesi gerektiği kuralını koydu? Yoksa o ilk fotoğrafı çekerken fotoğrafını çektiği arkadaşı onun elinde tuhaf bir makineyle çok mu komik buldu da güldü ve böyle bir gelenek yerleşti?

Elektro gitarı icat eden adam gerçekten "dıjınvaauvv" sesini akustik gitar sesinden daha çok mu beğendi de icadını piyasaya sürdü?

Güzelleşiyor muyuz?
Evrim teorisini doğru kabul edersek uzunluk kısalık gibi özellikler ihtiyaçtan doğmuş. Yani daha uzun ağaçlardan meyve topalyarak yaşamak zorunda olan veya vahşi hayvanlardan kaçmak için daha çok koşan ırklar daha uzun boylu oldu.

Peki bizim evrime ne gibi katkılarımız olacak?

Bilgisayarda daha hızlı yazabilmek için incelmiş ve yeni kaslar yapmış işaret ve orta parmaklar.

Cep telefonu için iyice gelişmiş, dolayısıyla 20 santime uzamış baş parmaklar.

Artık avlanmadığımız, koşuşturmadığımız için incelmiş kollar bacaklar.

Solaryumlar ve ozonsuz güneş yüzünden koyulaşmış, pul pul olmuş bir cilt.

Fast foodtan şişmiş göbek.

Televizyon seyretmekten dev gibi olmuş gözler.

Farkına vardınız mı bilmiyorum ama, ET'ye dönüşüyoruz. Birkaç yüzyıl kaldı.

Özgür bebekler
Belli bir yaşa gelene kadar bebekler herşeyi yapma hakkına sahiptirler. Altlarına çişlerini yaparlar ve hiç utanmazlar.

Ağızlarındaki yemeği "puff" yaparak her yere püskürtür ve buna oyun süsü verirler.

Her yere kusup sonra etrafa gülümserler.

Kuralları onlar koyarlar.

Sebebi basittir. Bebeklerin bütün organları küçük, az gelişmiş ve naiftir. Ses telleri hariç.

O ses telleri hiçbir çocukta, hatta hiçbir sopranoda yoktur. Avaz avaz ağlamaya başladıklarında herkes canından o kadar bezer ki, bebeğin her istediği yapılır.

İstedikleri saatte uyur uyanırlar. Sabaha kadar uyumasalar bile güler yüzle sallanır, pışpışlanırlar. Aynı bebek bunu 6 yaşında yapsa "hadi bakalım saat kaç oldu, git uyu koş" diye azarlanır.

Bebek muzlu mamayı tükürse şeftalili mama yapılır. Onu beğenemzse çileklisi verilir. Ama üç dört sene sonra aynı çocuğa zorla pırasa yedirilir.

Bebeklik belki de insan hayatının en harika dönemidir.

--------------------------------------------------------------------------

Gülse Birsel'in kalemiyle arka kapaktan:

"Hepimiz yaşıyoruz da, ben yazıyorum. Aradaki fark o.

Hayat kısa. Bir tek güldüklerimiz yanımıza kar kalacak. Yoksa oku, çalış, evlen, para kazan, para kaybet, çocuk yap, yaşlan, öl, hep aynı...

Eğlenin diye yazıyorum, başka derdim yok. Vallahi. Gayet ciddiyim."

# #

Yazar: Gülse Birsel
Epsilon Yay.
Yay Yılı: 2003
Sayfa sayısı: 312

Son Ada

2009-12-01T09:15:00.002+02:00

Emeklilik yıllarını geçirmek için geldiği adada terör estiren darbeci bir başkanın ve ada halkının talihsizliklerle dolu öyküsü anlatılıyor.

Herşeyiyle huzur dolu, sessiz sakin, doğayla iç içe olan ada ve insanları çok mutludur önceleri. Ta ki başkanın adaya gelip önce doğayı, sonra adanın en eski sahipleri olarak bilinen martıları, sonra da çevredeki diğer hayvanları katledip bu yaptıklarını "medeniyet" olarak adlandırışına kadar. Neye uğradığını şaşıran ada halkı bu gidişe dur diyebilmek için çözümler üretir ancak hiçbiri işe yaramaz.

Başkanın gelişi, adanın ve halkının sonunu hazırlamıştır bile.

# #

Yazar: Z.Livaneli
Remzi Kitabevi
Yay.Yılı: 2009
Sayfa sayısı: 184

Yıldızlı Ve Yağmurlu Geceler

2009-11-16T09:00:00.003+02:00

Thomas, Elsa, Fioni, David ve diğerleri... Seyahat amacıyla farklı ülkelerden yola çıkmış ve gezip görmek için Yumanistan'ın Aya Anna bölgesini seçmiş altı genç...

Kitap, küçük nüfuslu Aya Anna'da, Olga adlı bir teknede çıkan yangına dehşet içinde şahit olan Andreas (Aya Anna'da herkesçe bilinen ve sevilen restoranın sahibi) ve tesadüfen o anda o restoranda bulunan bu altı genç ile başlar.

Alevlerle kızıl bir topa dönüşen tekneyi uzaktaki restorandan seyreden ve ellerinden birşey gelmediği için teknedekiler için dua eden Andreas ve gençler, o anda teknede kendilerinin de olabileceğini düşünüp, ölümün aslında insanoğluna ne kadar yakın olduğunu bir kez daha hatırlar. O gece birbirleriyle yakınlaşma fırsatı bulurlar ve aralarında güzel bir arkadaşlık kurulur.

Bazısı iki yıl bazısı üç ay için evlerinden ayrılmış, henüz tanımadıkları bu yerde yolları kesişmiş, başlarına geleceklerden habersiz bu gençlerin tek ortak noktaları, aileleriyle aralarında şiddetli uzlaşmazlıkların olmasıdır.

# #

Yazar: Meave Binchy
Çev: Zeynep Seymen
Doğan Kitapçılık
Yay. Yılı: 2008
Sayfa sayısı: 248

Mutluluk

2009-11-06T00:30:00.001+02:00

Önce, başında yazması, ayağında şalvarı ve çamurlu lastik pabuçlarıyla Van’ın köylerinden birinde yaşayan Meryem’i tanıdım. Yaşamak denirse adına… Küçük yaşta yetim kalan, üvey annesi ve teyzesi tarafından sürekli itilip kakılan, sonunda amcasının tecavüzüne uğrayan 17 yaşında bir kız.

Ne olduğunu bile anlayamadan, geçirdiği şokun etkisini atlatamadan, üvey annesi Döne’nin “kadın kuyruk sallamazsa erkek peşinden gitmez” inancıyla evlerinin izbe adıyla bilinen damına kapatılmış, gün ışığı görmeden nefes alıp veren, arada bir getirilen yiyeceklerle karnını doyuran, yattığı sert ve soğuk zeminde kabuslar görerek uyumaya çalışan kız çocuğu…

Hasan’ın olduğu bölüme geçiyor sonra kitap. Meryem’in amcasının oğlu Hasan, Gabar Dağı’nda Pkk’lı teröristlere karşı komando olarak savaş veriyor. Türk askerinin dağlarda zor koşullarda, teröristlere karşı verdikleri mücadelede bazı an’lar öyle iyi betimlenmiş ki, kanım dondu okurken. Gerçek hayatta yaşananların sadece birkaçı kuşkusuz. Okuduğumuz kadarı… Kim bilir daha tasavvur bile edemediğim neler yaşanıyor diye düşündüm. Atılan el bombalarıyla kopan kol ve bacaklar, göze isabet eden mermiyle göz çukurunda açılan koca delikler, yaralanan askeri almak için gelen helikopterin içine önce kolu kopan arkadaşını can havliyle helikoptere taşıyan, sonra da onun birkaç metre ötesindeki kopmuş kolunu helikopterin içine atıveren Hasan’ın ruh hali, dondurucu soğukta titreyerek yapılan nöbetler, Türk askerinin sadece birkaç santim üstünden geçen düşman kurşunlarının uğultusu…

Hasan’ın Gabar’daki mücadelesinden sonra, Prof. İrfan Kurudal’ı tanıyoruz. Uzunca bir süre bu üç ana karakter (Meryem-Hasan-İrfan Bey) dönüşümlü olarak anlatılıyor. Ta ki, üçünün yolları kesişene kadar…

Prof. İrfan Kurudal, evliliğinden, işinden, bulunduğu çevreden kısacası yaşadığı hayattan hiçbir tat almamaya başlamış, değişime, kendini yenilemeye ihtiyacı olan, arayış içinde biri. Kaçıp kurtulmak, evini, karısını, yaşadığı çevreyi geride bırakmak isteyen ve bir gün çantasını alıp uzaklara giden…

Cemal terhis olup memleketi Van’a döndüğünde ailesi tarafından sevinçle karşılanır. Ama onu herkes çok değişmiş görür. Hiç gülmeyen, konuşmayı sevmeyen biri haline gelmiştir. Ara sıra evdekilere sorduğu birkaç sorudan öteye gitmez diyalogları.

Meryem’i sorduğunda, annesi, çok büyük bir günah işlediği için onu izbe’ye kapattıklarını söyler. İzbede kendi kendini asması için yanına koydukları ip, Meryem’in ellerinde ve boynunda dolanır günlerce. Ama sonra onu itmeye çalıştıkları bu fikirden vazgeçer Meryem ve sırf kendini asmasını isteyen aşağılık insanlara inat, yaşamaya karar verir.

------Yazar, doğuda çok sık rastlandığından bahsediyor bu tür olayların. Amcası ya da eniştesi tarafından tecavüze uğrayan çocuk yaştaki kızların, kendisini öldürmesi istenmekte, buna intihar süsü verilmekte, ya da kendisine eşlik edecek bir büyükle beraber İstanbul’a yollanıp orada öldürülmektedirler. Gazete ve televizyonlarda kendini asan birçok genç kızın, aslında intihara zorlandığı gerçeğini anlatıyor.------

Meryem yaşamaya karar verince, onu öldürme görevi ev halkı tarafından Hasan’a verilir ve köyün acıklı bakışları arasında Hasan ve Meryem köyden ayrılır bir sabah.

Meryem, her şeyden habersiz, İstanbul’u göreceği için mutlu bir şekilde yola düşer Cemal’le. Kötü şeyler gelmez aklına. Hasan o kadar çok ölüm görmüştür ki askerde, artık katılaşmıştır. Meryem’i öldüreceği için en ufak bir suçluluk duygusu hissetmez. Meryem ne de olsa kirlenmiştir, haindir, suçludur, yaşaması demek namuslarının da kirlenmesi demektir. Töre vardır. Son sözü töre söyler. Boştur gerisi!

Hasan, bu düşüncelere kendini inandırmaya çalışır yol boyunca. İnanmak istedikçe de zihni onu israrla çocukluğuna götürür. Aklına Meryem’le olan çocukluk günleri gelir. Bahçede oynadıkları oyunlar, beraber suları akıtılarak yenen karpuzlar, paylaştıkları oyuncaklar…

Ne kadar çabalasa da boştur. Meryem’i öldürmek için eline geçen hiçbir fırsatı değerlendiremez. Eli varmaz buna.

İrfan Kurudal’la Hasan ve Meryem’in yolları tesadüfen kesişir ve iki genç kendilerini İrfan Bey’in kiraladığı teknede bulurlar. Buradan sonra daha hızlı gelişir her şey.

Karakterlerin birleşmesinin ardından, Cemal’le İrfan Bey arasında oluşan büyük gerginlik, onların birbirlerine yaklaşmasını engelledi. Olumlu giden tek şey, İrfan Bey’in öğrendiği gerçeği –Meryem’in amcasının Meryem’e tecavüz ettiği gerçeğini- bir kavga sırasında Cemal’e haykırması ve İrfan Bey’in onların yanından ayrılırken Meryem’e hayallerini gerçekleştirmesi için yetecek maddi desteği sağlamış olmasıydı. Çünkü “yeniden başlamak için” kendinde o gücü bulabilecek tek kişi Meryem’di. Aralarındaki tek galipti.

Yeterince güçlü olmadığını anlayan İrfan Bey kendine yenik düşünce, başladığı yere, evine geri dönmeye karar verir. Vedalaşmadan önce de, Meryem’in eline bir çanta tutuşturur. Bir daha dönmemek üzere evinden ayrılmaya karar verdiğinde hesabından çektiği tüm parayı içine koyduğu çantadır bu. Çantada ne olduğunu bilmeyen Meryem, İrfan Bey’le vedalaştıktan sonra onu açıp içindekileri görür. Kısa bir süre düşündükten sonra, paranın bir miktarını Hasan’a vererek onunla yollarını ayırmak ister. O vakte kadar Meryem’e karşı sessizliğini koruyan Hasan, gitmemesi için ayaklarına kapanır ama Meryem onu dinlemez.

İstanbul’da kalıp hayalini kurduğu dükkanı açmak, kendi ayakları üzerinde durmak, yepyeni bir yaşam kurmak umuduyla Cemal’le vedalaşarak yoluna devam eder Meryem. Yüzünde kocaman bir gülümsemeyle…

“Mutluluk”, kendisine en uzak görünen kişinindir artık.

# #

Yazar: Zülfü Livaneli
Yayın Yılı: 2008
Remzi Kitabevi
Sayfa sayısı: 343

Hattatların Gecesi

2009-10-26T00:13:00.005+02:00

Rikkat Kunt, hat sanatına yıllarını adamış, bu sanatın tüm inceliklerini öğrenmiş ve aynı zamanda öğretmenliğini yapan, orta yaşın üzerinde, islamiyeti benimsemiş, dindar bir hattattır. Mutsuz giden bir evliliği vardır. Eşi, mesleğinden dolayı onu hep küçümser ve yaptıklarını hafife alır. Eşiyle aralarındaki uçurum iyice derinleşince, baba, oğlunu yanına alır, onu annesinden uzaklaştırıp yurt dışına götürür. Anne-oğul yıllar sonra buluşur. Bu buluşmadan sonra, oğlu vefat eder. Oğlunun genç yaştaki vefatının ardından, geriye küçük bir kız çocuğu kalır. Bu kız, yıllar sonra bir müzede raslantı sonucu hiç karşılaşmadığı babaannesinin ismini görecek, bundan gurur duyacak ve "babaannesinin ağzından" bir kitap yazacaktır. O kitap "Hattatların Gecesi" dir.

Romanın yazarı Yasmine Ghata, 30 Mart 2000 tarihinde Paris, Louvre Müzesi'ni ziyareti sırasında, İstanbul Üniversitesi, Sakıp Sabancı Müzesi'nden Osmanlı Hat Levhaları Koleksiyonu'nun sergilendiği salonlara girer. O sırada gözüne Osmanlıca bir şiir takılır. Kenarları süsleyen altın yaldızlı grift bezemeler aşina gelir kendisine. Eserin etiketinde eserin tanımı ve hattatının adı yazar: Rikkat Kunt (1903-1986) Babaannesi.

Yasmine Ghata, onu, yıllar önce ölmüş olan babaannesinden bir parçayla karşılaştıran bu ilginç tesadüf karşısında çok etkilenir ve bu romanı yazmaya karar verir. Bunu yaparken, öyle yalın bir anlatım seçmiş, öyle şiirsel bir dil kullanmış ki, sayfaların nasıl akıp gittiğini anlamadım bile. Beni en çok etkileyen de kitaptaki betimlemeler oldu.

Okuduğum satırlardan sonra, Yasmine Ghata'nın da hattatlık mesleğini yaptığını, ya da babaannesini daha yakından tanıyabilmek, onun hislerini anlayabilmek için, hattatlığın ne demek olduğunu iyi bilen biriyle uzun süren yıllar boyunca diyalog içinde olduğunu düşündüm. Aklıma ilk gelen bu oldu. Çünkü aksi durumda, bir hattatın harflere kıvrımlar verirken, yukarı ya da aşağı uzanan grift dallar oluştururken, nasıl bir heyecan ve şevk duyduğunu nereden bilebilir ve nasıl böyle şiirsel bir dille anlatabilirdi ki? Oraya buraya bulaşan mürekkep lekelerinin bir hattat için nefes alıp vermek demek olduğunu nasıl hissedebilirdi? Torunu, babaannesinin hayatını, eserlerini incelemeye, ama sanki en çok da hissettiklerini anlamaya adamış kendisini. Kitap bittikten sonra küçük bir araştırmayla öğrendim ki, Türk-Lübnan asıllı Yasmine Ghata, Sorbonne Üniversitesi'nde Sanat Tarihi okumuş ve İslam Sanatları dalında uzmanlaşmış. Kitap boyunca kafamda oluşan soru, bu bağlantıyla cevabını buldu.

Alıntılar:

Yaydıkları mürekkep kokusuyla kalemler, makta ve divit, aralarında kıskançlık ve kapışma çıkmasın diye birbirinden eşit mesafede, kullanım ve boy sırasına göre dizilmiş olarak elimin altında dururdu.Onlar benim ölümümün tanıkları oldu. İslam adetlerine göre aynı gün, boğaza tepeden bakan, ince uzun selvilerle dolu asude Eyüp mezarlığına defnedildim. Mezar taşımı İstanbul Üniversitesi yaptırdı. Tepesinde çiçek ve meyve oymalı bir taç bulunan cilalı taştan. Üzerine kazılı plakada hattatlık yeteneklerim ve dindar bir kadın oluşum yüceltiliyordu.

# #

Uykuda öldüm, kendimi bilmeden. Bununla birlikte, o gün aklımın tamamen yerinde olduğunu, bana direnen tek şey olan sağ elimdeki titremeye rağmen işime sarılmaya hazır olduğumu hissediyordum. O girişimden geriye hiçbir şey kalmadı. Tek bir çizgi, tek bir satır bile... Boynumu büküp yatağıma uzandım. Kollarımı iki yana uzatmakla, göğsümün üstünde kavuşturrmak arasında tereddüt edererek duruşumu titizlikle seçtim. Saçlarımı ensede düşük bir topuz şeklinde toplamış, üstüme uzun bacaklarımı örten öğretmen tayyörümü giymiştim. Sabahın ilk ışıklarıyla aydınlanan yatağıma uzanmış bir ölüydüm artık. Tenim daha ince ve saydam görünüyordu.

# #

Harflerin yerini değiştirmek, satırları bölmek, benim bu evliliği protesto etme biçimimdi. Ama dönüp dolaşıp o katı yataylığa geliyordum. Harflerim henüz birbirinden ayrılacak kadar sağlam ciğerlere sahip değildi. O zaman onları kağıdın üzerine koyuyor ve etraflarından geçiyordum. Kuruma süresi, yüce rabbin ziyaret süresine denk düşüyordu. Kışın bir dakikadan fazla değil. Yazın aşırı sıcaklarda birkaç saniye. Hattatlar bir mürekkebi asla üflemezler. Kurutmayı çabuklaştırmak, o ilahi varlığı kovmakla aynı anlama gelir. Bu yüzden işaret parmağımın etli kısmını kağıdın üzerinden hafifçe kaydırıyordum. Bir damlacık et, mürekkebin ıslaklığını gözle görülür biçimde alıyordu.

# #

Kitapta, Atatürk'ün Arap Alfabesini yasaklamasıyla birlikte 20. yüzyıl hattatlarının adeta sudan çıkmış balığa döndüklerine ve Arap Alfabesi'ni kullanamadıklarından grift bitkisel süslemelere ağırlık verdiklerine; yazamadıkları şeyleri, bu süslemeler içine gizleyerek aktardıklarına değinilmiş.

Hasret çeken ellerimiz bazen bitkisel motifler çizerek teselli buluyordu. Bazen bu motifler, hınzır bir gül goncasının arkasında gizli şu ya da bu Arap harfinin kıvrımlarına bürünüyordu. Uyku gelmek bilmeyince, parmaklarım kolalı çarşafın pürtüklerinde geziniyor ve yorulana kadar eski bir şiirden bir kıta çiziyordu. Muhsin direnmeye çalışıyordu ama çağrı çok güçlüydü. Sobanın üstünde devamlı fokurdayan bir çaydanlık durduğundan, odasının buğulanan camlarına Kuran'dan ayetler yazıyordu. Çıplak bir duvarın, kapalı bir gökyüzünün ya da boş bir tabağın üzerinde hep o harfleri hayal ediyorduk.

# #

Şimdi tuhaf kompozisyonlara cesaret ediyorum ve çizginin hükmüne ve süslemelere karşı geliyorum. Öğrencilerimin sınav çalışmalarını düzeltmekten gına geldiği için harfleri birbirine karıştırmaktan ve iskeletlerini üst üste dizmekten zevk alıyorum. Onlara hançerler saplıyorum. O zaman kağıt, kan sızıntılarıyla kirleniyor. Zaman zaman dağınıklık bana ahenk gibi geliyor. Harfin işkence çekmesi göze daha hoş görünüyor.

# #

Allah işitmez. Ama süslü hatlardaki ilahiyi okur. Ellerim bu ilahiyi tıpkı Rahip Moutran'ın koroyu idare etmesi gibi yönetir.

# #

Hattatlar asla ölmez. Ruhları, aletlerine kavuşmaya çalışarak, yaşanan dünyanın sınırlarında dolaşır durur. Allah kelamını iletmek için onları kullanır. Peygamberler bu kelamı iletir, hattatlar yazar.

# #

Yazar: Yasmine Ghata
Dünya Aktüel
Yay. Yılı: 2005
Sayfa sayısı: 128

Kadından Kentler

2009-10-21T09:12:00.000+03:00

Günlük hayattan alınmış, umutları, hayalleri, mutlulukları, hüzünleri birbirinden farklı pek çok insanın öykülerini buluyoruz kitapta. 16 ayrı kentten alınmış kişilerin devam edip giden bu öykülerinin kesiştirildiği nokta –aynı zamanda kitabın sonu- İstanbul-Esenler Otogarı olarak seçilmiş..

# #

Yazar: Murathan Mungan
Metis Yay.
Sayfa sayısı: 296

Kadının Adı Yok

2009-10-12T00:02:00.000+03:00

Arşivime eklediğim her kitap beni çok heyecanlandırıyor ve mutlu ediyor. Bu gün de listeye bir yenisini ekliyorum. Daha okumak istediğim o kadar çok kitap var ki, okyanusta bir damla gibi bu minik arşiv.

Bir kadının onu sadece bir kadın olarak görenlere karşı verdiği mücadele anlatılıyor kitapta.

Kitap, küçük bir kız çocuğunun babası tarafından kendisine yapılan kısıtlamalar ve küçük kızın kafasında gittikçe çoğalan sorularla başlıyor.

Bir babanın, kızını çevredeki erkek arkadaşlarından uzak tutmaya çalışması, onlara sürekli kin ve nefret beslemesi, kızının sadece kız arkadaşlarıyla oynamasına izin vermesi, küçük kızda pek çok soru işareti oluşturuyor önce. İlkokul bitip de orta okul yıllarına geldiğinde, ergenlikle başa çıkma savaşı veriyor. Bu dönemde sorular dahada artıyor ve canını yakmaya başlıyor küçük kızın. Anne babasıyla konuşamadıklarını kız arkadaşlarıyla konuşuyor. Onu sürekli kısıtlayan babasının tutumu, onu önce meraka sürüklüyor, sonra da asilikle karışık bir kendine güven duygusuna.

Büyüyüp, kafasındaki sorulara cevap bulduğunda, sancılarından kurtulduğunda, kendi ayakları üzerinde duran, hakkını her zaman savunan, karşısına çıkan her güçlükle kıyasıya savaşan bir Duygu Asena ortaya çıkıyor. Bu kadının azmi okunmaya değer. Ben bu sürükleyici kitabı okurken büyük keyif aldım.

# #

İlk kez 1987'de yayımlanan kitap rekor kırarak bir yılda 40 baskı yapmış. Aynı yıl, Nokta dergisinin düzenlediği "Doruktakiler" yarışmasında ve Boğaziçi Üniversitesi'nden 7000 öğrencinin katıldığı en başarılı kitap seçiminde en fazla oyu alarak yılın kitabı seçilmiş.

1988'de Başbakanlık Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kurulu, kitabı küçüklere zararlı yayın ilan ederek poşette satılmasına karar verse de, yazar tarafından açılan davada kitap, 1991 yılında aklanmış. Aynı yıl Hollanda ve Almanya'da bu ülkelerin dillerine çevrilerek yayımlanmış ve üst üste birkaç baskı yapmış. Hollanda'da ikinci bir yayınevi tarafından cep kitabı olarak basılan "Kadının Adı Yok" 1994'te Yunanistan'da piyasaya çıktığında best seller olmuş.

# #

Yazar: Duygu Asena
Doğan Kitapçılık
Yayın Yılı: 1998
Sayfa sayısı: 182

Kalemimin Ucundaki Düşler

2009-10-11T23:57:00.002+03:00

Kitap, Aydilge Sarp'ın hayal gücünden kalemine, kaleminden kağıda akıp gitmiş, zekice kurgulanmış, insanın içini ısıtan 14 küçük öyküden oluşuyor.

Yazar: Aydilge Sarp
Toplumsal Dönüşüm Yay.
Mayıs 98-İst.
Sayfa sayısı: 71

Falaka

2009-10-05T00:02:00.000+03:00

Kitapta, Ahmet Rasim'in ilkokul yıllarına damgasını vuran falaka korkusu anlatılır. Falakayla tanıştıktan sonra yazar için kabusa dönen okul yılları, annesinin kaydını aldırıp O'nu Darrüşşafaka'ya yazdırmasıyla kabus olmaktan çıkıp yaşanabilir hale gelir.

Alıntı:

Dayağın eski ilkokullarda uygulananlarından başka bir de eski orta okullarda, liselerde ve yüksek okullarda başka çeşitleri vardı. Bunların en ünlüsü "divan dayağı" diye anılır ki, dehşeti göz yıldırmış bir dayaktı. Yaşamımda bir kez görmüşümdür.

Bütün okul öğrencileri, okulun en geniş salonunda sınıf sınıf dizilirdi. Suçlu iki yanında birer odacı, yani güçlü kuvvetli iki adamla ortaya getirilirdi. Ya müdür ya da yardımcı hocalardan biri, başka bir odacının getirdiği kucak dolusu değneklerden birini seçer, ya da etkisi oldukça sınanmış bir değnek alırdı. Dövecek kim ise ona verirdi. "Emir defteri" denilen ceza ya da ödül defterlerinden sınıf çavuşlarından biri, suçlunun suçunu, yiyeceği sopa sayısını yüksek sesle okurdu. Ondan sonra o iki odacı suçluyu yüz üstü yere yatırırdı. Kıç tarafında sopanın etkisini azaltacak pamuklu, bez, keçe gibi engeller var mı diye bakılırdı. Suçlu yatırıldıktan sonra, biri başından tutar, öbürü ayakları üzerine otururdu. Döven, olanca gücüyle değneğini omzundan aşıra aşıra, şahlata şahlata vurmaya başlardı. Sonunda çocuk ya baygın bir durumda kaldırılır, ya da kollarından tutup silkelerlerdi.

Bu divan dayağının eski askerlikte mızıkayla atıldığını, bunda da amacın dayak yiyenin ah ve haykırışlarının mızıka havasına karışarak işitilmemesi için olduğunu duyardım.

Bütün bir okul öğrencisi önünde böyle onur kırıcı bir işleme uğramış olan bir çocuk, bir genç, acaba o okul ve alanı hakkında bu dayaktan sonra ne düşünür? Orasını da siz düşünün.

# #

Yazar: Ahmet Rasim
İskele Yay.
Sayfa sayısı: 128

;

2009-10-04T21:43:00.004+03:00

Siyah Süt

2009-09-18T09:30:00.002+03:00

Çocuk sahibi olmayı çok isteyen, ancak bunun yazarlık mesleğinden vazgeçmek demek olacağını düşünen Elif Şafak’ın anne olmaya karar verme aşamasında ve sonrasında yaşadığı karmaşa dolu günler anlatılıyor romanda. Mesleğini çok seven ancak bir annenin bunu sürdüremeyeceğini düşünen yazar, bu aşamada pek çok kadın yazarın –ki bunların hepsi anne- hayatını incelemiş, annelikle yazarlık arasında nasıl bir denge oturttuklarını ya da oturtamadıklarını araştırmış ve bunları Siyah Süt’te yayınlamış.

O kadar ince eleyip sık dokumuş ve o kadar korkmuş ki annelikten, sonunda, kendi içinde hangisine kulak vereceğini bir türlü kestiremediği pek çok iç ses peyda olmuş. Elif Şafak, sürekli kavga ettiği bu iç seslerin her birine birer isim vermiş. Sinik Entel Hanım, Can Derviş Hanım, Hırs Nefs Hanım, Pratik Akıl Hanım gibi. İç seslerden bazıları anneliğine şiddetle karşı çıkarken ve yazarlıkla anneliğin sürdürülemeyeceğini savunurken (Sinik Entel Hanım, Hırs Nefs Hanım), diğer bir iç ses (Anaç Sütlaç Hanım) yazarın anaç yönünü hep bastırdığından yakınır ve aslında kendisinin de iyi bir anne olabileceğini savunur durur.

Yazar o kadar bocalama yaşar ki, anne olduğu zaman tüm bu kaos, lohusa döneminde daha da şiddetlenerek devam eder. Ta ki bebeği 10 aylık olana dek… Yaşadığı depresyondan kurtulması için 10 ay gerekmiştir. Atlattığı günlerin ardından Siyah Süt’e döker içindekileri. Lohusa döneminde yaşadığı stres nedeniyle bebeğine verdiği sütün renginin zamanla siyaha dönmesi yazarı derinden etkiler ve bu otobiyografik romana “Siyah Süt” adını verir.

Ve sonunda…
Elif Şafak, mesleğini sürdürürken, pekala iyi bir anne de olunabileceğini anlar. Bunum tam tersi olabileceğini de. Böylece, annelik-yazarlık konusunda kafasında belli kalıplar oluşturmaktan vazgeçer. Kendisiyle ve tüm iç sesleriyle barışmış ve onlarla kavga etmekten vazgeçmiştir. Anlar ki, herkes için, her durum olasıdır.

Alıntılar:

“Kitap Doğurmak” adlı bölümden

1. Roman yazarken kendini Tanrı zannedersin. Karakterler yaratır, karakterler öldürür, hadiselere yön verirsin. İstediğin yöne gider kurgu. Ya da öyle sanırsın.
Oysa hamileyken değil kendini Tanrı zannetmek, tam tersine Tanrı’nın ve kainatın düzeni karşısında küçülürsün. Her şeyin nasıl mükemmel bir düzenek içinde işlediğini öğrendikçe nefesin kesilir, eğilirsin.

2. Bir roman doğana kadar uğraştırır. Çocuk ise doğduktan sonra…

3.Hamilelikte “bedene” odaklanır insan. Bedensel ihtiyaçlara. Roman yazarken “beyindir” önde giden ve önem verilen. İki ayrı dildir ikisinde de konuşulan.

4. Roman doğduktan, kitap ortaya çıktıktan sonra hep geçmişi konuşur yazar. Bu kitabı nasıl yazdığını, yazarken neler hissettiğini, hangi aşamalarda nasıl bocaladığını anlatır durur. Çocuk doğduktan sonraysa tam tersine doğum öncesine değil, sonrasına odaklanır anne. Gelecektir aslolan.

5. İlk gördüğü varlığı annesi zanneden ördek yavrusu gibidir yeni basılmış kitap. Gider onu seven bir okur bulur muhakkak. Sokulur yanına. Tamamdır artık. Onu “doğuran” yazarı arama sorma gereği duymaz.

6. Kitap büyük ölçüde yazarın kontrolündedir. En azından öyle olduğunu zannetmekte beis yoktur. Ne var ki ana rahmine düştüğü andan itibaren bilirsin ki bebek senin kontrolünde değildir. Üç aylıkken bile başlı başına bir varlıktır. Kendi tercihleri vardır. Ona hükmedemezsin.

# #

Yazar: Elif Şafak
Doğan Kitapçılık
Sayfa Sayısı: 308

Aşk Gidiyorum Demez

2009-07-05T14:00:00.000+03:00

Selin-Bora ve Demet-Sinan ikilisinin ilişkilerindeki tüm iniş ve çıkışları, bir abla gibi dinleyen, onlara arkadaşlık edip yol göstermeye çalışan biridir Güler. Tüm kahramanları ve öykülerini bilmesine rağmen onlar birbirlerini tanımaz. İyi ki tanımaz. Çünkü aksi takdirde, tüm olayların seyri kötü yönde değişecektir.

Selin-Bora ilişkisi, Bora’nın Demet’le tanışıp Selin’i aldatmasıyla devam ederken, kahramanlar da başlarından geçen tüm olayları Güler’e anlatırlar. Selin ve Sinan, aldatıldıklarından habersiz yola devam eder. Güler, her iki tarafa da gerçeği söyleyememenin ağır yükünü omuzlarında taşımayı sürdürür.

Aşk, şefkat, kıskançlık, tutku, hüzün dolu bir kitap…

---------------------------------------

Alıntı:

Güler:

"Şimdilerde ise derin ve asla içinden çıkamayacağım bir yalanın içinde yaşıyorum. Selin ile Demet’in yaşadıklarını en ince ayrıntılarına kadar biliyor, ama bunu onlara söyleyemiyorum. Söylersem hayatlarının bütün akışı değişecek, hiçbir şey kendiliğinden gideceği noktaya kadar gidemeyecek, bunu hissediyorum. Gerçek insanların senaristi olmak istemiyorum. Onlara iyilik yapayım derken zarar vermekten korkuyorum. Ama her ikisini de dinlerken onların kahramanlarını bile bilmeden anlattıkları bir filmi, tüm kahramanlarına kadar tanıyarak dinliyor, bundan büyük mutsuzluk duyuyorum.

Kendi kendime “Dürüst ol, bu iki kızı tanımasaydın, her birine ne söylerdin, öyle doğal davran” diyorum. Eğer Selin’i tanımasaydım Demet’e, “Ara onu. Aşkı bulmuşsun, yitirme. Belki de mutsuz bir beraberliği vardır, sevgileri bitmiştir, evliliğin bitişine sen neden olmayacaksındır, ara, aşkı yaşa doyasıya” diyebilirdim.

Eğer Demet’i tanımasaydım Selin’e “Hoş, neşeli, cici bir kadın ol, evliliği monotonluktan kurtaracak bir şeyler yapmaya çalış, ama doğal ol, onun üzerine düşme, dostça davran, konuş. Şimdiye dek seni üzecek bir şey yapmamış bir erkek. Demek ki ciddi bir sorun yok. Onu seviyorsan ona iyi davran.“ diyebilirdim. Bunları söyleyemiyorum. Onlara önerdiğimi, doğal olmayı kendim beceremiyorum."
# #

Yazar: Duygu Asena
Doğan Kitap
1.Baskı – Mart 2003
Sayfa sayısı: 206

Mola

2009-06-20T22:16:00.002+03:00

deviantart.com

Sarı

2009-06-04T11:39:00.005+03:00

Nietzsche Ağladığında

2009-06-01T08:45:00.010+03:00

İlk okuduğumda üniversite ikinci sınıftaydım. Ne kadar çok etkilendiğimi hatırlıyorum bu kitaptan. Aradan yıllar geçti. Aynı umutla aldım elime yine. Heyecanımda en ufak bir azalma olmadı yolculuk boyunca. Okumayan varsa mutlaka okumalı diyorum. Baş dönmesi ve yorgunluk yapıyor biraz, ama öyle iyi geliyor ki...

Eserin ortamı, 19 yüzyıl Viyana'sı. Kitap, Lou Salome adlı genç ve güzel bir bayanın Dr Josef Breuer'ın muaynehanesine gelip ondan Profesör Nietzsche'nin "ümitsizliğini" tedavi etmesini istemesiyle başlar. Alman felsefesinin geleceğinin tehlikede olduğunu ve Nietzsche'yi iyileştirerek bu gidişatı durdurması gerektiğini söyleyen Lou Salome'un ukala tavrı karşısında Breuer önce şaşırır ama sonra cazibesine ve kendinden emin tavırlarına kapılarak teklifini kabul eder.

Nietzsche adeta kapalı bir kutudur. Ancak doktoru Breuer yılmadan mücadele eder ve terapiler belli bir düzene girer. Bu sırada beklenmeyen birşey olur. Breuer'in tedavi aşamasında kendi "ümitsizliğini" keşfetmesiyle beraber getirdiği öneriyle roller değiştirilir ve Nietzsche doktor, Breuer de onun hastası konumuna gelir. Böylece, Breuer ve Nietzsche arasında yaşam, ölüm, özgürlük, ümit, sevgi, dostluk....... üzerine; düşündüren, sorgulayan, acımasızca eleştiren müthiş diyaloglar yaşanır.

Kitabın sonundaki bilgilendirme amaçlı yazılmış "Yazarın Notu" bölümünden, psikanalizin kurucularından biri olan Avusturya'lı fizyolog Josef Breuer'in (1843-1925) gerçek hayatta F.Nietzsche'yle (1844-1900) hiç karşılaşmadığını, yazılanların bir kurmaca olduğunu, Sigmund Freud'un ise Josef Breuer'in öğrencisi ve çalışma arkadaşı olduğunu öğreniyoruz. Kitabın yazarı Psikiyatrist Irvin D. Yalom'un (d. 1931) Nietzsche ve J.Breuer'i böyle ustaca bir araya getirmesi apayrı bir başarı bence.

Alıntılar:

* Kendinden hiç hoşlanmayan pek çok insan gördüm. Bunlar, önce başkalarının kendileri hakkında iyi düşünmelerini sağlamaya çalışırlar. Bunu başarıca da kendileri de kendileri hakkında iyi düşünmeye başlarlar. Ama bu sahte bir çözümdür. Bu, başkalarının otoritesi altına girmeyi kabullenmektir. Size düşen ödev, kendinizi kabullenmenizdir. Benim sizi kabullenmemin yollarını aramak değil.
* Hırsı yenmek için daha büyük bir hırs gerekir. Pek çok kişi, daha az hırsla dönen çarkın altında ezilip gitmiştir.

* Uçmak istiyorsunuz ama uçmaya uçmakla başlayamazsınız. Size önce yürümesini öğretmek zorundayım ve yürümeyi öğrenmenin ilk adımı, kendi kurallarına uymayan insanın başkaları tarafından yönetilmek zorunda kalacağını anlamaktır. Başkalarının kurallarına uymak, insanın kendini yönetmesinden çok, hem de çok daha kolaydır.

* Dans eden bir yıldız doğurmak isteyen, önce kendi içinde büyük taşkınlıklar ve kaos yaşamak zorundadır.

* Yaşarken yaşayın. İnsan yaşamını tamamlayıp öldüğü zaman ölüm, taşıdığı dehşeti yitirir. İnsan doğru zamanda yaşamazsa, asla doğru zamanda ölemez.

* İyi bir klavuz sel sularının önündeki set olmalıdır, koltuk değneği değil. Klavuz, öğrencisine bütün izleri göstermelidir. Ama gideceği yolu seçmemelidir.

* Acı çeken dostuna dinlenmesi için yer göster. Ama dikkat et, yatak sert olsun.

# #

Yazar: Irvin D.Yalom
Çeviren: Aysun Babacan
Ayrıntı Yay.
Sayfa Sayısı: 342

,

2009-05-19T00:01:00.004+03:00

Boş vakitlerde

2009-05-07T00:01:00.005+03:00

hadi bana yeşil de

2009-05-06T09:00:00.004+03:00

Lüzumsuz Adam / Şahmerdan

2009-05-05T09:00:00.005+03:00

Sait Faik'in Şahmerdan ve Lüzumsuz Adam adlı iki kitabının bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş eser, toplam 33 farklı hikayeden oluşuyor. İnsanlar, hayaller, hayal kırıklıkları, sevda, umut, deniz, mavi, yeşil, emek, yürek, sevgi, İstanbul, Burgazada... Hepsi, bu öykülerin içinde saklı. Okunmalı. Ama illa ki okunmalı...

Yazar: Sait Faik Abasıyanık
Bilgi Yayınevi
Sayfa Sayısı: 231

Turuncu

2009-05-02T08:13:00.006+03:00

Hoşgelen

2009-05-01T10:06:00.008+03:00

O ev

2009-04-28T00:01:00.008+03:00

Her gün önünden geçtiğim o evin içinde bir yaşam belirtisi olduğuna beni inandıran tek şey, kapı ve pencere önündeki çiçekler...

Babam

2009-04-27T00:01:00.004+03:00

Ne yazarın ismi kulağıma çalınmıştı daha önce ne de kitabın. Beni kitabı almaya iten şey "Babam" ismi ve kapaktaki siyah beyaz fotoğraftı. Okuyup bitirdiğimde çok şey kaçırmış olmadığımı gördüm.

Yazar, çocukluk döneminden başlayarak babasının ölümüne kadar olan sürede, onunla yaşadığı acı tatlı hatıraları, büyümesiyle birlikte aralarında açılan ve kapanmayan derin uçurumu anlatıyor öyküsünde. Kitap, 1984 Renaudot ödülü almış.

Alıntı:

Paris treninden beri karşılamak için hep annem gelir, çıkış parmaklıklarının orda beklerdi. Zorla valizimi elimden alırdı. "Sana göre fazla ağır, sen alışık değilsin". Bakkalda, babamın benimle çarçabuk öpüşmek için bir saniyeliğine hizmet etmeyi bıraktığı bir iki kişi olurdu. Mutfakta otururdum, onlar ayakta dururdu, annem merdivenin başucunda, o, kafeye açılan kapının kenarına sırtı dayalı... O saatte güneş masaları, tezgahın üzerindeki bardakları ışıldatırdı. Bazen ışık huzmesinin içinde, konuşmalarımıza kulak kabartan bir müşteri... Uzakatayken annemle babamı, sözlerinden, hareketlerinden arındırmışım. Tanrı'nın sevgili kulları... Yeniden "e" leri geniş söyleyişlerini, kaba konuşmalarını duyuyorum. Onları yine her zaman oldukları gibi buluyorum. Şimdi bana gayet doğal gelen bu doğru dilden, "ölçülü" duruştan yoksun.

# #

Yazar: Annie Ernaux
Çeviren: Siren İdemen
İletişim Yay.
Sayfa Sayısı: 85

,

2009-04-26T15:35:00.007+03:00

Ara

2009-04-03T18:51:00.002+03:00

Bir müddet yokum. Ne zaman dönerim bilmiyorum.

resim: deviantart.com

Sergüzeşt

2009-04-03T18:15:00.004+03:00

(Kapaktan)

Sami Paşazade Sezai (1860-1936) İstanbul'da doğdu. Çeşitli ülkelerde büyükelçi olarak görev almıştır. Mesleği gereği İngiliz ve Fransız Edebiyatını yakından öğrendi. Önemli eseri olan Sergüzeşt, 1888 yılında yayımlandığında işlediği tema nedeniyle saray ve çevresini oldukça rahatsız etmiştir. Bir aşk romanı olan Sergüzeşt, 1880 yıllarının hayat tarzından ve günlük yaşantısından önemli kesitler sunarken, esarert ve hürriyet kavramlarını bir kez daha sorgulanmasını ister bizden.

Sergüzeşt'te esir Çerkez kızı Dilber ile zengin konağın sahibi Celal Bey arasında çok kısa bir zamanda başlayan ve biten aşkın izleri görülür. Yazar, insan ruhunun çaresizlik karşısında takındığı tavrın doğal davranışlarını, güçlü bir duygusal düzlemde okuyucuya başarılı bir şekilde aktarmıştır. O dönemde geçerli olan fedakarlık, güven, dürüstlük ve vatan sevgisi gibi kavramların sancılı göreceliğinin neden olduğu haksızlığa dikat çeker.

Roman, küçük esir bir kızın tertemiz aşkını tutkulu bir biçimde işlerken, özellikle aşkın karşı konulmaz yüceliğini anlatması bakımından da tüm dikkatleri üzerinde topluyor.

# #

Yazar: Sami Paşazade Sezai
Beyaz Balina Yay.
Yayın Yılı: 2005
Sayfa sayısı: 110

Kürk Mantolu Madonna

2009-03-25T00:02:00.006+02:00

Raif Bey ve yeni iş arkadaşı (kitabın anlatıcısı) bir devlet dairesinde, aynı odada, karşılıklı masalarda çalışan iki memurdur. Raif Bey çevirmenlik yapar. Onun sessizliği, içine kapanıklığı, yeni iş arkadaşının dikkatini çeker. Uzun süre onu izler. İşinden evine, evinden işine gelip giden, sadece önüne konulan çevirileri yapan, boş vakitlerinde masasının çekmecesinden çıkardığı kitabını okuyan, bunun haricinde hiçbir şeyle ilgilenmeyen -ya da öyle görünen- kendi halinde biridir Raif Bey. Onun bu sessizliği ve silikliği, önceleri arkadaşını rahatsız eder. Ama aradan geçen süre zarfında yanıldığını anlar, onun bu sessizliğinin altında yatan harikulade kişiliğinin farkına varır. Boş bir insan değildir Raif Bey.

Kalabalık bir ailenin geçimini omuzlarında taşıyan Raif Bey, bu durumdan şikayet etmeyip sessiz sedasız işten eve evden işe gitmeyi sürdürür. Çok sık hastalanır ve hastalandığı sürelerde işe gelemez. Yapılacak olan çevirileri evinde hasta yatağında yapar. Bir gün hastalığı o kadar çok ilerler ki, iş arkadaşı onu ziyarete geldiğinde çok endişelenir. Durum bu kez kötüye gitmektedir. Raif Bey, arkadaşından, iş yerindeki tüm eşyalarını, masasının çekmecelerini boşaltıp kendisine getirmesini rica eder. Söylediklerini yapan ve Raif Bey'in birkaç parça eşyasını toplayıp getiren arkadaşının elinde bir de siyah kaplı bir defter durmaktadır. Raif Bey, arkadaşına o defteri hemen gözünün önünde yakmasını söylese de arkadaşı israrla bunu yapmak istemez. Raif Bey'i daha yakından tanımak, hakkında daha çok şey öğrenmek isteyen arkadaşı, bunu siyah kaplı defteri okuyarak yapabileceğini anlamıştır. Raif Bey'in o defteri yok etmesi konusunda israr etmesinin nedeni, kendisini açığa vermek istememesidir. Yıllarca kendi iç dünyasında yaşamış olan Raif bey, öldükten sonra da anlaşılacak olmaktan korkar. Arkadaşı son bir israrla bu defterdekileri okur okumaz onu yakacağına söz verince, Raif Bey çaresiz, kabul eder.

Raif Bey bu defterde çocukluğundan, gençliğinden bahsetse de, kitap onun aşık olduğu ve bir ömür boyu içinde taşıdığı Kürk Mantolu Madonna'sı üzerinde yoğunlaşmaktadır. Berlin'deki yaşamı sırasında, bir sergide resmini gördüğü ve uzun süre gelip gidip soluksuz bir şekilde izlediği bu resimdeki kadına aşık olur. Tablonun ressamı ile resimdeki kişi aslında aynı kişilerdir ama Raif Bey bundan habersizdir. Ressam Maria Puder, her gün bu sergiye gelip bu resmin önünde mıhlanıp kalan bu adamın yanına gider bir gün ve ona sorular sormaya çalışır. Raif Bey, gözlerini tablodan ayıramaz ve kadına utana sıkıla verdiği yarım yamalak cevaplarla -onun yüzüne bile bakmadan- oradan ayrılır. Bir gün tablodaki kadını yolda görür. Uzun süre bu olayın tesirinden kurtulamaz. Hayal gördüğünü, bunun mümkün olamayacağını düşünürken kadına tekrar rastlar. Bu kez onu, girdiği kabereye kadar takip eder. Boş bir masa bulup oturur ve beklemeye başlar. Bir süre sonra beklediği kadın sahneye çıkıp şarkı söylemeye başladığında çok şaşırır ve gözlerini ondan alamaz. Maria Puder'in, şarkısı bitip Raif Bey'in yanına gelişi ve konuşmalarıyla beraber, bu kadının, resimdeki Kürk Mantolu kadın olduğunu anlar. Şüphesi kalmamıştır artık. Bir yandan da bir ressamın kaberede şarkı söylüyor olmasını yadırgar, ona bunu yakıştıramaz. Raif Bey ve ressam Maria Puder arasındaki arkadaşlık o akşam başlamış olur.

Aradan zaman geçer. Babasının öldüğünü öğrenen ve Ankara'ya dönmek üzere yola çıkan Raif Bey, ayrılırken, bir süre sonra Maria Puder'i de yanına alacağına söz verir. Uzun süre mektuplaşırlar. M.Puder, Raif Bey'e bir haberi olduğunu ama bunu mektupla değil, Ankara'ya geldiğinde söyleyeceğini yazar. Fakat 10 sene sonra Maria Puder'in mektupları kesilir. Raif Bey'in endişelerinin yerini, hüzün ve öfke almıştır. Bunun böyle son bulmaması gerektiğini, bunu hak etmediğini düşünür ve sevgilisini suçlar.

Evlenip bir yuva kurar Raif Bey. Çocukları olur. M.Puder, içinde yıllarca bir sızı olarak yaşar hep.

10 sene sonra beklenmedik birşey olur. Yolda yürürken yanında küçük bir kız çocuğu ile kendisine yaklaşan kadının sesiyle irkilir. Bu, Maria Puder'in teyzesidir. Yolculukları sırasında Ankara'ya uğramış olan bayan, Raif Bey'i görür görmez tanımıştır. Uzun süre Maria Puder hakkında nasıl bilgi alabileceğini bilemeyen, her şeyin anlaşılmasından korkan Raif Bey, sonunda konuya girer ve birkaç soru sorar. Teyzesi, onun 10 yıl önce öldüğünü, yanındaki küçük kızın ise Maria Puder'in kızı olduğunu söyler.

Raif Bey'in tüm bu yaşadıklarını, kara kapaklı defteri okuyan anlatıcı vasıtasıyla öğreniyoruz. Anlatıcının, okuduktan sonra yakacağına dair söz verdiği, Raif Bey'e ait bu defterin okunup bitirilmesiyle, roman da son bulur.
　
　
Alıntılar:

(İş arkadaşının Raif Bey hakkındaki düşünceleri)

Hala daha birşey konuşmamıştık. Fakat artık buna hayret etmiyordum. Onun sessiz sedasız yaşayışı, tahammül edişi, insanların zaaflarına merhametle ve edepsizliklerine eğlenerek bakışı kafi bir irade değil miydi? Beraber yürüdüğümüz zamanlar yanımda gidenin bir insan olduğunu bütün kuvvetimle hissetmiyor muydum?

Bu sıralarda insanların birbirlerini aramaları bulmaları ve birbirlerinin içini seyretmeleri için konuşmanın neden muhakkak surette lazım olmadığını, neden bazı şairlerin boyuna, tabiatın güzelliği karşısında yanlarında konuşmadan gidecek birini aradıklarını anladım.

Yanımda ağzını açmadan yürüyen, karşımda ses çıkarmadan çalışan bu adamdan ne öğrendiğimi iyice bilmediğim halde bana senelerce ders veren birinden öğrenebileceğimden çok daha fazla şeyler öğrendiğime emindim.

Dünyanın en basit, en zavallı, hatta en ahmak adamı bile insanı hayretten hayrete düşürecek ne müthiş ve karışık bir ruha maliktir! Niçin bunu anlamaktan bu kadar kaçıyor ve insan dedikleri mahluku anlaşılması ve hakkında hüküm verilmesi en kolay şeylerden biri sanıyoruz? Niçin ilk defa gördüğümüz bir peynirin özelliği, vasfı hakkında söz söylemekten kaçtığımız halde ilk rastladığımız insan hakkında son kararımızı verip gönül rahatlığıyla öteye geçiveriyoruz?

-----------------------------------

(Raif Bey'in Maria Puder hakkındaki düşünceleri)

Halbuki şimdi herşey değişmişti. Bu kadının resmini gördüğüm andan beri geçen birkaç hafta içinde, ömrümün bütün senelerinden daha çok yaşadığımı hissediyordum. Her günüm, her saatim, uyuduğum zamanlar bile dopdoluydu. Bana sadece yorgunluk veren uzuvlarımın değil, ruhumun da yaşamaya başladığını, içimde, haberim olmadan bekleşen üstü örtülü derin tarafların da birden bire meydana çıkarak bana fevkalade cazip, kıymetli manzaralar arz ettiklerini görüyordum. Maria Puder bana bir ruhum bulunduğunu öğretmişti ve ben de onun, şimdiye kadar rastladığım insanlar arasında ilk defa olarak bir ruhu bulunduğunu tespit ediyordum.

------------------------------------------------------

(Maria Puder'in Raif Bey'le olan konuşmasından)

"Demek beni kıskanmıyorsunuz ha" dedi. "Beni sahiden bu kadar çok mu seviyorsunuz?"

---------------------------------------------

Yazar: Sabahattin Ali
Yapı Kredi Yayınları
Sayfa Sayısı: 160

On Bir Dakika

2009-03-09T12:05:00.006+02:00

Brezilya'nın kuzey doğusundaki bir kentte yaşayan Maria adlı bir genç kızın başından geçen serüvenlerle dolu bir roman On Bir Dakika. Bu serüven, Maria'nın yaşadığı kenti terk edip İsviçre'de fahişelik yaparak yaşamaya karar vermesiyle başlar.

"Birine ya da bir şeye sadık olmak zorundaysam öncelikle kendime sadık davranmalıyım. Gerçek aşkı arıyorsam karşıma çıkan ortalama aşkları defterden silmeliyim. Edindiğim azıcık deneyim bana gösterdi ki, kimse herhangi bir şeyin efendisi değildir. Hepsi sadece bir yanılsamadır. Maddi zenginlikler de, ruhsal zenginlikler de... Çantada keklik sandığını kaybetmiş olan kişi (ki bu başıma sık sık geldi) sonunda hiçbir şeyin ona ait olmadığını öğrenir. Ve hiçbir şey bana ait değilse, benim olmayanlar için kaygılanmamın gereği de yok demektir. Bugün ömrümün ilk (ya da son) günüymüş gibi yaşamam daha doğru."

"Ben kimim, hayattaki amacım ne" gibi soruları kendine yeni yeni sormaya başladığı sırada, ruhunu ve bedenini tanımadığı insanların eline teslim etmesi, bu dönemi daha sancılı geçirmesine neden olur. Çelişkiler yaşar. Kendisine sorduğu soruların cevapları yanıtsız kaldıkça çıkmaza düşen Maria'nın tek tesellisi, aldığı maddi doyum iken, zaman içinde bunun onu artık tatmin etmediğini, günden güne kendisi olmaktan çıktığını görür. Bir süre için bu mesleği yapıp tekrar Brezilya'ya ailesinin yanına dönmeyi, evlenip çoluk çocuğa karışmayı, mutlu bir yaşam sürmeyi hayal etmeye başlar. Ama o beklenen gün bir türlü gelmez.

"Maria koşarak kaçmalı, Brezilya'ya dönmeli, Fransızca öğretmeni olmalı, eski patronuyla evlenmeli miydi? Yoksa kimseyi tanımadığı kimsenin de onu tanımadığı bir kentte, bir geceliğine biraz daha ileri gitmeli miydi? Tek bir gece ve kazanması bu kadar kolay bir para, onu daha da uzağa, dönüşsüz bir noktaya iter miydi? Şu dakikada yaşanan neydi? Umulmadık bir fırsat mı, yoksa Bakire Meryem'in bir sınavı mı?"

"Yaptığım işten nefret ediyorum. Ruhuhmu mahvediyor. Kendimle olan bağımı koparıyor. Acının bir ödül olduğunu, paranın her şeyi satın alabildiğini, her şeyi aklayabildiğini telkin ediyor. Çevremde mutlu insan yok. Bu satırları yazana kadar, mutsuz, tatminsiz olduğumu kabul edene kadar çok savaş verdim. Daha birkaç hafta dayanmak zorundayım. Ne var ki, bundan böyle bunlar normalmiş, yaşadığım hayatımın sıradan bir dönemiymiş gibi davranamam sakin sakin. Bu günleri unutmak istiyorum. Sevmeye ihtiyacım var."

Erkeklerin tek önem verdiği şeyin cinsellik olduğunu düşünen ve herşeyin anlamsız birer "on bir dakika" içinde olup bittiğine inanan genç kız, sonunda tek ihtiyacı olan şeyin sevmek ve sevilmek olduğunu anlar.

Maria'nın öyküsü, Ralf Hart adında bir ressama aşık olmasıyla başka bir boyut kazanır. Onunlayken kendini bulduğuna inanan Maria, fahişeliği bırakıp, eskisinden çok daha güçlü ve ne istediğini bilen biri olarak yoluna devam eder. Bu Maria için öyle eşi benzeri bulunmaz bir duygudur ki, -belki de bu insanla yaşadığı anları ölene dek saklamak istediği için- ondan ayrılıp Brezilya'ya dönmek ister.

Evet seni seviyorum. Daha önce hiçbir erkeği sevmediğim gibi ve tam da bu nedenle gidiyorum. Kalsam, hayal gerçeğe dönüşür. Sahip olma isteği, hayatının bana ait olması isteği doğar. Neyse, kısacası sonunda aşkı köleliğe dönüştüren ne varsa... Şu daha iyi: Hayal! Bir ülkeden -ya da hayattan- bize kalanın üstüne titremeliyiz.

İçten içe Ralf Hart'ın kendisine "gitme" demesini bekleyerek söyler bu sözleri. Öyle de olur. Roman iki sevgilinin yollarına beraber devam etmeye karar vermesiyle son bulur.

# #

Yazar: Paulo Coelho
Can Yayınları
Sayfa Sayısı: 238

Bir Çift Yürek

2009-03-03T12:08:00.004+02:00

Koruyucu hekimlik görevi kapsamında Avustralya kıtasının kurak topraklarına giden ve 50 bin yıllık kültüre sahip yerli Aborijinler ile birlikte 4 ay süresince çetin şartlarda yaşamaya çalışan yazar Marlo Morgan, bu süre içinde başından geçenleri bu kitapta toplamış.

Kendilerini "Gerçek İnsanlar" olarak adlandıran Aborijinler, doğayla son derece uyumlu yaşamaktadır. Hiçbir şeyi yakıp yıkmadan, yok etmeden, kendilerine has yöntemlerle, yapaylıktan uzak bir şekilde, kendileriyle ve kabilenin diğer üyeleriyle her zaman barışık ve mutlu bir yaşam sürerler. Marlo Morgan'ı şaşırtan ve hayran bırakan da bu kadar ilkelliğin içinde, yazı dilini bile kullanmayan bu halkın kendilerine ait, bilgece bir yaşam felsefesini oturtmaları ve bunu uyguluyor olmalarıdır.

Çölü boydan boya yürüyerek Aborijinlerle uzun bir yolculuğa çıkan yazar, bu süre içinde doğadaki herşeyin insanoğluna sunulmuş bir nimet olduğunu ve bunların birbirleriyle son derece uyumlu olduklarını, var olan herşeyin aslında bir varoluş nedeninin olduğunu, insanların birbirleriyle savaşmalarının anlamsızlığını bu kabilenin yanında öğrenir ve ülkesine döndüğünde tüm insanlığa bu ilkel topluluktan öğrendiklerini anlatacağına ve kendi yaşamına uygulayacağına dair söz verir.
　
Alıntılar:

Doğumgünü partilerinden söz ettiğiimde beni ilgiyle dinlediler. Onlara, pastayı, şarkıları, armağanları ve her yıl bir adet artan mumları anlattım. "Bunu neden yapıyorsunuz?" diye sordular. "Bizler için kutlama özel bir durumu dile getirir. Yaşlanmanın nesi özel anlayamadık. Bunu sağlamak için bir çaba göstermeyiz ki. Bu kendiliğinden olur.

"Peki" dedim ben de. "Sizler neyi kutlarsınız?"

"Daha mükemmel olmayı. Bizler eğer geçen yıla oranla daha iyi, daha bilge olmuşsak, bunu kutlarız. Bunu da ancak sen kendin bilebilirsin ve kutlama partisinin ne zaman yapılabileceğini sen söylersin."
İşte, diye düşündüm. Anımsamam gereken birşey daha!

-----------------------------------------------------------------------

Yolculuğumuz boyunca, birilerinin yeteneklerini onurlandırmak için iki fırsat geçti elimize. Herkes için kendine özel bir şenlik düzenleniyordu ama bunun bizim yaşgünü partilerimizle hiçbir ilgisi yoktu. Bunlar, onların özgünlüklerini ve yaşama katkılarını kutlamak için yapılıyordu. Onların inancına göre zamanın akıp gitmesinin amacı, bir insanın daha mükemmel daha bilge hale gelmesi ve kendi varoluşunu dile getirmede daha başarılı olmasıydı. Bu nedenle, bu yıl, geçen yıldan daha iyi bir insan olduğuna inanan ve bundan emin olan kişi, bir şenlik düzenlenmesini talep ediyordu. Ve herkes bunu kutluyordu.

-----------------------------------------------------------------------

Yazılı bir dilleri olmadığından bilgiler kuşaktan kuşağa şarkılar ve danslarla anlatılıyordu. Kumun üzerine çizilemeyecek, müziğe ya da tiyatroya dönüştürülemeyecek hiçbir olay yoktu. Yaşantılarının her günüde müziğe yer vardı çünkü olayları bellekte tazelemek gerekiyordu ve tarihlerini baştan sona dile getirmek ancak bir yılda tamamlanabilirdi. Her olay resmedilebilseydi ve tüm resimler toprakta zaman sırasına göre dizilebilseydi dünyanın son birkaç bin yıllık tarihi ve görüntüsü gözler önüne serilebilirdi.

------------------------------------------------------------------------

Aborijinler, zamanın başlangıcından beri bu toprakların üzerinde yaşadıklarını söylerler. Bilim adamları da en azından elli bin yıldır Avusturalya'da insanların yaşadığı konusunda hemfikirdirler. Elli bin yıl sonra ormanları yok etmemiş, suları kirletmemiş, canlı türlerinin soyunu kurutmamış hiçbir çeşit zehirlenmeye yol açmamış olmaları ve bununla birlikte her zaman bolca yiyecek ve korunak bulmuş olmaları gerçekten şaşırtıcıdır. Onlar pek çok gülüp pek az ağlamışlardır. Ömürleri daima uzun, sağlıklı, berekretli olmuştur ve bu bedenlerini terkederken ruhsal olarak kendilerini güvende hissetmişlerdir.

---------------------------------------------------------------------

(Bir Aborijin)

Mutant'a pek çok şey öğrettik. Biz ondan pek çok şey öğrendik. Anladığımız kadarıyla mutantların yaşamında et sosu diye birşey var. Onlar, gerçeği biliyorlar ama bu, çıkar, maddecilik, güvensizlik ve korku denen kalın ve baharatlı bir kabuğun altında gömülü kalmış. Yaşamlarında bir de pasta kreması diye birşey var. Bu, onların varoluşlarını tüm dakikalarını yüzeysel, yapay, geçici, hoş lezzetli, hoş görünüşlü tasarılar yapmakla geçirdiklerinin ve yaşamlarının pek az zamanının sonsuz varlıklarını geliştirecek eylemlere ayırdığının bir kanıtı bizce.
Bu mutantı seçtik ve onu yuvasının kenarındaki bir kuş gibi uçması uzaklara ve yükseklere uçması, kookaburra gibi ötmesi için özgür bırakıyoruz. Bizler mutantları yargılamıyoruz. Kendimiz için dua ettiğimiz ve kendimizi özgür kıldığımız gibi, onlar için de dua ediyoruz ve onları da özgür kılıyoruz. Eylemlerine, değerlerine daha yakından bakmaları ve çok geç olmadan tüm yaşamın bir olduğunu anlamaları için dua ediyoruz. Yeryüzünü ve birbirlerini yok etmeye bir son vermeleri için dua ediyoruz. Gidişi değiştirmek için ayağa kalkacak pek çok mutant olması için dua ediyoruz. Mutant dünyasının mesajımızı alması ve kabul etmesi için dua ediyoruz.

-----------------------------------------------------------------------

(Aborijin'in veda konuşmasından)

Soylu Kara Kuğu, ellerimi ellerinin içine aldı. Sanırım gözleri yaşla dolmaya başlamıştı. "Lütfen bu bir çift yüreği yitirme dostum" derken Oota sözlerini bana aktarıyordu. Bizim yanımıza iki açık yürekle geldin. Şimdi bu iki yürek hem bizim hem senin kendi dünyan için anlayış ve duygu ile dolu. Sen de bana bir ikinci yürek armağan ettin. Artık ben de kendim için asla hayal edemeyeceğim bir bilgi ve anlayışa sahip olduğumu biliyorum. Arkadaşlığımız benim için gerçek bir hazine. Huzur içinde git. Düşüncelerimiz seni korusun.

----------------------------------------------------------------------------

Yazar: Marlo Morgan
Çeviren: Eren Cendey
Klan Yayınları
Yayın Yılı: 2003
Sayfa sayısı. 224

Sevme Sanatı

2009-02-16T14:19:00.006+02:00

Anne-baba-kardeş sevgisine, komşuluk ve arkadaşlık ilişkilerine, tanrı sevgisine ve bunların sağlıklı ve güçlü ilişkiler olması durumunda insanın hayata ne gibi anlamlar kazandırabileceğine değinen yazar, tam aksi durumunda insanı ne büyük bir manevi yoksulluğun bekleyeceğini de anlatıyor.

Erich Fromm, sevme sanatı'nın çaba harcamadan öğrenilemeyeceğini, canlı tutulabilmesi için emek sarf edilmesi gerektiğini, bu emeği verirken disiplinli olmak ve bu disiplinin belli bir süre için değil, tüm yaşamımız boyunca sürdürülmesi gerektiğini savunuyor. Başkalarını sevmek için ise, önce kendimizi sevmemiz gerektiğini vurguluyor.

İnsanın kendini dinlediğinde iç sesinin ona rehberlik yapıp yol göstereceğini anlatan yazar, "neden üzgünüm, beni mutsuz eden şey ne?" gibi soruların cevaplanmadan içinde bulunulan durumdan kurtulmanın ve sorunları çözmenin mümkün olamayacağını, bunu yapabilmek içinse bir müddet yanlız ve sessiz kalıp içimize kulak vermemiz gerektiğini anlatıyor.

Alıntılar

"Sevgi, ancak iki insan birbirlerine varlıklarının özünden bağlanır, her biri kendisini varlığının özünden tanırsa gerçekleşir. İnsanın, sevgisinin temeli de işte bu"özden tanıma" deneyimidir. Böyle oluşan sevgi sürekli meydan okumadır. Bir köşede dinlenme değil, çabalama, hareket etme, beraber çalışmadır. Öyle ki, uyum ya da çatışma, neşe ya da üzüntü bile ikincil kalır. Önemli olan, iki insanın birbirlerini varlıklarının temelinden yaşaması, kendi kendilerinden kaçmak yerine birbirleriyle bütünleşirken kendi kendileriyle bütünleşmeleridir. Sevginin varlığının bir tek kanıtı vardır: Bağlılığın derinliği, seven kişilerin her birinin ilgisindeki canlılık ve güçlülük. İşte bunlardır sevginin sunduğu meyva."

-------------------------------------------------------------------------------------

"Hiçbir şey bilmeyen, hiçbir şeyi sevemez.
Hiçbir şeyi yapamayan, hiçbir şeyden anlamaz.
Hiçbir şeyden anlamayan insan değersizdir.
Oysa anlayan biri, hem sever hem fark eder, hem de görür.

Bir şeyde ne kadar bilgi varsa, o kadar büyük sevgi vardır.
Bütün meyvelerin çiçeklerle aynı zamanda olgunlaştığını zanneden biri, üzümleri hiç tanımıyor demektir."

Paracelsus

-----------------------------------------------------------------------------------

Yazar: Erich Fromm
Payel Yayınları
Yayın Yılı: 1995
Sayfa Sayısı: 125

Yaban

2009-01-30T14:00:00.007+02:00

Kurtuluş Savaşı sırasında cephede kolunu kaybetmiş ve İstanbul'dan göçüp Anadolu'nun bir köyüne yerleşmiş, eski bir subay olan Ahmet Celal ve bu köydeki insanların başından geçenler, A.Celal'in tuttuğu bir günlük vasıtasıyla anlatılıyor.

Köy yaşamına kolayca alışamayan Ahmet Celal, önceleri çok bocalar. Yaşadıkları köyden başka bir yer görmemiş, başka insanlar tanımamış olan köy ahalisi, yabancı bir şehirden geldiği için Ahmet Celal'e "yaban" der. Ahmet Celal, kolunu bu vatan toprakları uğrunda kaybetmiş olduğu için, kendisine konulan bu isme çok içerler.

Savaş sürmektedir. Yunan savaş uçaklarının köyün yakınlarına ulaşması uzun sürmez. Yunanlılar, uçaklardan köye attıkları pusulalarda, kendilerinin padişah ve halife yanlısı olduklarını, köylülerin bulundukları yeri terketmeyip, onları beklemeleri gerektiğini, asıl amaçlarının onları Mustafa Kemal ve yandaşlarından kurtarmak olduğunu yazmışlardır. Yerlerden topladıkları bu kağıtları okuyan cahil köy halkı yunanlıların gerçekten kendilerini kurtaracağını sanarak sevinir ve Mustafa Kemal'i bir düşman olarak görmeye başlar. Bu durum karşısında öfkeden deliye dönen Ahmet Celal, onlara bunun bir kandırmaca olduğunu anlatsa da, onu dinleyen olmaz.

Emine adlı bir yetim kıza tutulur Ahmet Celal. Onunla ilk karşılaşmaları tam bir tesadüftür. Onu tekrar aynı yerde görmek ümidiyle yanıp tutuşan A.Celal'in bu isteği gerçekleşir. Onu sevse de, konuşma isteğini her defasında reddeden Emine'nin gerekçesi, Ahmet Celal'in kendisi için "yaban" oluşudur.

Bir süre sonra İsmail ile evlenir Emine. Ama Ahmet Celal'i sevmektedir.
Savaş şiddetlenir, top sesleri çok daha yakından gelmeye başlar ve kısa bir süre sonra Yunan askerleri köye girer. Köylülerin elindeki tüm silahları ve yiyecekleri yağmalarlar. Bununla da kalmayıp kadınlara sarkıntılık ederler. Kendilerine karşılık verildiğinde, ellerindeki süngülerle köylüleri tartaklayarak cevap veren Yunan askerleri karşısında hiçbir şey yapamıyor olmak A.Celal'i kahreder.

Bu kargaşada bir plan yapan Emine ve A.Celal, kalabalığın arasından sürünerek uzaklaşmayı başarır. Ancak iki gencin mutluluğu uzun sürmez. Yunan askerlerinin kurşunlarına hedef olurlar ve daha fazla devam edemeyeceklerini anlarlar. Roman A.Celal'in, Emine'nin kurşun yarasını sarıp yoluna devam etmesiyle son bulur.

# #

Kitaptan:

Kendi dönemi içindeki gerçekçilik anlayışına uygun olarak yazılmış olan Yaban'da Yakup Kadri, I. Dünya Savaşı'nın bitimiyle birlikte Sakarya Savaşı'nın sonuna kadar olan sürede bir Anadolu köyünde, köylüleri, köyün durumunu, Milli Mücadeleye ilişkin tavırlarını bir aydının gözüyle verir. Yaban için "bu eser benliğimin çok derinliklerinden adeta kendi kendine sökülüp, koparak gelmiş bir şeydir" diyen yazar, bu romanda ortaya koyduğu birçok soruna daha sonra yazacağı Ankara'da cevap bulmaya çalışacaktır.

# #

Yazar: Y.Kadri Karaosmanoğlu
İletişim Yayınları
Yayın Yılı: 2000
Sayfa Sayısı: 214

Sinekli Bakkal

2008-12-25T00:02:00.010+02:00

Kitaba adını veren Sinekli Bakkal, romanda anlatılanların geçtiği sokağın adıdır. Mahallenin imamı, imamın kızı Emine ve Emine'nin eşi Tevfik, Sinekli Bakkal sokağında yaşar. Tevfik, Kız Tevfik lakabıyla da anılır. Ortaoyununda meddahlık yaparak geçimini sağlamaktadır. Emine'nin babası, kızının Tevfik'le evlenmesine karşı çıksa da iki genç evlenmiştir. Kız Tevfik, Sinekli Bakkal'da yer alan İstanbul Bakkaliyesi'ni, eşi ve kayınpederi ile birlikte işletmektedir. Bir süre sonra Emine ve Tevfik anlaşamaz ve yollarını ayırır. Ardından, Tevfik, Şam'a sürülür. Emine, Tevfik'in gidişinin ardından bir kız çocuğu dünyaya getirir. Adını Rabia koyar.

Rabia biraz büyüyünce, dedesi onu hafız yapar. Rabia, mevlitlere gidip sesiyle ve okuma tarzıyla herkesi büyüler. Bir zaman sonra, civardaki Selim Paşa Konağı da Kuran ve mevlit okunacağı zaman Rabia'yı çağırmaya başlar. İtalyan bir piyanist olan Peregrini'yle o konakta tanışır. Peregrini'den ve Vehbi Dede'den musiki dersleri almaya başlayan Rabia, kısa sürede konağın vazgeçilmez ismi olur.

Rabia genç bir kız olduğunda babası Tevfik sürgünden döner. Rabia, o zamana dek hiç görmediği babasına kavuşmuştur. Annesini bırakıp babasıyla yaşamayı tercih eden Rabia'nın bu mutluluğu uzun sürmez. Tevfik siyasi suçlu olarak tekrar sürülür. İkinci sürgünle beraber Rabia da konakla ilşkisini keser. Peregrini ve Rakım Amcasıyla beraber bakkalı idare etmeye devam eder.

Kısa bir süre sonra Rabia annesini kaybeder.

Peregrini ve Rabia arasındaki bağ, evlilikle nihayetlenir. Peregrini dinini değiştirip müslüman olmuş ve Osman adını almıştır.

Rabia hamile olduğunu öğrenir. Oldukça ağır geçen bir hamilelik döneminin ardından, Peregrini ile birlikte dükkanın üst katına yerleşirler. Rabia'nın bir oğlu olur.

Tevfik, 1908'de İkinci Meşrutiyet'in ilanıyla beraber sürgünden döndüğünde, tüm Sinekli Bakkal esnafının alkışları arasında, coşku içinde karşılanır. Karşılama sırasında bir torunu olduğu haberini alması ve mutluluktan gözlerinin yaşla dolmasıyla roman da son bulur.

# #

Yazar: Halide Edip Adıvar
Can Yayınları
Basım Yılı: 2007
Sayfa Sayısı: 424

Vurun Kahpeye

2008-11-24T00:13:00.010+02:00

Vurun Kahpeye, Kurtuluş Savaşı yıllarında, Anadolu'nun küçük bir taşra kasabasında geçen bir roman.

Aliye, İstanbul'dan Anadolu'nun küçük bir kasabasına öğretmenlik yapmak için gelen bir bayandır. Ömer Bey ve Gülsüm Hanım adlı kendi halinde iki ihtiyar Aliye'yi çok sever, evlat edinir ve evlerinde barındırmaya başlarlar. Aliye, cahilliğin kol gezdiği kasaba halkı tarafından ilk günler hoş karşılanmaz. Tek başına bir bayanın öğretmenlik yapmak için kasabaya gelmesini herkes yadırgar.

Zamanla sevilir ve çevresindekilerin gönlünde taht kurar. Çocukları eğitmek, onlara bir ana, bir arkadaş olmaktır tek derdi. Aliye’nin kitapta yer yer tekrarlanan bir sözü var: “Toprağınız toprağım, eviniz evim. Burası için, bu diyarın çocukları için bir ana, bir ışık olacağım ve hiçbir şeyden korkmayacağım. Vallahi ve billahi! ”

Öyle de olur. Hiçbir şeyden, hiçkimseden korkmaz.

Kasabadaki birkaç kişi tarafından sevilmek şöyle dursun, nefretle karşılanmaya devam eder Aliye. Uzun Hüseyin Efendi ve Hacı Fettah Efendi adlı iki vatan haini, Aliye'ye önce kötü gözle bakar, onu elde etme yarışına girer. Aliye onlara hayır cevabını verince, amaçlarına ulaşamadıkları için çirkefleşmeye başlarlar. Kasabadaki diğer insanları da genç öğretmen aleyhinde kışkırtmaya çalışıp türlü dedikodular yayan bu iki kişinin cehaleti, yavaş yavaş Aliye'nin sonunu hazırlar.

Tosun Bey, Aliye'nin nişanlısıdır. Yunan Kumandanı Damyanos, Aliye'ye evlenme teklif etmiş ama şiddetle reddedilmiştir. Bu cevap üzerine Damyanos, Aliye'yi, babası Ömer Efendi'yi öldürmekle tehdit eder. Tosun Bey'in kasaba dışına çıkmasından faydalanan Damyanos, adamlarına Aliye'nin evini abluka altına alması için emir verir ve Aliye'nin yaşadığı yer kuşatılır. Gizlice kasabaya gelen Tosun Bey, Aliye'yle buluşur ve bir plan yaparlar. Bu plan sonunda Aliye Damyanos'a onunla evleneceğini ama önce evinin etrafındaki askerlerin kaldırılmasını ve Uzun Hüseyin Efendi'nin hapse atılmasını istediğini söyler.

Aliye'ye aşık olan ve evlilik hayalleri kuran Yunan Kumandanı Damyanos, Aliye’nin isteklerini yerine getirir. Evin etrafındaki kuşatma kaldırılıp, Uzun Hüseyin Efendi hapse attırılır. Türk askerlerinin başlattığı top atışları arasında bu hengameden yararlanan Aliye, Damyanos'un yanından gizlice kaçar.

Aliye'nin ve mert bir genç olan Durmuş'un yardımıyla planında ilerleyen Tosun Bey, kasabayı düşmanlardan kurtarmayı başarır. Bu arada, kasabadaki hainler tarafından hızlıca yayılan "Aliye geceyi Yunan Kumandanı Damyanos'un yanında geçirdi. Aliye bir vatan hainidir!" dedikodusu yüzünden, kasaba halkı Aliye'ye iyice düşman olur.

Aliye’ye öfkelenen kasaba halkı bir araya toplanır. Onları galeyana getiren Hacı Fettah Efendi'nin "vurun kahpeye!" nidaları arasında kasaba meydanında Aliye’yi tartaklamaya, sonra da üstünü başını paramparça ederek vahşice dövmeye başlarlar. Aliye, her ne kadar suçsuzluğunu anlatmaya çalışsa da, asıl vatan haininin kendisi değil, Uzun Hüseyin Efendi ve Hacı Fettah Efendi olduğunu söylemeye çalışsa da onu dinleyen olmaz. Kanlar içinde kalan Aliye, son sözünü söyledikten sonra, son nefesini bu kalleşlerin elinde verir.

Aliye'nin yaşadığı bu vahşeti, kasabaya döndüğünde öğrenen Tosun Bey, Durmuş'a onun mezarını görmek istediğini söyler. Durmuş, Tosun Bey'i Aliye'nin mezarına götürür ve Aliye'nin son sözlerini soran Tosun Bey'e şöyle der:

“Toprağınız toprağım, eviniz evim. Burası için, bu diyarın çocukları için bir ana, bir ışık olacağım ve hiçbir şeyden korkmayacağım. Vallahi ve billahi!”

# #

(Selim İleri’nin son sözüyle)

“Trajik olan, vatan savunmasında, vatan haini ile vatan severin zorunlu ayrılığıdır. Halide Edip, bu ayrılığı deşerken tanıklık ettiği, vatanseverler arasında yer aldığı acı günlerin derin heyecanı altındadır. Vurun Kahpeye’nin hemen bir oturuşta yazılmış, aralıksız, kesintisiz bir zaman diliminde kaleme getirilmiş coşku romanı olduğunu neden söylemeyelim?

Yetmişi aşkın yıl sonra Vurun Kahpeye, toplumların yükselişinde ve sancısında eğitimin önemini vurgulamasıyla yine gündemde. Eğitime kavuşamamış kişilerin git gide vatan hainliğine, nihayet insanlık düşmanlığına yol alabileceklerini, bu büyük tehlikeyi söylüyor.”

# #

Yazar: Halide Edip Adıvar
Özgür Yay.
Sayfa Sayısı: 188

...

2008-10-14T00:00:00.020+03:00

Her güzel şey gibi tatil de bitti. Bodrum'un yeşilinin, mavisinin ve kar beyazı'nın tadını damağımızda bırakarak... Çantamda okuyabilmek umuduyla taşıdığım "Ateşten Gömlek" ise hala okunmayı bekliyor.

Not: Bazı kişisel sebeplerden dolayı bloğumu eskisi kadar sık güncelleyemeyecek olsam da, uğramaya çalışacağım. Bir önceki posta merak edip yorum bırakan herkese teşekkür ediyorum.

Sevgiler...

Ara

2008-09-02T23:52:00.013+03:00

Sanem'in Penceresi tatilde.

Resim: deviantart.com

Dudaktan Kalbe

2008-09-02T23:50:00.009+03:00

Lamia ve Hüseyin Kenan adlı iki gencin aralarında geçen hüzünlü bir aşk hikayesini anlatıyor roman.

Sıcakların yakıp kavurduğu, çok bunaltıcı havalara denk geldi Dudaktan Kalbe. Kalın bir kitap olmamasına rağmen bir ara bitiremeyeceğimi bile düşündüm.

Buradaki Lamia’yı Çalıkuşu’na benzettim. Yaşadıkları farklı olsa da sevgi dolu, romantik, mağrur halleriyle Lamia, Çalıkuşu’na çok benziyor.

Bu kitapta ben,
Lamia’nın önce Hüseyin Kenan’ın kemanından çıkan seslerle büyülenişini, sonra O’na olan saf ve temiz aşkını,

İki gencin dudaklarında başlayıp kalplerine yerleşen bu aşkı Hüseyin Kenan’ın kısa süreli bir gönül eğlencesi olarak görmesini ve bu ilişkiyi hoyratça kullanıp mahvedişini,

bu aşkın meyvesi olan ve Hüseyin Kenan’ın yıllar sonra varlığından haberdar olduğu kızı Mebrure’yi,

Lamia’nın, yediği vurgundan sonra sevgisini kalbine gömüp yeni bir hayata başlama çabalarını,

bu yolda verdiği uğraşları ve uğradığı yıkımları,

Hüseyin Kenan’ın Lamia’ya karşı hatasını anlayıp ona tekrar geri dönme çabalarını,

Lamia’nın onu nasıl reddettiğini,

Hüseyin Kenan’ın bu cevaba dayanamayıp hastalanışını ve kısa süre içinde yaşamını yitirişini,

kısacası bu mağlup aşkı,

unutmam artık.

# #

Yazar: Reşat Nuri Güntekin
Basım yeri ve yılı: İnkılap Kitabevi – İst. 1998
Sayfa sayısı: 287

Çalıkuşu

2008-08-05T00:17:00.017+03:00

Feride adında, hayat dolu, kabına sığmayan, haylaz, uçarı, utangaç, sevgi dolu bir kız vardı bu romanda. Kendisine Çalıkuşu denmesi boşuna değil. Her fırsatta ortaya çıkıveren, yazarın sık sık betimlemelerine konu olan ve romanı capcanlı tutan Çalıkuşu’nun “içindeki çocuk” görülmeye değer.

Konusu özetle şöyle:
Küçücük yaşta yetim kalan Feride’ye teyzeleri annelik yapar. İlk aşk’ı teyze oğlu Kamran’da tadar Feride. Kitap da bu aşk üzerine kurulu. Kamran’ı ölesiye severken, bu sevgisini itiraf etmekten de ölesiye korkar... Kamran’ın kendisine tüm yaklaşımlarını kalp çarpıntılarıyla karşılarken, aynı zamanda köşe bucak kaçması, sevdiğini itiraf edememesi bundan.

İki gencin birbirini sevdiğine kanaat getiren aile bireyleri onların nişanlanmalarının uygun olacağını düşünür ve Feride’nin tüm inkarlarına rağmen, akrabaları iki genci nişanlar. Onlar nişanlanana kadar olan evrede Çalıkuşu’nun öyle utangaçlıkları, öyle çekingenlikleri var ki, teyzesine ve çevresindeki diğer kişilere yaşattığı bu sevimli hallerini gülümseyerek okudum.

Kamran, nişanlısı Feride’ye olan sevgisine rağmen bir süre sonra bir başkasına meyleder.

Evlenmeyi düşündüğü adamın kendisine böyle davranması Feride için bir vurgun olur. Bunu gururuna yediremez ve bir sabah kimseye haber vermeden yaşadığı evi terk eder. Teyzesi, Kamran, arkadaşları,... bu gidişle herkes şaşkına döner. Çalıkuşu’nun nereye uçup gittiğini bilmediklerinden kimse bir şey yapamaz.

Kamran yaptığı hatayı anlamıştır ve pişman olur. Umutla uzun süre bekler Feride’nin dönmesini ancak ondan ses çıkmayınca evlenir.

Feride, İstanbul’da iyi bir Fransızca öğrenimi görmüş olduğu için, öğretmenlik yapacaktır. Artık kendi kanatlarıyla uçma vakti gelmiştir. Ona göre, Kamran’ı unutmanın en iyi yolu olacaktır bu kaçış. Böylece Feride için serüvenlerle dolu bir yolculuk başlar.

Anadolu’nun çeşitli köylerinde öğretmenlik yapar Feride. Kısa zaman içinde pek çok köy gezer, gittiği yerlerde herkesin sevgisini kazanır. Aslında gittiği her yere yüreğindeki sızıyı, yani Kamran’ı da beraberinde götürür ama kendisine bunu itiraf etmek istemez.

Bakmak için yanına aldığı Munise adlı yetim kızla evlat sevgisini tadar. Onu öyle şefkatle bağrına basar ki, Munise’nin zatüreden ölmesi derin bir yara açar yüreğinde.

Feride ne kadar aydın ise, gittiği köylerdeki insanlar da o derece mutaasıp insanlardır. Bekar olduğu için hemen dikkatleri üzerine çekmekte ve dedikoduların arkası kesilmemektedir. Önceleri bu duruma aldırmayan Feride, daha sonra bununla başa çıkamayacağını anlar ve 25 yaşında iken, Hayrullah Bey adında 60’lı yaşlarda bir doktorla evlenir. Bu kişi, Feride’ye kızı gözüyle, Feride de O’na baba gözüyle baktığından, evliliklerinde hiçbir duygusal yakınlık yoktur. Her ikisi de, haklarında çıkan asılsız dedikoduların önüne geçmek için evlenirler.

Yıllar sonra Feride’nin eşi Hayrullah Bey rahatsızlanır ve kısa zamanda hastalığı ilerler. Ölüm döşeğinde Feride’ye bir vasiyette bulunur. Kendisi öldükten sonra gidip ailesini görmesini, Kamran’la barışmasını ister ve Kamran’a verilmek üzere bir zarf bırakır. Feride’den aldığı söze göre, bu zarf hiç açılmayacak, bunu Kamran’a ulaştırdığında Kamran kendisi açıp okuyacaktır.

Feride, kendisine ihanet eden Kamran’ı bir daha görmemeye yeminli iken, eşinin vasiyeti üzerine yeminini bozar ve eşinin ölümünden kısa bir süre sonra bu vasiyeti yerine getirebilmek için İstanbul’un yolunu tutar.

Kamran, Feride’nin yıllar sonra dönmesine çok şaşırır. Feride onları çok özlediği için İstanbul’a geldiğini, tekrar evine döneceğini söyler. Aradan yıllar geçse bile Kamran’a karşı duyguları hiç değişmemiştir ama hislerini belli etmemeye çalışır.

Feride, Hayrullah Bey’in gönderdiği zarfı Kamran’a ulaştırdığında valizini toparlamış, evine gitmeye hazırlanmaktadır.

Ferde’nin olmadığı bir ara Kamran zarfı açar ve mektubu okumaya başlar:

“Kamran Bey oğlum,

Size bu kağıdı yazan adam, ömrünün birazını kitaplarına, bir parçasını da hayat denilen bu kör döğüşün yaralılarına vakfetmiş, münzevi bir ihtiyardır ki, mektubunun elinize değmesinden epeyce zaman evvel dünyaya “yuf borusunu” öttürmüş olacak. Pek sevgili bir biçareye son bir iyilik etmek ümidiyledir ki, son nefesinde size bu satırları yazıyor. Dinleyiniz.

Bir gün ücra bir köyün viran bir evinde aydınlık kadar temiz, hülya gibi güzel bir küçük İstanbul kızına rastladım. Kara kış ortasında, karın lapa lapa yağdığı bir gece odanızın penceresini açsanız, size karanlıktan bir bülbül sesi gelse ne duyarsınız? İşte ben o dakikada bunu duydum.

Bu masum, nazik, kibar kız çocuğunu hangi melun talih bu karanlık köyün mezbelesine atmıştı? Ruhu ağlarken, hikayeleriyle aldatmaya çalışıyordu. Ah zavallı küçük kız! Ben senin İstanbul’da bıraktığın gafil, aptal sevgilin miyim ki bu ağızları yutayım?

Uykuya doymadan uyanmış çocuklar gibi mahmur gözleri, nereye bastığı görünmeyen savruk halleri, bir hayali dudağın busesiyle titriyor gibi görünen dudakları,..... tavırları, hareketleri, bana her şeyi anlattı.

Eski zaman masallarını, Leyla’yı aramak için sahralara düşen Mecnun’unu ara sıra hatırlardım. Bu günden sonra onu bıraktım. Yeni zamanların mezarlıklarla dolu, karanlık köylerinde bir imkansız aşk rüyası arayan bu berrak ela gözlü, masum, kibar, küçük “Leyla”sını sık sık hatırlamaya başladım.

İki sene sonra ona tekrar rastladım. Ah, ilk gördüğüm gün onu niye atımın terkisine bindirmemiş, niye ite kaka, zorla İstanbul’a evime getirmemiştim? ... Gaflet!

İkinci rastlayışımda iş işten geçmişti. Siz evlenmiştiniz. Çocuktur, gençtir, belki zamanla unutur diyordum. Bir hastalığı sırasında tesadüfen elime geçen bir defter bu yaranın ne kadar derin olduğunu bana gösterdi. Bu deftere bütün hayatını yazmıştı. O vakit, ümidimi kestim. Onu kendi çocuğum gibi tedavi etmek istiyordum. İnsanların fesadı, fitnesi buna da izin vermedi. Bu aralık, iyi bir adam bulup onu evlendirmeyi düşündüm. Fakat bu tehlikeliydi. Kocası ne kadar insan, adam olursa olsun ondan aşk isteyecekti. Bir yabancının aşkı Feride için hazin bir angarya olacaktı. Birisini severken, bir başkasının kollarına düşmek belki onu öldürecekti. Bu tehlike karşısında çaresiz onu nikahıma aldım. Yaşadıkça savunacaktım. Öldükten sonra da benim beş on kuruş servetim, üç beş parça emlakım onu geçindirip gidecekti. Şüpheli bir kız olarak yaşamaktansa, emin bir dul olarak yaşamak onun için daha kolay olacaktı.

Bunların hepsinden fazla olarak da bir gün asıl amacına kavuşması ihtimali vardı. Hayatta imkansız ne var ki? Nitekim karınızın vefatı benim bu ümidimi canlandırdı. İstanbul’dan, sizden daima haber alıyordum. Bu vefat sizi çok mutsuz etmiş olabilir ama ben de öyle oldum dersem riyakarlık olur. Uygun bir çare düşünüyordum. Feride’yi bir budalalıktan ibaret olan nikah kaydında boşayacak, doğrudan doğruya size emanet edecektim. İnsanlar bilmem bu hareketime ne der? Herhalde ben, insanların hakkımda düşüneceği şeylerin üstüne çoktan tükürmüş bir adamım.

İşte bu esnada hastalığım artmaya başladı. Nihayet meselenin üç, dört ay içinde kendi kendine halledileceğine aklım erdi. Fazla söze bilmem hacet var mı? Bir bahane ile Feride’yi ayağınıza gönderiyorum. Mektubumu eliyle teslim edeceğinden şüphem yok. Tabiatını iyi öğrendim.

Belki titizlik falan etmeye kalkar, katiyen aldırma. Öleceğini bilsen bırakma. Gerekirse, zorla kadın kaçıran dağ erkekleri kadar vahşi, kaba ol ki, kollarında ölse zevkinden ölmüş olacak.

Şunu da belirteyim ki, bu işte seni zerre kadar düşünmedim. Gönlümün rızasıyla sana Feride gibi nadide bir kız değil, evimin kedisini bile teslim etmezdim. Fakat gel gör ki, bu deli kızlara söz anlatmak mümkün değil. Sizin gibi toy, kalpsiz adamların nesini severler bilmem ki?

Not: Zarfın içinde Feride’nin defteri var. Geçen sene çiftliğe giderken onu, içinde bulunduğu sandıkla beraber yok etmiş, “arabacılar çalmış olacak” diye bir lakırdı çıkarmıştım. Buna çok üzüldüğünü hissettim. Fakat sesini çıkarmadı. Bu defterin bir gün olup işe yarayacağını düşünmekte ne kadar isabet etmişim!”

Merhum Hayrullah

Kamran, mektupta bahsedilen Feride’nin günlüğünü okumaya başlar. Bu günlükte gelin olduğu geceyi

anlatan bir bölüm var ki, yazmam gerek:

(Feride)
“Camı kapamak bahanesiyle pencereye yaklaştım. Uzun uzun karanlığa baktım. İçimden öyle geliyordu ki usulcacık bu odadan kaçayım, karanlık yollara düşeyim.

Doktor:
_ Gelin Hanım, sen fazla daldın. Haydi bakalım doğru yukarıya. Ben onbaşıya bir şey söyleyeceğim, geliyorum dedi.

İhtiyar süt nine ile bir komşu kadın, elbisemi değiştirdiler. Tekrar şamdanı elime vererek beni kocamın yanına gönderdiler. Bir dolabın kenarında ayakta duruyor, göğsümü soğuktan muhafaza eder gibi kollarımı kavuşturuyordum. O kadar titriyordum ki, şamdan sallanıyor, ara sıra saçlarımın ucunu yakıyordu. Nihayet merdivenlerde bir ayak sesi. Hayrullah Bey, bir şarkı mırıldanarak içeriye girdi. Beni görünce şaşırmış gibi:

_ Kız sen daha yatmadın mı? dedi.

Cevap vermek için ağzımı açtım fakat dişlerim birbirine çarptı. O yanıma yaklaşmıştı. Hayretle yüzüme bakıyordu.

_ Kız bu ne hal? Sen benim odamda ne arıyorsun?

Birden bire gür bir kahkaha odayı sarstı:

_ Kız sakın buraya...

Sözünü bitiremiyor, gülmekten tıkanıyordu. Ellerini dizlerine vurup şakırdatarak parmaklarını toplayıp ağzına götürerek:

_ Demek sen buraya... Vay aşifte vay! Sahiden karı koca olduk diye ha? Tuuu utanmaz arlanmaz!... Allah cezanı versin! İnsan babası yerindeki adama...

Oda, etrafımda fırıl fırıl dönüyor, tavanlar başıma yıkılıyordu. O, parmağını ısırıp utancından adeta kızararak:

_ Vay fesat yürekli aşifte vay! Kız böyle gecelik gömleğiyle odama gelmeye utanmadın mı?

Bu dakikada kendimi görmek isterdim. Kim bilir kaç çeşit renge girmiştim?

_ Doktor bey, vallahi, ne bileyim öyle söylediler.

_ Haydi onlar o haltı yedi, ya sen?... Dünyada her şey aklıma gelirdi, bu yaştan sonra namus ve iffetime böyle bir yüzsüz kızın tecavüz edeceğini zannetmezdim!

Ah Yarabbi, ne işkence! Yerlere giriyor, kanatacak gibi dudaklarımı ısırıyordum. Ben kımıldadıkça o yalandan şirretlik ediyor, pencereye doğru kaçıp gömleğinin yakasıyla boynunu saklayarak:

_ Kız üstüme gelme, korkuyorum. Vallahi pencereyi açar, yetişin a dostlar, bu yaştan sonra bana...

Ötesini dinleyemeden kapıdan kaçıyordum. Fakat bilmem ne oldu, birden bire döndüm. Kalbimin o daima itaat edilmek lazım gelen hareketlerinden biriyle:

_ “Babam benim babam!” diye feryat ettim. Ağlayarak kendimi kollarına attım.

O da kollarını açmıştı. Aynı derin kalp feryadıyla

_ Kızım, çocuğum! dedi.

O dakikada alnımda titreyen baba öpücüğünün lezzetini ölünceye kadar unutmayacağım.”

Kamran günlüğü bitirdiğinde gün ağarmış, sabah olmuştur. Elindeki defteri bırakır ve koşarak, evine dönmeye hazırlanan Feride’nin yanına gider.

Feride’nin şaşkın bakışları arasında ona sımsıkı sarılır ve bir daha hiç bırakmaz.

# #

Yazar: Reşat Nuri Güntekin

Yayın yeri ve yılı: İnkılap Kitabevi, İst. 1999
Sayfa sayısı: 408# #

Yaprak Dökümü

2008-07-21T00:08:00.019+03:00

Ali Rıza Bey: Memuriyet hayatından emekli olmuş, 60 yaşlarında, 5 çocuklu, ailesine karşı sevgi dolu biri.

Muzaffer Bey: Özel bir şirkette müdür. Ali Rıza Bey, yıllar önce bir tarih hocasının hastalandığı sırada onun yerine vekaleten geçip ders veriyor. Muzaffer, A.Rıza Bey’in öğrencisi oluyor 5-6 aylık bir süre için.

Leman Hanım: Ali Rıza Bey’in 10-12 yıl önce vilayetlerden birinde tanıdığı bir orman müdürünün kızı. Muzaffer Bey’in, A.Rıza Bey’e sağladığı işte çalışıyor.

Hayriye Hanım: A.Rıza Bey’in eşi.

Şevket: A.Rıza Bey’in oğlu.

Fikret: A.Rıza Bey’in en büyük kızı.

Leyla(14), Necla(12) ve Ayşe: Diğer kızları

Ferhunde: A.Rıza Bey’in gelini.

Abdülvahap Bey: Leyla’yla nişanlanan, sonra da bahanelerle nişanı bozan 45 yaşında Suriyeli bir adam.

# #

Ali Rıza Bey, yıllar süren memuriyet hayatından emekli olmuş, 60 yaşlarında bir aile babasıdır. Kendisini eşine ve çocuklarına adamış olan A.Rıza Bey’in isteği, çocuklarını dürüst, ilim irfan sahibi, ahlaklı şekilde yetiştirmektir.

Televizyondan takip edebildiğim kadarıyla biraz bilgi sahibiydim olanlar hakkında ama sonunu bilmiyordum. Diziyle kitabı karşılaştırdım ister istemez. Ve dizideki karakterlerin bazılarının kitapta olmadığını gördüm. Mesela Oğuz karakterine rastlanmıyor. Onun yerine Abdülvahap adında Suriyeli bir bey var. Nehir Hanım’ın kızının adı hiç geçmiyor. Dolayısıyla Şevket ile arasında geçen yakınlaşmadan da bahsedilmemiş. Diğer bir farklılık ise, Fikret’in eşi. Fikret’in dizideki anlayışlı eşi gitmiş, yerine nankör, lafını bilmeyen biri gelmiş. Ali Rıza Bey’in evden kaçıp, umutla Fikret’in yanına gittiği zaman karşılaştığı, dayanılamayacak kadar ağır konuşan biri...

Bunlar, dizinin daha fazla merak uyandırması, daha uzun ömürlü olması için senaryosuna eklenen değişikliklerden birkaçı sanırım. Mesela her taşın altından çıkan, sinsi, art niyetli, sadakatsiz biri olarak hafızama kazınan Ferhunde’nin kitapta yaptığı tek aşırılık, evde düzenlenmesine öncülük ettiği tanışma partilerinde, ipin ucunu fazla kaçırması ve bu yüzden ev ekonomisinin zarar görmesi.

# #

Kitabın konusu özetle şöyle:

Ali Rıza Bey, memuriyet hayatından emekli olunca, eski bir öğrencisinin aracılığıyla (Muzaffer Bey) başka işe girer ve çalışmaya başlar. Yıllar önce bir tarih hocasına vekaleten 5-6 aylığına ders vermeye geldiği sırada tanıdığı öğrencilerden biridir Muzaffer.

A.Rıza Bey, Muzaffer Bey’in aracılığıyla Leman Hanım’ı da çalıştığı işyerinde işe aldırır. Leman Hanım, A.Rıza Bey’in 10-12 yıl önce vilayetlerden birinde tanıdığı bir orman müdürünün kızıdır. Annesiyle beraber yaşamaktadır.

Zamanla Leman Hanım’la Muzaffer Bey arasında gelişen ilişki, A.Rıza Bey’in kulağına gider. A.Rıza Bey, böyle bir ilişkiyi uygunsuz gördüğü için Muzaffer Bey’i uyarır. Leman Hanımı, A.Rıza Bey işe aldırdığı için, bu durumdan son derece rahatsızlık duymuştur. Uyarılara aldırmayan Muzaffer Bey hiçbir şey olmamış gibi davranınca, A.Rıza Bey durumu gururuna yediremez ve büyük umutlar bağladığı bu işten istifa eder.

Beş çocuğuna nasıl bakacağını kara kara düşünerek evin yolunu tutar. Evde onu bekleyen sürprizden habersizdir. Evin büyük oğlu Şevket, müracaat ettiği bankanın mülakatında başarılı olmuş ve işe kabul edilmiştir. Evdekiler bir bayram havası içinde, müjdeli haberi babalarına vermek için beklerken A.Rıza Bey gelir. A.Rıza Bey, istifa ettiği günün akşamı aldığı bu haberle çok mutlu olur.

Şevket, işyerinden Ferhunde adlı bir bayana aşık olur ve bunu ailesine açar. Annesi bu duruma ses çıkarmazken, babası bu ilişkiye şiddetle karşı çıkar. Şevket’le Ferhunde evlenir.

Bu duruma en çok sevinen ilk başlarda Leyla ve Necla olmuştur. Evden dışarı çıkmalarına izin verilmediği için bunalan iki kız, Ferhunde’nin gelişiyle eve renk geleceğini düşünür. Ferhunde aslında çok kurnaz, inatçı, sinsi biridir. Kısa zamanda evin hakimiyetini ele geçiren Ferhunde, evde tanışma partileri düzenlenmesine de öncülük eder. Bu partiler, evden dışarı çıkmalarına annesi ve babası tarafından izin verilmeyen Leyla ve Necla’ya uygun damat adayını bulmak için yapılır. Evde parti vesilesiyle birçok fuzuli masraf yapılmaya başlanır. Evin ekonomisi yavaş yavaş çökmeye başlar. A.Rıza Bey, bu partilere karşı çıkar ama sözünü bir türlü dinletemez. Anne Hayriye Hanım, kızlarını dışarı çıkarmadıklarını, o yüzden bu tanışma partilerine ses çıkarmamaları gerektiğini söyleyerek susturur eşini.

Sorumsuzca yapılan harcamalar yüzünden borçlar birikir ve -A.Rıza Bey’in işten çıkmasından sonra- sadece Şevket’in omuzları üzerinde duran ev ekonomisi çöker.
Şevket uzun uzun düşünür ve bir çıkış yolu arar. Annesi ve babası bu günlerinde onu dalgın gördükçe konuşmak ister ama hiçbir yanıt alamaz. Uzun süre bu böyle devam eder. Bir gün eve gelen polisler Şevket’i aniden alıp götürürler. Çalıştığı bankanın müşteri hesaplarıyla oynamış ve bir müşterisinin hesabını kendi üstüne geçirmiş olan Şevket’i dolandırıcılık suçuyla hapse atarlar. Şevket, ailesinin tüm umutlarını suya düşürmüş ve herkesi hayal kırıklığına uğratmıştır.

Büyük kız Fikret, olanları izlemekte ve evin çığrından çıkmasında babasını sorumlu görmektedir. Babasının yanına gidip çok kez konuşmuş, aile reisi olarak ondan sözünü geçirmesini istemiş ama bu konuşmalar fayda vermeyince “cehennem” olarak adlandırdığı evden kaçıp gitmeyi planlamıştır. Eşi vefat etmiş olan, çocuklu bir beyle evlenir. Leyla ve Necla için yapılan davetlerin evin ekonomisinin bozulmasından başka bir sonuç getirmeyeceğini anlayan ev halkı, bu gidişe bir dur der. Leyla için gelen görücüler değerlendirilmeye başlanır.

Bunlardan Adülvahap adında Suriye’li bir beyle anlaşır Leyla ve hemen nişan yaparlar. Leyla, adamı sevmez. Sadece, baba evinden çıktığı vakit, kendisini karşılayacak zenginliklerin hayalini kurar. İçinde yaşayacağı bir saray, etrafında pervane olan hizmetçiler, düzenlenecek eğlenceler... Bunları düşünmek bile Leyla’nın aklını başından alır ve evden bir an önce gitmek ister.

Nişanlı çift bir gün dışarda dolaşırken Leyla arkadaşlarını görür ve onlara selam verip ayaküstü konuşur, yanındaki nişanlısını da tanıştırır. Bu hareket, Leyla’ya birçok yasaklar getirmiş olan Abdülvahap Bey’in hoşuna gitmez ve hemen Leyla’yı ailesine “uygunsuz hareketlerde bulunduğuna dair” şikayet eder. Eğer münasip görürlerse, nişanı bozup diğer kızları Necla ile evlenmek istediğini belirtir. Bu, Leyla’dan sıkıldığı ve ondan ayrılmak istediği için ortaya attığı bir bahanedir. Bu pişkinlik karşısında Ali Rıza Bey ve Hayriye hanım deliye döner ve Leyla’nın o adamdan bir an önce ayrılmasını sağlayıp Necla’yı ona vermeyeceklerini söylerler. Ancak, bu haberi alan Necla, kendisiyle evlenmek isteyen Abdülvahap’a “evet” der ve ailesinin rızası olmadan onunla kaçar. Necla da Leyla gibi zenginlik hayalleri kurmakta, bunun haricinde hiçbir şey düşünmemektedir. Ancak hiçbir şeyin sandığı gibi olmadığını eve geldiğinde anlar. Bu adam, 3 çocuklu, fakir biridir ve kendisine bir hizmetçi aramaktadır.

Bir süre sonra Necla babasına bir mektup yazar. Mektupta, yanlış bir evlilik yaptığını anladığını, pişmanlığını ve geri dönmek istediğini söylese de, babası verdiği cevapta onu geri çevirir.

Leyla, kardeşinin kendisine oynadığı bu oyunun etkisinden kurtulduğunda, babasından gizli, evli bir adamla birlikte yaşamaya başlar. İlişkiyi sadece annesi bilir fakat ses çıkarmaz. Bir gün, kahve arkadaşlarından biri vasıtasıyla, Leyla’nın çoluk çocuk sahibi bir adamla metres hayatı yaşadığını öğrenen A.Rıza Bey, çılgına döner ve akşam eve geldiğinde öğrendiği bütün gerçekleri Leyla’nın yüzüne haykırarak onu evden kovar ve evlatlıktan reddetiğini açıklar.

Dört çocuk da evden uçup gitmiş ve ellerinde sadece en küçükleri Ayşe kalmıştır. Ali Rıza Bey ve Hayriye Hanım, bu zor günlerinde birbirlerine daha sıkı sarılmak yerine bu olanlar için birbirlerini suçlamaktan geri kalmazlar.

Hayriye Hanım, kocasının tüm karşı gelmelerine aldırış etmeden sık sık Leyla’dan bahsetmeye başlar. Leyla ile nikahlanmak isteyen ama henüz karısından boşanamadığı için bunu yapamayan bu avukat için kötü olduğuna dair bir duyum almamıştır. Bu ilişkiyi onaylayan Hayriye Hanım, kocasının da onun kötü biri olmadığını bilmesini ister. Hayriye Hanım aslında Ali Rıza Bey ile beraber kızının yanına gidip onunla yaşamak istemekte ve bunun için Ali Rıza Bey’i de ikna etmeye çalışmaktadır. Ali Rıza Bey ise Leyla’yı bir daha dünya gözüyle görmemek için yemin etmiş olduğundan Hayriye Hanım’ın tüm bu çabaları sonuçsuz kalır.

Ali Rıza Bey, eşine, kendisi istediği taktirde Leyla’nın yanına gidebileceğini, kendisinin aradan çekilebileceğini söyler. Kafasındaki düşünce, Adapazarı’na, büyük kızı Fikret’in yanına gitmektir. Fikret’e gider ama Fikret’in eşinden gördüğü muameleden dolayı 15 günden fazla duramaz.

Bundan sonrasını kitaptan aktarıyorum:

“Ali Rıza Bey, Adapazarı’ndan döndükten sonra evine girmedi. İki gün orada, üç gün burada, serseri serseri dolaştı. Nihayet kışa doğru hastalandı. Sol kolu ve sol bacağı büsbütün işlemez oldu. Eski tanıdıklarından birinin vasıtasıyla bir hastaneye girdi. Fakat uzun müddet kalmadı. Bir gün, Hayriye Hanım’la Leyla, otomobille hastaneye geldiler., ağlaya ağlaya Ali Rıza Bey’in boynuna sarıldılar.

Leyla:
_ Baba, seni dünyada bırakmayız, dedi.

Hayriye Hanım:
_ A.Rıza Bey, artık inadı bırak. Biraz da benim dediğim olsun, diye yalvarmaya başladı.

Hayriye Hanım’ın kocasının inadından korkması boş bir kuruntu idi. İhtiyarlık ve hastalık, onun sinirlerini gevşetmiş, isyanlarını kökünden kurutmuştu. Kızının ve karısının nasıl olup da bu kadar güzel elbiseler giydiklerine hayret etmiyor, onları tekrar gördüğü için çocuk gibi memnun, artık büsbütün ağırlaşmış diliyle bir şeyler anlatmaya uğraşıyor, gözlerinden yaş çıkmadan, hıçkırık tutmuş gibi kuru kuru ağlıyordu.

Hayriye Hanım, Dolap Sokağı’ndaki evi kiraya vermiş, Ayşe ile beraber Leyla’nın Taksim’deki apartmanına taşınmıştı. Leyla’nın avukatı haftada ancak bir iki gece cadoloz karısından kurtulabildiği için zavallı çocuk, koca apartmanda bir hizmetçi kızla hemen hemen yalnız yaşıyordu. Leyla’nın hali vakti çok yerinde idi. Avukat ona ayda birkaç yüz lira para veriyordu. Ne çare ki, kendisi tecrübesiz bir çocuk olduğu için kullanmasını bilmiyordu. Şimdi Allah razı osun, annesi onun evine kilit kürek ve boğaz tokluğuna mükemmel bir kahya kadın olmuştu.

A.Rıza Bey’e bu apartmanda güneşe ve denize karşı güzel bir oda hazırlamışlardı. İhtiyar adam, rahata ve bol yiyeceğe kavuşunca az zamanda düzeldi. Elinde bastonuyla evin içinde dolaşıyor, dilinin tutukluğuna bakmadan Leyla’nın papağanına lisan dersi vermeye uğraşıyordu.

Hatta ara sıra avukatın apartmanında arkadaşları şerefine düzenlediği eğlencelerde bulunuyor, kah sıcak ve şık mutfakta meze hazırlayan Hayriye Hanım’a yardıma geliyor, kah artık on beş yaşında güzel bir kız olan Ayşe ile beraber bazı kadınlarla gülünç danslar yapmaya kalkarak meclisi şenlendirdiği bile oluyordu.

Evde oturmaktan sıkıldığı zaman, onu tertemiz giydiriyorlar, açık bir arabaya bindirerek hava almaya gönderiyorlardı.

Ali Rıza Bey o günlerde bayram elbiseleriyle bayram beşiğine binmiş çocuklar kadar neşeliydi. Yalnız, sokaklardaki kalabalığın içinde ara sıra eski kahve arkadaşlarından bazıları ile göz göze gelmese...”

# #

Yazar: Reşat Nuri Güntekin
Yayın yeri ve yılı: İnkılap Kitabevi – İst. 1999 (35. Baskı)
Sayfa sayısı: 135

Değirmen

2008-07-08T00:29:00.015+03:00

Sarıpınar adlı ilçede bir deprem olur. Hafif şiddetteki bu deprem, can kaybı olmaksızın atlatılmıştır ama karakol komutanı ve belediye başkatibi merkeze çektikleri telgrafta durumun çok ciddi olduğunu, maddi hasarın ve ölü sayısının fazla olduğunu haber verirler. Bu telgraf yüzünden basın da olayı iyice abartır ve vali Sarıpınar’a bir yardım heyeti yollar.

İşin bu dereceye varacağını tahmin etmeyen Sarıpınar Kaymakamı Halil Hilmi Efendi, olay dünya basınında da yankılanınca telaşlanır.

Yardım heyetini için ilçede düzenlenen ziyafetler, heyeti susturmaya yetmiştir. Heyet, kendinden bekleneni yapmaz.

Kitabın bu bölümünden sonra, bu vahim durumu ört bas etmek için yapılan türlü entrika ve oyunlar anlatılıyor.

# #

Yzar: Reşat Nuri Güntekin
Yayın yeri ve yılı: İnkılap Kitabevi – İst. 1998
Sayfa sayısı: 144

Memleket Hikayeleri

2008-07-04T16:08:00.020+03:00

Refik Halit Karay’ın Memleket Hikayeleri (1919), 18 ayrı hikayeden oluşuyor.

Yatık Emine:
Uygunsuz hareketleri yüzünden Ankara’dan alınıp, daha uzak bir kasabaya getirtilen Emine’nin başından geçenler anlatılıyor. Başkaları tarafından sürekli azarlanan, horlanan, itilip kakılan bu kadına Yatık Emine denmesinin sebebi, herşeye, herkese boyun eğmesi ve hakkını hiçbir zaman aramamasından geliyor. Hikaye; Emine’nin çektiği onca sıkıntıdan sonra, kendisine verilen köhne bir evde açlıktan buz kesmiş cesedinin bulunmasıyla bitiyor.

Alıntı:
“Bir aralık polislerden biri merhamete geldi, çantasını açtı, bir kuruş çıkardı. Bir kuruş koca bir ekmek demekti. Lakin nasılsa bu sadaka hazırlığı komserin gözüne ilişti. Tutulmuş gibi, bir hamlede gözleri dönmüş, kendisini dışarı attı:
_ Verme, verme! diye bağırdı.

Emine’nin uzattığı el boşta kaldı. Hayatın dayanılmaz bir sarsıntısı bu kadını bir defa yere kapatmış, sonra her halkası başka biçim sıkıntı ve katlanıştan yapılma bir uzun, ağır zincir vücuduna dolanarak onu yaralaya bereleye sürüklemiş, paramparça etmişti. Bu manevi değil, adeta elle tutulur bir zincirdi. Bu, benzetme değil, işin doğrusuydu. O her şeye ne derin bir boyun eğişle katlanmıştı. Fakat bu kadar hainliğe şimdiye dek rast gelmemişti. Gözlerini çevirdi. İçinden 15 senelik uğursuzlukların hazmedilmemiş acısı taşan bir bakışla komseri uzun uzun süzdü. Sonra gene bir şey demeden, aç bir kurt gibi üstüne atılıp ısırması, parçalaması gereken bu herife karşı hala isyan etmek isteği duymadan salına salına hükümet avlusundan çıkıp gitti.”

Şeftali Bahçeleri

Görevine yeni atanan yazı işleri müdürü Agah Bey, kendisiyle aynı dairede çalışan arkadaşlarının tembelliğinden, boşvermişliğinden şikayetçidir. Memlekete hizmet etmek aşkıyla yanıp tutuşmaktadır.

“Memlekete ciddi hizmet etmek kararını almıştı. Başının içinde, kasabaya indiği gün, yeni düzenlemeler, örgütler, yardım dernekleri gibi ağır düşünceler doluydu. Bu küçük şehirde kocaman işler göreceğini, herkese parmak ısırtacak eserler çıkaracağını sanıyordu. Durmayarak, dinlenmeyerek çalışacaktı. Memleketi kaplayan tembelliği, durgunluğu, kafası almıyordu. Bu uyuşukluk, bu kayıtsızlık ne? diye kendi kendine soruyor, cevabını bulamıyordu.”

Ancak zamanla kendisi de şikayet ettiği bu memurlara benzemeye, işleri savsaklamaya başlar. Görev aşkıyla yanıp tututşan Agah Bey’in zamanla gösterdiği bu değişim, komik ve iğneleyici bir dille anlatılıyor.

“ Çalışmaya gönlünde hiç de istek kalmamıştı. Hatta Kadı Efendi’yle satranç oynamak, fıskiyeli kahvede muhasebeci beyle tavla atmak gibi eğlenceler onu çoğunlukla dışarıda alıkoyuyor, daireye gitmesine engel oluyordu. Şimdi, geçen günlerdeki hizmet, imar, yeni düzenlemeler gibi fikirlerini hatırladıkça nargilesini gürleterek gülümsüyor, arkadaşlarına kendini mazur göstermek için: “Toyluk, ne yaparsın?” diyordu.”

Koca Öküz
Sahibi tarafından satıldıktan sonra, yeni sahibine alışamayan ve türlü huysuzluklar yapan bir öküzün komik hikayesi anlatılıyor.

Vehbi Efendi’nin Kuşkusu
Başkasından hamile kaldığı halde, Vehbi Efendi’yi sorumlu tutan kadınla Vehbi Efendi arasında geçen öyküden oluşuyor.

Sarı Bal
Sarı Bal lakaplı bir hayat kadınıyla birlikte olan bir ilçe kaymakamının yakalanışı anlatılıyor.

Şaka
Sevdiği kızı şaşırtmak, ona bir şaka yapmak amacıyla gecenin bir yarısı denize girmeye kalkan ama ertesi sabah cesedi bulunan Servet Efendi’nin hüzünlü öyküsü anlatılıyor.

Küs Ömer
Yaşadığı her başarısızlıktan çok etkilenen ve her başarısızlıkta tepkisini etrafa küsüp insanlardan kaçarak gösteren Ömer’in öyküsünü okurken güleyim mi ağlayayım mı bilemedim.

Boz Eşek
Ölmek üzere iken, son vasiyetinin boz eşeğinin Mekke’ye vakfedilmesi olduğunu söyleyen talihsiz bir adam var bu hikayede. Bir de adam öldükten sonra, bu vasiyeti yerine getirmek için seferber olan birkaç köylünün içine düştükleri traji komik durumlar...

Yatır
Köy halkının gözü gibi baktığı yatırın başına gelenler anlatılıyor.

Komşu Namusu
Karısı tarafından aldatıldığını öğrenen kocanın, her şeyi öğrendikten sonra hiçbir şey olmamış gibi davranmaya devam ettiği garip bir öykü..

Yılda Bir
Bekir ve Elif’in aşkı konu edilmiş.

Sus Payı
Hasip ve Fotika’nın aşkı anlatılıyor.

Kuvvete Karşı
Amerikan Elçiliği hizmet vapuruna bağlı 9 gemicinin öyküsü anlatılıyor.

Cer Hocası
Memurluk yaparken, meşrutiyetin ilanıyla ilk tasfiyede açığa alınan Asım Bey’in ekmek kavgası anlatılıyor.

Garip Bir Hediye
Garip bir hediye olarak nitelenen şey, Feridun Bey’e (hayatını kurtardığı bir Yahudi tarafından verilen) ve uzun zaman sonra üstünde 2 pırlanta olduğu anlaşılan bir tıraş fırçası. Okurken gerçekten de garip bir hediye diye düşündüm.

Bir Saldırı
Hayrullah Efendi’nin başından geçen traji komik bir hırsızlık hikayesi anlatılıyor.

Ayşe’nin Yazgısı
Talihsiz Ayşe’nin başına gelen kötü tesadüfler anlatılıyor.

Garaz (Garez)
Köy yaşantısından kopup büyük umutlarla geldikleri İstanbul’da yaşamaya başlayan Nebile ve ailesi var bu öyküde. İstanbul’a bir türlü ayak uyduramayan ve bir süre sonra babasının iflas etmesiyle köylerine geri dönmek zorunda kalan ve bu yüzden babasına büyük kin beslemeye başlayan Nebile’nin içinde kopan fırtınalar anlatılmış.

# #

Yazar: R.Halit Karay
Baskı yeri ve yılı: İnkılap Kitabevi - İst. 1995
Günümüz türkçesine uyarlayan: Ender Karay
Sayfa sayısı: 192

Aşk-ı Memnu

2008-06-30T00:08:00.011+03:00

Halit Ziya Uşaklıgil’in bu romanında Bihter, aslında hiç sevmediği Adnan Bey’le maddiyat için evlenmiş ve sonuçta, mutsuz olmuş bir kadındır. Bihter zamanla, Adnan Bey’in yeğeni Behlül’e ilgi duymaya başlar.

Bihter, Adnan Bey, Behlül ve Adnan Bey’in kızı Nihal arasında peşi sıra geçen ve sonunda adeta bir yılan hikayesine dönen olaylarda kahramanlar, birbirlerine karşı son derece samimiyetsiz, iki yüzlü kişilikler olarak çizilmiş. Adnan Bey ve Nihal arasındaki baba-kız ilişkisi hariç.

# #

Yazar: H.Ziya Uşaklıgil
Özgür Yay. – İst. 2001
Sayfa Sayısı: 514

# #

Define

2008-05-29T01:09:00.012+03:00

Eser, 1918 İstanbulu’nda Mehmet Rauf tarafından yazılmış bir polisiye roman.

Şakir Bey, Erzurum Hastanesi Başhekimi, Hacı Hanım ise, yıllar önce eşini kaybetmiş ve bu hastanede uzun süredir tedavi görmekte olan yaşlı bir bayandır. Şakir Bey ve Hacı Hanım, hasta-doktor ilişkisi içinde zamanla birbirlerini tanıdıkça aralarında bir yakınlık ve güven doğmuş, Hacı Hanım Şakir Bey’e “oğlum” diye hitap ederken, Şakir Bey de ona “valide hanım” diye hitap etmeye başlamıştır.

Bir gün Hacı Hanım, Şakir Bey’i yanına çağırıp ona çok önemli ve gizli bir şey söyleyeceğini açıklar ve doktorun şaşkın bakışları arasında konuşmaya başlar:
Hacı Hanım, Abdülhamit’in paşalarından Abdüssamed Paşa’nın konağında uzun süre kahyalık yaptığını, paşanın eşinin öldüğünü ve bir kızı kaldığını (Hadiye Hanım) söyler.

Raci Bey ismindeki bir adamın, Abdüssamed Paşa’ya parası için gösterdiği yakın ilgiyi Hadiye Hanım, kendisi için sanmış ve paşanın beraberliklerini baştan beri tasvip etmediği Raci Bey’e kanarak onunla Fransa’ya kaçmıştır. Raci Bey’in tek amacı, Hadiye Hanım vasıtasıyla paşadan para sızdırmaktır. Abdussamed Paşa, bu kaçıştan sonra kızı Hadiye’nin izini ne yazık ki bir daha bulamaz.

Abdüssamed Paşa, uğraşlarına rağmen kızı Hadiye Hanım’a ulaşamayınca, evinde kahyalık yapan ve çok güvenilir bulduğu Hacı Hanım’a, Fuzuli’nin Divanı’nı verir ve yıllarca biriktirdiği yegane servetinin yerinin, bu Divan’ın içindeki şifreli cümlelerde gizli olduğunu, -Divan’ın Raci Bey’in eline geçmesinden korktuğu için- Raci Bey’den gizli bir şekilde bu Divan’ı kızı Hadiye Hanım’a ulaştırması gerektiğini söyler.

Hacı Hanım, uzun yıllar uğraşmış ama paşanın kızının izine rastlayamamış, Abdüssamed Paşa tarafından kendisine verilen bu görevi yerine getirememiştir. Şimdi tedavi edilmekte olduğu hastanede, ölüme bu kadar yakınken, çok güvendiği Şakir Bey’e olanları ayrıntılarıyla anlatıp, Divan’ı verir. Kendisi başarılı olamadığı için şifreyi Şakir Bey’in çözmesini ve serveti paşanın kızı Hadiye Hanım’a ulaştırmasını istemektedir.

Şakir Bey, kendisine verilen bu görevin sorumluluğuyla, uzun ve zorlu uğraşlar sonunda paşanın kızını bulur ve olanları anlatır. Divan içindeki tüm şifreleri çözen ve paşanın hazinesini Hadiye Hanım ve kızı Suzan’a ulaştıran Şakir Bey sayesinde roman mutlu sonla biter.

# #

Ben eleştirmen değilim ama romanı sevdiğimi de söyleyemem.
Kitabı okumadan önce, hakkında bir yazı okumuştum. Bu yazıda, Mehmet Rauf’un, başyapıt sayılan Eylül’ünden sonraki bazı romanlarını (Define, Kan Damlası gibi) yazarın, o dönem içinde bulunduğu maddi sıkıntıdan kurtulmak amacıyla yani bir “gereklilik sonucunda” yazdığı anlatılıyordu. Kitabı okuduktan sonra bu yazının söylemek istediğini daha iyi anladım.

# #

Yazar: Mehmet Rauf
Timaş Yayınları
İst. 2003
Sayfa Sayısı: 111

Üç Hikaye

2008-05-24T01:29:00.013+03:00

Cumhuriyet öncesi dönemde Mehmet Rauf tarafından yazılmış eserde, Girdap, Bir Hüsran Hikayesi, Hediyeler adlı üç hikaye yer alıyor.

Girdap’ta, çektiği yoksulluk karşısında onurundan hiçbir zaman taviz vermeyen Behiç adlı bir gencin öyküsü anlatılıyor. Behiç, işlerini el etek öpüp yaptırarak para kazanan, emeğe saygısı olmayan insanların aksine onuruyla dimdik ayakta duran bir karakter olarak çizilmiş.

Bir Hüsran Hikayesi ve Hediyeler adlı iki hikaye ise, o dönem insanının evliliğe bakış açısını ve bu yolda içine düştüğü çıkmazları anlatıyor.

# #

Yazar: Mehmet Rauf
Hazırlayan: Selahattin Hacıoğlu
Bordo-Siyah Klasik Yayınlar
Trend Yay. - İst. 2008
Sayfa Sayısı: 140

Eylül

2008-05-22T03:38:00.017+03:00

Mehmet Rauf’un bu eseri, romandaki karakterlerin olaylar karşısındaki ruhsal durumlarından bahsettiği, sıklıkla ruhsal çözümlemelere yer verdiği için, edebiyatımızın ilk psikolojik romanı.

Roman, İstanbul'da geçiyor. Mevsimlerden sonbahar. Suat ve Süreyya evli bir çifttir. Süreyya’nın yakın arkadaşı Necip, çiftin israrları üzerine sık sık onların yaşadığı konağa gider ve beraber çok güzel vakit geçirirler. Necip, zamanla neredeyse ailenin bir parçası haline gelir. Üçü birlikte, düzenledikleri etrafı keşif gezilerinde çok eğlenirler. Süreyya yeni aldığı sandalla geziler yapar, Suat ve Necip müziğe tutkundur, beraber piyano çalıp şarkılar söyleyerek bulundukları anın tadını çıkarırlar. Günler günleri kovalar. Herşey ne kadar güzeldir.

Suat ve Necip, her konuda uyum içindedir, adeta birbirlerini tamamlamaktadırlar. Zamanla Necip, bu en yakın arkadaşının eşi Suat’a ilgi duymaya başlar. Bu his, sonraları büyük bir tutkuya dönüşür. İçinde bulunduğu durumu önceleri Suat’a söyleyemeyen Necip, nihayet bir gün ona duygularını açar. Gerçek temizliğin, saflığın Suat’ta toplandığından, birbirlerini böylesine tamamlarken ayrı geçirilecek her an’ın ne büyük bir kayıp olduğundan emindir artık.

Suat da Necip’e karşı büyük bir aşk beslemektedir ama eşine ihanet edeceği düşüncesi onu mahvettiği için, ilk başlarda Necip’e karşı ilgisizmiş gibi görünür. Sonunda Suat da içini döker. Ancak, Suat’ın Süreyya’ya olan sadakati, bu aşkı hiçbir yere götüremez. Bu duruma içten içe öfkelenen Necip, Suat’a kavuşamamanın verdiği acıyla birlikte, Suat’ı suçlar ve onun istese herşeyden vazgeçip kendisiyle geleceğini, herşeyi geride bırakıp aşkı uğrunda ölüme bile gidebileceğini düşündüğü için, onu affedemez. Aşk, artık Suat ve Necip için bir çıkmaz sokak olunca, Necip çareyi kaçmakta bulur. Suat’tan uzaklaşınca onu unutacağını, acısının hafifleyeceğini düşünür. Bu gidişin ardından Suat, çektiği acının tesiriyle, onu bir daha göremeyecek olmanın verdiği acıyla yıkılır. Ama yapacak bir şey yoktur.

(Kitabın tam burasında konakta çıkan korkunç yangın anlatılmaya başlanmış. Buraya kadar olaylar en ince ayrıntısına kadar verildiği için, yangına çok ani girildiği hissi uyandı bende) Necip, alevler içinde kalan konakta Suat’ı kurtarabilmek için alevlerin arasına dalar ve koşarak Suat’ın bulunduğu odaya girdiği sırada, alevler içindeki ahşap tavan büyük bir çatırtıyla iki sevgilinin üstüne düşer. Bu aşk öyküsü de acıyla noktalanmış olur.

Alıntı:

“Süreyya ve Suat’ın birbirlerine karşı ilk günlerin coşkulu ve gönül açıklığına benzer böyle bir bağlılıkları vardı. Boğaza geldiklerinden beri içleri açılmıştı. Hep yeni şeylerin özlemi içindeydiler. Süreyya’nın çocukça sevinmeleri, delilikleri oluyordu. Ve bunlar, Suat’ın kalbinde duyduğu sıcaklığın ilgiye muhtaç coşkularında büyük bir mutluluğa yol açıyordu. Bu yüzden Suat, hayatlarını düzenli, güzel yapmak için çok çalışıyordu. Yılgınlık nedir bilmiyor, bir yaşam kurabilmek için böyle didinip sonra ödülünü aldıkça Süreyya’yı yeniden böyle özlemli ve şen buldukça mutlu oluyordu. İstiyordu ki, Süreyya evde şikayet edecek hiçbir şey bulamasın. Hazırlıkla, öte beri almakla, her şeye düzen vermekle geçen ilk günlerden sonra, evin günlük düzeninin oluştuğu, birbirine benzeyen günlerin ardı ardına sıralandığı günler geldi. Bu günlerde bile, bağdaki son zamanlara göre, yeni evli bir karı kocanın sıcaklığı ve neşesi vardı.”

............................................................................

“Suat’ın saflık ve sessizlikle dolu bakışı Necip’i ağlatacak kadar etkiliyordu. Bütün yüzünde, dudaklarında, alnında öyle bir namus halesi görüyordu ki, önceden bu şeylerle çok meşgul olduğu için olanca ciddiyeti ve önemseyişiyle takdir ediyor ve “herkes de benim gibidir değil mi?” diye tecrübeli geçinenlere gülüyordu. “Kabahat hep genelleme ve sonuç çıkarmada!” diyordu. “Sınırlanmış bir bakışla bakıp genelleştirmek... İşte bir cinayet!”

.............................................................................

Necip, birer birer olaylarıyla göstererek ondaki tabirin kıtlığından “meleklik” dediği şeyleri anlattı. Uysallığı ve sabrı, mihribanlığı, sessizliği ve gülümsemesiyle bir kadının nasıl daima tapılmaya layık olacağını tarif etti.

Suat:
_” Nasıl? Bir kadını sabır ve tahammülü için mi seversiniz?” diyordu.

Bunun, kadınlığı nasıl süslediğini, sessizlik ve gülümsemenin yorgun ve yaralı erkekler için nasıl bir kuvvet ve teselli olduğunu anlattı Necip. Suat bunları, dikişini yanına koymuş, başını koluna dayamış dinliyordu. Kendi kendine “Süreyya da böyle görse, böyle düşünse...” diyordu.

................................................................................

“Burada bir süre daha kalmamak bir zorunlulukmuş gibi, bu zorunluluğa katlanması büyük bir azap olduğu halde yine gitmek istiyordu Necip. Suat’a karşı derin bir kırgınlığı, sebebini anlayamadığı bir dargınlığı vardı ve ona böyle acı vermekten büyük bir zevk duyuyor, onun gözlerindeki üzüntü ifadesini görerek içi açılıyordu. Onun, kendisinin gitmesini istemediğini bilerek bu isteğe uymamaktan, onu öyle ezmekten zevk alıyor, sonra, “evet sade o kadar, sade burada yemeğe kalmaktan ibaret. Hiç düşünmüyor. Bir kadın mesut etmek isterse herşeyi, severse herşeyi yapar” diye durumunun dayanılmaz, değiştirilemez oluşunun acısını ondan çıkarmak istiyor, bütün sorumluluğu ona yüklüyordu”

...................................................................................

“Necip, hayatta aşka karşı zafer kazanacak hiçbirşey bulmuyordu. Beşer his ve isteklerinin en yücesi, en seçkini o idi. Dünyada, büyük, hükmedici, doğal ancak o vardı. Onun yanında herşey suni, basit, itibarsız kalıyordu. “Ah sade aşk, sade birbirini sevenlerin her şeyi unutup aydınlık, süslü gördükleri şiir dünyası ve heyecan var. Sade o, sade o..."

Hatta bütün ceza bile olsa, bütün hıyanet bile olsa, onu bilmeyenler, bu saniyeyi yaşamayanlar için “yaşamak!” diye feryat etmek lazımdı.”

# #

Yazar: Mehmet Rauf
İnkılap Kitabevi
Yayın Yılı: 2003
Sayfa Sayısı: 365

Vatan Yahut Silistre

2008-05-14T00:07:00.019+03:00

Tanzimat Dönemi’ne ait olan eser, vatan sevgisi, vatan için can vermek duyguları üzerine kurulu bir tiyatro oyunu olup, 1873’te Namık Kemal tarafından yazılmıştır ve klasik tiyatro yazınımızın ilk yetkin örneğidir.

Oyunda, Silistre Kalesi’ni kahramanca savunan Osmanlı askerlerini görüyoruz. İslam Bey, sevgilisi Zekiye’yi ardında bırakarak gönüllü subay olarak bu savunmaya gider. Bu gidişin ardından Zekiye de, erkek kılığına girip İslam Bey’in peşinden gönüllü olarak savaşa katılır.

Kahramanca yapılan savunmadan sonra kale kurtarılır. Bu arada, Miralay Sıdkı Bey’in, Zekiye’nin öldüğünü düşündüğü babası olduğu ortaya çıkar. Kale özgürlüğe, iki sevgili de (Zekiye ve İslam) birbirine kavuşur.

# #

Yazar: Namık Kemal
Bordo Siyah Klasik Yay.
İst 2007
Sayfa sayısı: 100

İntibah

2008-05-12T00:11:00.015+03:00

Tanzimat Dönemi’nde Namık Kemal tarafından Romantik üslupla yazılan eser, klasik romanımızın ilk yazınsal örneği olması bakımından önemli yere sahip. İlk ismi “Son Pişmanlık” iken, sonradan değişikliğe uğrayarak, “İntibah” (kelime anlamı uyanma, uyanış) adını alır.

Mümkün olduğunca kendi döneminin Osmanlıca sözcüklerinden arındırılmaya çalışılmış, Osmanlıca sözcüklerin Türkçe karşılıkları bulunarak sadeleşmeye gidilmiş. Yazıldıkları halleriyle verilen Osmanlıca kelimeler de var ki, bunların Türkçe karşılıkları da dipnotlarda belirtilmiş. Buna rağmen, kitabın ilk bölümünde kurulan uzun cümleler ve tasvirlerdeki abartılar beni biraz yordu. Ama kitabı yarıladıktan sonra cümleler daha kısalmaya, okumak daha keyifli olmaya başladı. Kitabın son 20 sayfasını ise heyecanla okudum.

Ali Bey, Ali Bey’in annesi, avını eline geçirebilmek için hiçbir kötülükten kaçınmayan, güzel ve güzel olduğu kadar da kötü ve tehlikeli bir kadın olan Mehpeker ve Ali Bey’i deliler gibi seven masum Dilaşub dörtlüsü arasında geçen bir roman bu.

Ali Bey, iyi eğitim görmüş, görgülü bir ailenin oğludur. İstanbul’da memurluk yapar. İş saatlerinin dışında Çamlıca semtine giderek gezip dolaşmaktan, arkadaşlarıyla görüşmekten hoşlanır. Yine bu gezilerden birinde isminin sonradan Mehpeyker olduğunu öğrendiği bir kadına rastlar ve ona aşık olur. Mehpeyker, çok güzel, çok alımlı ancak çok edepsiz biridir. Ali Bey’in aşkına karşılık verir.

Aile terbiyesi almış olan Ali Bey, önceleri Mehpeyker’i de kendisi gibi görür ve onun namusundan zerre kadar şüphelenmez. Zamanla etrafındaki insanların uyarmasıyla gerçekleri öğrenir ve bu ilişkiden vazgeçme kararı alır. Ama kadının, kendisinden başkasını sevmeyeceğini, ilk gördüğü günden beri ona tutkun olduğunu anlatması ve Ali Bey’e türlü yeminler etmesi üzerine Ali Bey bu kötü kadını terkedemez, aksine ona daha da bağlanır.

Mehpeyker ile buluşmaya ve evde kendisini merakla bekleyen annesine her geç gelişinde yalanalar söylemeye başlayan Ali Bey, bir gece Mehpeyker’in evine gidip de onu evde bulamayınca onun başkasıyla buluştuğunu anlar. Bu ihanetle birlikte, ilişkilerinin yürümeyeceğinin farkına varır ve kadının yalvarıp yakarmalarına aldırış etmeden onu terkeder.

Oğlunun mutluluğundan başka bir şey istemeyen anne, olanları öğrenmiş, bu uygunsuz ilişkiden onu kurtarabilmek için Mehpeyker’den çok daha güzel bir kadını (Dilaşub) eve cariye olarak getirtmiştir bile. Son derece edepli olan bu kız, önceleri Ali Bey için hiçbirşey ifade etmezken, Ali Bey, Mehpeyker’in kendisine yaşattıklarını, onun ahlaksızlıklarını düşündükçe tertemiz bir kız olan Dilaşub’la evlilik yolunda yürümeye karar verir.

Kıskançlık krizlerine giren Mehpeyker, bu durumu kabullenemez. Aşkına Ali Bey’den karşılık bulamadığı için, öc almaya karar verir ve kendisine rakip olarak gördüğü Dilaşub’un eksiğini aramaya koyulur. Sinsice yaptığı hilelerle, attığı iftiralarla, bir süre sonra amacına ulaşan kadın, Ali Bey ve Dilaşub ilişkisinin bitmesine ve Dilaşub’un Ali Bey tarafından dövülerek evden atılamsına sebep olur.

Bu duruma çok sevinen Mehpeyker, Dilaşub’u cariye olarak yanına alır ve öcünü almak için türlü eziyetler yapmaya başlar.

Son bir umutla, kendinden emin bir şekilde Ali Bey’in yanına giden ve tekrar beraber olmak istediğini söyleyen Mehpeyker, Ali Bey’in onu reddeden aşağılayıcı tavrı yüzünden neye uğradığını şaşırır ve tek çarenin onu (Ali Bey’i) öldürmek olduğunda karar kılar.

Mehpeyker, yanındaki kötü adamla (Abdullah Efendi) plan yapar. Mehpeyker, kendi evinde eziyet ederek tuttuğu Dilaşub’un, Ali Bey’i öldürecekleri anı görmesini ve böylelikle Dilaşub’un, hayatına yaşayan bir ölü olarak devam etmesini istemektedir. Bu yüzden Onu, olayları görebileceğini düşündüğü bir odaya kapatır.

Dilaşub, iki hainin aralarında yaptıkları tüm planı duyar ve Ali Bey’i çok sevdiği ve ona zarar gelmesini istemediği için, Ona hayatının tehlikede olduğunu söyler. Mehpeyker’in, Dilaşub hakkında attığı iftiralara inanmakta olduğundan masum Dilaşub’a çok kızgın olan Ali Bey, bu duruma önce inanmaz ama konuşulanları kendi kulaklarıyla işitince, doğru olduğunu anlar. Gecenin karanlığında oradan gizlice ayrılıp polis çağırmaya gittiği sırada, Ali Bey’i bıçaklamayı planlayan Abdullah Efendi içeri girer. Gördüğü işkencelerden yorgun düşmüş Dilaşub, Ali Bey’in giderken bıraktığı paltosunu üzerine çekmiş yatmaktadır. Dilaşub’u Ali Bey zanneden Abdullah Efendi, bıçağı Dilaşub’un kalbine saplayarak onu öldürür.

Ali Bey döndüğünde, Mehpeyker, gülerek herşeyi ona anlatır. Aşkına karşılık vermediği için bu planı yaptıklarını, kanlar içinde yerde yatan Dilaşub’un aslında ne kadar masum olduğunu itiraf eder. Tüm bunlar üzerine Ali Bey Mehpeyker’i oracıkta öldürür.

Birkaç ay hapiste yatan Ali Bey, yaşadıklarının tesiriyle hastalanır ve 6 ay içinde vefat eder.

Alıntı:

“Sanki kaderin ressamı, her zaman birbirinin başına bela olagelmesi ve birinin ötekinin pençesinden kurtulmaması için gereken şeylerden, sevgiliye bağlılık, hainlik ve öc alma karakterlerinin aldatıcı bir resim üzerinde toplanmasını istemiş; sevgiliye bağlılığı, her türlü hüznü, her türlü talihsizliği ile Dilaşub’ta; hainliği, her türlü iğrençliği, her türlü korkunç sonu ile Mehpeyker’de; öc almayı, her türlü şiddeti, her türlü dehşeti ile Ali Bey’de somutlaştırmış idi.”
.........................................................

“ Yalnız Ali Bey, birkaç ay hapiste kaldı; hükümet izin verdikçe annesinin mezarına gidiyor, orada gerek onun ve gerek Dilaşub’un kara topraklarını gözlerinin yaşıyla suluyordu. Ne yararı var ki bu pişmanlık, zavallının 6 ay içinde üzüntüden ölmesinden başka bir şeye yaramadı. Ünlü sözdür ki, son pişmanlık fayda vermez.”

# #

Yazar: Namık Kemal
Bordo-Siyah Klasik Yayınlar
Trend Yay. İst. 2007
Sayfa Sayısı: 260

Memurlar Memurlar

2008-05-06T00:10:00.014+03:00

Eser, Aziz Nesin’in memurları konu edinen kitaplarından alınan seçme hikayelerin derlenmesiyle oluşuyor. Hemen hemen tümü “taşlama” şeklinde yazılmış. Her meslek grubunda olduğu gibi memuriyette de olan, sözde çalışıyor görünen insanların anlatıldığı kitapta yazar, bir yandan eleştirirken bir yandan da güldürüyor.

Aziz Nesin, polis, defterdar, bankacı, gümrükçü,... gibi meslek gruplarını anlattığı hikayelerinde, mesleğini layığıyla yerine getirmeyen, tembel, rüşvet alan kesimi taşlıyor. Öyle ki, bu hikayelerde, iş saatinde, masasının başında tırnaklarına oje süren, yanındaki arkadaşıyla saatlerce muhabbet eden, bulmaca çözen çalışanları(!) görmek mümkün.

Alıntı:

“Memurluk hayatımda çok denedim, bir memur ne kadar çok çalışırsa ona o kadar iş yüklenir. O zavallı da işlerin altından kalkayım diye habire çalışır, çalıştıkça zavallıya habire iş verirler. Ne kadar çalışmaz, dalgacı olursa, bunun aklı birşeye ermiyor diye kimse iş vermez. Üstelik, çok iş yapıyor diye üstüne çok iş yükletilen memur, elbette bu kadar çok iş arasında birkaç da yanlış yapar. Bu yüzden azarlanır, paylanır. Ne kadar çalışırsa yanlış yapma ihtimali de o kadar artar, o kadar da horlanır. Hiçbir iş yapmayan memur hiçbir yanlış da yapmayacağı için başı hiç belaya girmez.

Daireler de böyledir. Diyelim iki daire var; biri veteriner dairesi, biri de tapu dairesi. Tapu dairesi işlerini tıkır tıkır yapıyor. Buna karşılık veteriner dairesi hiçbir iş yapmıyor.

Eh, dairenin biri tembellik, aylaklık ediyor diye memleketin veteriner işleri yüzüstü kalacak değil ya... İnanın, veteriner dairesinin işlerini de çok çalışan, çok iş çıkaran tapu dairesine gördürürler.

Kim bilir bizim dairenin işlerini hangi çalışkan daire görüyordur? Belki de bizim dairenin hiç işi yoktur.”

# #

Yazar: Aziz Nesin

Nesin Yay. Ltd. Şti. İst.

Yayın Yılı: Şubat 2006

Sayfa Sayısı: 160# #

% 100 Düşünce Gücü

2008-04-28T10:02:00.022+03:00

İnsanlara yol gösterici nitelikte olan kitap, bilinçaltına verdiğimiz emirleri değiştirdiğimizde, düşüncelerimizin nasıl değişeceğini ve bunun hayatımıza nasıl yansıyacağını anlatıyor. Bilinçaltına verilen emirlere göre bu değişim, olumlu ya da olumsuz olabiliyor.

Kuralları aslında insanın kendisinin koyduğunu, bilinçaltının ise hipnotize olmuş biri gibi hiç şaşmadan bunları uyguladığını anlatıyor.

Hukuk öğreniminin yanı sıra, ruhsal bilimler üzerine de eğitim görmüş olan Jack Ensign Addington, öne sürdüğü her yargı için, yaşadığı deneyimlerden çeşitli örnekler vererek konuyu daha anlaşılır ve akıcı hale getirmiş.

Alıntı:

“Kuralları insan koyar. Bilinçaltı bunları uygulamakla görevlidir.

Bilinçaltınıza yalnız siz emir verebilirsiniz. Başka birinin sizinle ilgili düşüncelerinin kararlarınızı etkilediğini düşünebilirsiniz ancak bu etki yalnızca siz kabul ettiğiniz için oluşmaktadır. İnancınızı değiştirin ki hayatınız değişsin.

Bu hayatta öğreneceğiniz en önemli şey budur: Düşüncelerinizi yalnızca siz seçiyorsunuz ve bu düşünceler hayatınızı biçimlendiriyor.

Bilinçaltının bildiği ve uyguladığı emirler, aslında bizim kendimizle ilgili inançlarımızdır.

İnsan bilinçli olarak düşünebildiği, güvenle beklediği ve mümkün olduğunu inandığı herşeyi yapabilir. Evren sınır koymaz. Biz inançlarımızla sınırlarız kendimizi.

Kendine güvenle kendini beğenmişlik arasında çok büyük fark var. Güven, hayat hakkındaki emniyet duygusudur. Kişinin her konuda kendine güvenebileceğini bilmesidir. Kibir veya kendini beğenmişlik ise başkalarını, aslında sahip olmadığı kendine güven duygusunun varlığına inandırmaya çalışmaktır. Böyle birisi sadece utangaç, sıkılgan olan insandan çok daha güvensizidir”

# #

Yazar: J.Ensign Addington
Çeviren: Birol Çetinkaya
Akaşa Yay.
Yayın Yılı: 1999
Sayfa Sayısı: 224# #

MARTI Jonathan Livingston

2008-04-19T00:01:00.022+03:00

Richard Bach bir martıyı kişiselleştirerek anlatmış öyküsünü.

Jonathan Livingston, pek çok konuda çevresindeki diğer martılardan farklı düşünen, sorgulayan, özeleştiri yapabilen, yeni şeyler öğrenmeye her daim açık, yüreği sevgiyle dolu bir martıdır.

Sıradanlığı reddeden, yaşama sebebinin sadece yiyecek bulup karnını doyurmak olmadığını düşünen, hayattan keyif almak için çaba gösteren ve tüm öğrendiklerini etrafındakilerle de paylaşmak isteyen Jonathan, bu tutumu nedeniyle diğer martılar tarafından önce dışlanır. Etrafında kendisi gibi düşünen, sorgulayan martıların çok az olduğunu gören Jonathan bu duruma üzülür ama yılmadan, bildiklerini diğerleriyle de paylaşmaya çalışır. Sonunda onu anlayanlar çıkacaktır karşısına.

Çok çalışarak kısa sürede uçuş tekniklerini geliştirir. Etrafındakiler hep aynı şekilde uçarken, o sürekli farklı uçuş denemeleri yapar. Diğer martılar gibi aynı teknikleri kullanmaktansa, geliştirdiği yöntemleri kullanarak gökyüzünde istediği gibi süzülmeyi, aynı yerde dönüp durmak yerine farklı yerler görmeyi öğrenir.

Richard Bach, herşeyden önce “insanın kendisini tanımasının” ne denli önemli olduğunu, sıradanlığın kolay olduğunu, asıl önemli olanın sorgulayabilmek ve yeniliklere, öğrenmeye hep açık olmak olduğunu, hayattan keyif alarak yaşayabilmenin mümkün olduğunu, martı Jonathan aracılığıyla anlatıyor bizlere.

Alıntı:

Kanat ucundaki tek bir tüyü hafifçe hareket ettirdiğinde, yüksek bir hızda bile kolaylıkla yumuşak bir kavis çizebileceğini fark etti. Bunu fark etmeden önce Jonathan, bu hızda birden fazla tüyü hareket ettirdiğinde, bir fırıldak gibi dönebileceğini de öğrenmişti. Jonathan, yeryüzünün akrobatik uçuş yapabilen tek martısıydı.

Jonathan, günbatımına kadar sürekli uçtu. Vaktini diğer martılarla birlikte olmak için harcamadı. Havada daireler çizmeyi, takla atmayı, yavaşça dönmeyi, tersine dönüşü, herşeyi öğrenmişti.
.................................................

“Yaşamak için ne çok neden var! Balıkçı teknelerinin etrafında o rutin, sıkıcı dönüp dolaşmadan başka nedenler de var yaşamak için. Cehaletimizi kırabiliriz, becerilerimizi, yeteneklerimizi ve zekamızı kullanarak kendimizi bulabilir, kendimiz olabiliriz. En önemlisi, özgür olabiliriz. Uçmayı öğrenebiliriz!"

# #

Yazar: Richard Bach
Epsilon Yay.
İst 1999
Sayfa Sayısı: 92

Susuz Yaz

2008-04-16T00:07:00.014+03:00

Öç, Dağlı ile Muharrem, Bıçak, Katil, Gülsüm Kıza Ağıt, Esma ile İsmail, Selim’i Anarım adlı öyküleri de içinde barındıran kitaba adını veren ilk öykü Susuz Yaz.

Öykü, Ege kırsalında geçimlerini tarım ile sağlayan bir grup köylünün arasında geçen savaşı anlatıyor.
Tek geçim kaynakları tarım olan bir grup köylü vardır. Yazın kavurucu sıcaklarında su sıkıntısı çekmekte ve buna, ortak kullandıkları havuzu düzenli şekilde doldurarak çare bulmaktadırlar. Köylülerden biri, günün birinde diğerlerinin hakkına saygı duymaktan vazgeçince aralarında savaş başlar.

Erkek kardeşi Osman ve onun imam nikahlı eşiyle aynı evi paylaşan Hasan, günün birinde, suyun akış yönünü değiştirir ve kaynağı kendi bahçesinden çıktığı için “benim” dediği suyun, diğer köylülerin tarlalarına gitmesini engeller. O vakte kadar, köy halkının ortak kullandığı ve bu sayede sırayla bahçelerini suladıkları, binbir güçlükle dolan havuzu görmezden gelip, kendi bahçesine de bir havuz yaptırır ve suyun yönünü ortak kullanılan havuzdan çekip, kendi havuzuna yöneltir.

Ortak havuzun artık dolmadığını ve yazın kavurucu sıcağında ekinlerinin harap olduğunu gören köylüler, böyle davranmaktan vazgeçmesi için Hasan’ı ikna etmeye çalışsalar da, kaynağının israrla kendi bahçesinden çıktığını idda eden ve su sıkıntısının kendi sorunu olmadığını söyleyen Hasan, köylüleri karşısına almış olur. İşin iyilikle çözülemeyeceğini farkeden köylüler, Hasan’ın anlayacağı dilden konuşmak ve haklarını aramak konusunda kararlıdırlar.

Köy halkından biri bir gece öç almak için iki kardeşin bahçesindeki köpeği vurarak öldürür. Tarlalarını kendilerinin korumak zorunda olduğunu anlayan iki kardeş, geceleri nöbet tutmaya başlar. Bu gecelerden birinde bahçelerine zarar vermek için gizlice gelen birini farkeder ve onu kurşun yağmuruna tutarlar. Karanlıkta kim olduğunu farkedemedikleri bu kişinin, ertesi gün kendilerini uyarmaya gelen köylülerden biri olduğu ve gra kurşunuyla öldüğü anlaşılır. Çifte, büyük kardeş Hasan üzerine kayıtlı olmasına rağmen, o gece çifte değil de, gra kullanan Hasan, ölen kişiye gra kurşununun isabet ettiğini öğrenince korkar ve suçu üstünden atabilmek için kardeşi Osman’ı suşu üzerine alması için ikna etmeye çalışır. Hapse girerse kendisine düzenli olarak harçlık yollayacağını, karısı Bahar’ı ve oğlunu her hafta yanına getireceğini, ona çok iyi bakacağını söyleyen Hasan, suçu üzerine alması için Osman'ı kandırmayı başarır.

Verdiği yalan ifadede Osman, o gece granın kendi elinde olduğunu, abisinin ise çifteyi kullandığını söyleyerek suçu üzerine alır ve hapse girer.

Kardeşine verdiği hiçbir sözü tutmayan abi, bir gün arasında kardeşinin de bulunduğu mahkumların İzmir’den Denizli cezaevine nakledildiğini öğrenir. Bu haberi fırsat bilerek, Bahar’a ve tüm köy halkına “mahkumlar arasında çıkan bir çatışmada Osman’ın öldürüldüğünü” bunu da gazeteden okuduğunu söyleyek onları kandırır.

Bu durumu fırsat bilip, başından beri göz diktiği Bahar’la evlenmeyi kafasına koyar. Önceleri direnen Bahar, Osman’ın da öldüğüne inanarak, çaresiz kalıp Hasan’la evlenir. Hapisteki kardeşiyle artık hiç ilgilenmeyen, eşini ve oğlunu ona göstermeyen, ona harçlık yollamayı kesen ağabey, kardeşinin hapisten çıkacağı günü düşündükçe endişelenmeye başlamıştır. Kardeşi Osman’a ve Bahar’a verecek cevabı olmadığı için işin içinden çıkamaz.

Osman, kendisinden uzun süredir hiçbir haber alamadığı, eşini ve çocuğunu yanına getirmeyen, onu harçlıksız bırakan abisinin kendisini sırtından bıçakladığından artık iyice emindir. Hapisten çıkacağı ve öç alacağı günü iple çekmeye başlar. Hapisten çıktığı gün bir silah edinir ve hızla evin yolunu tutar. Evin önüne geldiğinde bahçede oynayan oğlunu tanır. Tam o sırada, Bahar evin kapısından kucağında küçük bir bebekle daha dışarı çıkar. Osman’ı görür görmez dövünmeye başlar. Bundan sonrası kitaptan:

Bahar:
_ Seni bana öldü dediler! Seni hapiste öldürdüler dediler. Sağsın çok şükür! Kurtuldun şükür! Ah ben ne yaptım, nasıl kandım? Bundan sonra yüzüne bakmak, karşına çıkmak haram bana! Gebersem, yaşamasam daha iyi!

Osman:
_ Ağam nerde?

Bahar’ın çenesi kısıldı, sesi öfkeyle titredi:
_ Aşılıklarda canı çıkasıca bodur! Aşılıklarda kahpe!

Osman, damın gerisine doğru yürüdü. Toparlanan Bahar, kucağında çocuk, Osman’ın önüne geçti.
_ Gitme, elini kirletme onunla.

Osman Bahar’ı yolundan çekti.
_ Sen çekil!
_ Gitme silahlı o!

Osman yürüdü. Bahar’ın ardından seslendiğini duydu:
_ Tabancası var üstünde kolla kendini!

Osman kulak vermeden yürüdü.

Hasan, aşılıkların öbür ucunda, kazması elinde, doğrulmuş, onun yaklaşmasına bakıyordu.

Aralarındaki uzaklık yüz adıma indi, seksen adıma indi.

Ağabeyi elinden kazmayı attı, seslendi.

_ Dur yaklaşma!

Aralarındaki uzaklık altmış adıma indi. Ağabeyi bir daha seslendi:
_ Dur dedim sana!

Aralarındaki uzaklık kırk adıma indi. Ağabeyinin belinden bir toplu tabanca çıkarıp, namlusunu kendisine çevirdiğini gördü:
_ Yaklaşma!

Aralarındaki uzaklık yirmi adıma indi.
_ Öldü dediler senin için. Gazete yazdı.

Ağasının tabancayı tutan eli titriyordu.Yüzü, veliyi öldürdüğü gün savcıya “çifte benim, ruhsatım var” dediği andaki gibi sarıydı.
_ Yaklaşma! Saldırırsan vururum!

_ Vur! Vursana ödlek! Bakalım bu sefer yerine kimi yatıracaksın? Vur da görelim! Döve döve gebertmeye geldim seni! Başını iki taş arasında ezmeye geldim! At o tabancayı elinden!

Osman Bahar’ın, arkasından koşarak yaklaştığını duydu. Ağabeyinin, tabancayı kavrayan elinin kasıldığını gördü. Gözlerini, kendisine çevrilen tabancanın namlusundan ayıramadı. Tetik düşerken yana sıçradı. Tabancadan çıkan kurşunun rüzgarı sol kolunu sıyırıp geçti. Ağabeyinin tetiği ikinci kez çekmesine sıra kalmadan dört beş adım gerisinde patlayan iki el çifte sesi işitildi. Hasan Kocabaş, on adım önünde, ayakları dibinden orakla biçilmiş gibi yüzükoyun devrildi. Gerisine baktı. Bahar’ı, elinde ağasının çiftesiyle soluk soluğa gördü.

# #

Yazar: Necati Cumalı

Tekin Yay.

9. Baskı

Sayfa Sayısı. 167# #

Avare Yıllar

2008-04-02T13:01:00.018+03:00

(Kapaktan)

Yazar, yine kendi yaşamöyküsü çerçevesinde genç bireyin, sorunları olan bir toplumda, düzensiz bir aile içinde yoksulluk ve acıyla geçen çocukluğunu geride bırakarak bilinçlenmesinin ve kaderin yönünü değiştirip yaşama sevincini yakalamak için verdiği mücadelenin öyküsünü anlatıyor.

Yoksulluktan ve babanın baskısından bunalıma giren kahramanımız, iki yıl kaldığı Beyrut’tan Adana’ya, babaannesinin yanına dönmüştür. Yeni kavuştuğu başıboş özgürlük içinde sürekli okuldan kaçmakta, günübirlik işlerde çalışmakta, top peşinde koşmaktadır.
Torunu için bir çıkış yolu arayan babaanne, onu İstanbul’un yakınındaki bir küçük kasabada yaşayan halasının yanına göndermek için zor bela biraz para bulur. Delikanlı, parayı alıp bir arkadaşıyla birlikte büyük umutlar bağladığı İstanbul’a kaçar. Ancak hayal kırıklığı içinde geri döner.

Artık sorumsuz günler geride kalmak zorundadır. Okulu bırakıp bir dokuma fabrikasına girer. Farklı çıkar çatışmalarının yaşandığı yepyeni bir hayatla tanışır, dünyaya bambaşka gözlerle bakmaya başlar ve aşık olur.

Tüm zorluklara rağmen yaşamak güzeldir..."

# #

Yazar: Orhan Kemal
Epsilon Yay.
15. Baskı
Sayfa Sayısı: 128

Baba Evi

2008-03-03T01:22:00.018+02:00

Yazar kitabında, yokluklar içinde geçen çocukluk yıllarını, ailesini, ilk aşkını, arkadaşlıklarını, özlemlerini, hayallerini anlatıyor.

Anne, baba ve kardeşleriyle birlikte kalabalık bir ailede büyür. Babası Kurtuluş Savaşı'nın ardından bazı siyasi sebeplerden dolayı, ailesini de yanına alarak, Adana'dan göçüp Beyrut'a yerleşmek zorunda kalır. Çocukluk dönemine rastlayan bu göç, Orhan Kemal'de derin yaralar açar.

Haylaz bir çocuktur. Okulu sık sık kırmaktan, dersleri boşlamaktan, okula gitmek yerine arkadaşlarıyla futbol maçları yapmaktan büyük keyif alır. Babasıyla hiç anlaşamaz ve ondan sürekli baskı görür. Suçsuz da olsa baba, çoğu kez birşeyleri bahane eder ve oğlunu döver. Küçük adam, sürekli yanlış anlaşılır ve horlanır. Bunlara tahammül etmek onun için çok zordur. Çok geçmeden babası rahatsızlanır ve çalışamayacak duruma gelir. Babasının açmış olduğu bir lokantada kardeşi Niyazi ile beraber çalışmaya başlar. Küçük yaşta ailesinin tüm yükünü kendi omuzlarına almıştır. Bu sırada bir kıza aşık olur ama aşkına karşılık bulamaz. Bir süre sonra, lokanta iflas eder. Bu kez bir başka işe girer ve bir süre sonra oradan kovulur.

İyice bunalan, memleket hasretiyle yanıp tutuşan, özgür olmak isteyen ve bunun Adana'ya gitmekle hallolabileceğini düşünen Orhan Kemal, oraya dönme hayalleri kurmaya başlar. Eski mahallesini, arkadaşlıklarını, futbolu çok özlemiştir. Babasının zorlamalarından, dayaklarından kurtulmak ister. Nihayetinde babasını ikna ederek trenle Adana'ya babaannesinin yanına gider. Hala yoksuldur ama mutludur. Çünkü babasının baskılarından kurtulmuş, çocukluğuna, futbol oyunlarına, eski mahallesine geri dönmüştür.

Aşağıdaki alıntı, lokantanın iflasından sonra girdiği diğer işinde çalışırken hissettiklerini anlatıyor.

Alıntı:

"Vazifem, kağıt kesme makinesinde kol çevirmekti. Vişne çürüğü fesini daima sol kaşına doğru yıkan ustamsa, zayıf, uzun boylu, dehşetli şakacıydı. Kesilecek kağıt yığınlarını makinenin demir tablasında düzeltir, bıçağın altına sürer, sıkıştırır, bana:

"Yallaaah!"

dedikten sonra rakısını cebinden alır dikerdi. Bense olanca kuvvetimi zayıf kollarıma toplar, bütün gayretimle kolu çevirip kağıdı kesene kadar, o, şişeyi aldığı yere koyar ve seslenirdi:

"Kafiiii!"

Bu iş, iri kıyım insanların harcıydı şüphesiz. Fakat böyle birşey hissettirirsem, "madem ki bu işi yapamıyorsun, o halde başka işimiz yok!" derler de yol verirler diye ödüm kopardı. Şayet böyle birşey olsa da işimden atılsam, evde gene bütün itibarımın kırılacağını, babamın acı sözleriyle iğneli bakışlarına tahammüle mecbur olacağımı düşünür, kolun bütün acılarına katlanırdım.

Herkesten evvel işbaşı yapıyor, makinenin bir kenarına ilişiyor, evden getirdiğim esmer somunumu birkeç zeytinle yiyordum. Çok geçmeden öteki işçilerle mürettipler de geliyorlardı ve derhal iş başlıyordu.

Beni sabahtan öğleye, öğleyin bir saatlik yemek paydosundan sonra akşamın yedisine bazen sekizine kadar kan ter içinde bırakıp sinirlerimi bozan, canımı yakan kola müthiş içerliyordum.

Sabahları herkesten evvel geldiğim sıralar, Elham, Kulhüvallahü okur üflerdim. Fakat kolun demir ve tahta sesizliği fevkalade bir ciddilik içinde, tahtasını demirine bağlayan uçtaki tek somunuyla bana ters ters bakar, dualarıma falan boş verirdi"

# #

Yazar: Orhan Kemal

Epsilon yay. (Kasım 2006)

Sayfa Sayısı: 104

En Uzun Gece

2008-02-20T00:33:00.017+02:00

Yelda ve Selim, birbirlerine aşık iki gençtir. İstanbul'da yaşamaktadırlar. Yelda iktisatçı, Selim öğretmendir. Birbirlerine tutkuyla bağlı iki aşık, ilişkileri boyunca birbirlerini çok incitir. Selim Yelda’yı defalarca aldatır, sık sık yalan söyler. Yelda’ya olan aşkına rağmen bu alışkanlıklarından vazgeçmez ve ne gariptir ki Yelda Selim’in tüm bu oyunlarına rağmen ondan kopamaz, aksine ona daha da bağlanır. Aralarındaki kıskançlıklar, kavgalar, yalanlar ilişkiyi bir süre sonra çıkmaza götürür ve tıkandıkları noktada Yelda kaçmayı yeğler. Güneydoğu’nun dağlarında uluslararası bir araştırma grubunun yapacağı çalışmalara katılıp herşeyden uzaklaşmaya karar verir.
İstanbul’dan ayrılıp yabancı bir çevrenin yabancı insanların arasında bulur kendini. Kendine ayrılan barakalardan birine yerleşir. Artık yenilenmek, herşeyi unutmak, acılardan sıyrılmak zamanıdır.

Etrafta sürekli çatışmalar olmakta ve çevre köylerde töre cinayetleri işlenmektedir. İçlerinde Yelda’nın da bulunduğu araştırma grubu, aralıklarla köylere gidip oranın halkından bilgi almaya çalışır. Yelda, bu gidiş gelişlerden birinde tanıştığı 12 yaşında bir çocuk olan Heja’yı çok sever, zamanla ona çok alışır ve onu da ilerdeki hayatına katmayı planlar. Annesi izin verirse, görevi bitince onu da yanına alacak ve İstanbul’a getirecektir.

Selim’le sadece telefonda görüşürler ve zamanla hayatlarına başka başka insanlar girmeye başlar. Bunun iyiye işaret olduğunu ve birbirlerini unutabileceklerini düşünürler hep. Ama işler düşündükleri gibi gitmez ve birbirlerini zaman içinde daha çok özlerler. Herşeyi unutmaya çabalamalarının boşuna olduğunu çok sonra anlamışlardır.

Dağdaki çatışmalar devam eder. Silah sesleri ürkütücüdür. Heja bir gün dağdaki kişiler ile köylüler arasında kuryelik yaptığı iddiasıyla, kimliği belirsiz bir kişi tarafından vurularak öldürülür. Bu duruma çok üzülen ve çok zor kabullenen Yelda, bulundukları yerde hiçbir şeyin uzaktan göründüğü gibi olmadığını, ölümün soğuk nefesinin aslında kendilerine ne kadar yakın olduğunu bir kez daha acı içinde anlar.

Ayrı geçirdikleri süre zarfında başka insanlarda mutluluğu arayan iki genç, çabalarının boşuna olduğunu anlar ama birbirlerine itiraf edemez. Selim, bunun böyle gitmeyeceğini fark eder. Yelda’ya duyduğu özlem, onun hayatının ne denli tehlikede olduğunu bilmek, onu kaybetme düşüncesi, onu bir daha hiç göremeyecek olma korkusu, ani bir karar vermesine neden olur. Yelda’nın yanına gidip, onu geri getirecektir.

Bu haberi alan Yelda onu karşılamak için çalışma arkadaşlarına türlü bahaneler uydurup havaalanına gider. Havaalanında buluşup kendilerini bekleyen tehlikeden habersiz, Yelda’nın kaldığı köye doğru hareket ederler. Arabada giderken Selim, kimliği belirsiz bir kişi tarafından kurşunlanarak can verir.

Böylece, en uzun gece başlamış olur.

Alıntılar:
.......
“Bir seferinde, arabayla okula giderken belki radyoda çalan bir aşk şarkısından, belki de farkında olmadan artık ruhunun bir parçası haline gelmiş olan ve içinde uzun zamandır bastırılıp duran sevginin içine hapsedildiği kozaya sığamamasından, ani bir özlem krizine yakalanmıştı. Bu, bilinen özlem duygusuna benzemiyordu. O anda öyle şiddetle Yelda’nın yüzünü görmek, sesini duymak istemişti ki, göğsü sıkışmış, sanki arabanın direksiyonu yerinden fırlayıp göğüs kafesine baskı yapmaya başlamıştı. Arabayı kenara çekip durdurmuştu. O çaresiz özlemden bütün bedeni solmuş, grileşmiş gibi gelmişti ona. Bir an, hemen yola koyulup Yelda’ya gitmeyi düşünmüş, hemen yola çıksa bile bir günden önce Yelda’nın olduğu yere varamayacağını fark etmek onu daha da bunaltmıştı. Başını direksiyona dayamış, kendi kendine “bu geçecek, bu geçecek” diye tekrarlamıştı”

.........
“Ne yaparsa yapsın acı hep oradaydı, başka kadınlar onu ortadan kaldıramıyordu. Yelda acısını sabırla taşımış, olgunlaştırmış, onun taşınamaz derecede ağırlaşıp düşmesini beklemiş ve o sırada bir başka erkeğe gerçekten ilgi duymuştu ama Selim onun sabrını gösteremediğinden daha acıya rastlar rastlamaz onu diğer sevişmelerle boğmak istemiş, gelişimin bütün doğallığını bozmuş, yanlış yapılmış bir kanser ameliyatı gibi acıyı bütün ruhuna ve bedenine yaymıştı, şimdi neresinden tutacağını, ne yapacağını bilemiyordu”

.........
“Yelda, ne tuhaf ilişki dedi kendi kendine, “hiç bitmiyor, hem bizi öldürüyor, hem bizi diriltiyor”
Birden durdu.
“Beni yeniden öldürür mü?” diye düşündü telaşla. Sonra kendi kendine başını salladı, “hayır, zaten öldürdü, şimdi sıra diriltmesinde”

# #

Yazar: Ahmet Altan
Yayın Yeri Ve Yılı: Alkım yayınevi, 2005
Sayfa sayısı: 320

İlk Adım

2007-06-01T22:45:00.009+03:00

Bloğa ilk adım: 1 Haziran 2007